​Дүрбэн тэгшээр хүмүүжүүлэе

 Апрелиин 22-то Улаан-Үдэ хотын һургуулинуудай эхин ангинуудай һурагшадай дунда «Дүрбэн тэгшэ» гэһэн мүрысөөн хоёрдохиёо үнгэргэгдэбэ.

Энэ хэмжээ ябуулга 29 дүгээр буряад гимназиин багшанар эмхидхэжэ, үндэр хэмжээндэ үнгэргэһэн бай­на. «Дүрбэн тэгшэ» гэжэ юрэ нэрлэгдээ бэшэ. Юуб гэхэ­дэ, 1-дэхи, 2-дохи, 3-дахи, 4-дэхи ангиин дүрбэ-дүрбэн һурагшад һургуулинуудаа түлөөлнэ. Тиигээдшье бу­ряад угсаатан хүүгэдые хүмүүжүүлхэдээ, дүрбэн тул­га дээрэ үндэһэлэн һургадаг байһан гээшэ. Энэ олимпи­ада ехэ аша үрэтэй. Эгээл эхин ангиһаа эхилжэ, шаби­нарай дүй дүршэл, ухаан бо­дол, хэлэ хүгжөөлгэ, хараһан, шагнаһанаа дамжуулха арга шадабари хүмүүжүүлхэ шу­хала. Энэ талаар буряад хэлэ­эр эхин ангинуудай хоорондо мүрысөөн ори ганса юм гээд тэмдэглэлтэй.

Урилдаан гурбан шатаһаа: ганса хүнэй, хоёр хүнэй бо­лон бүлэгэй гээд үнгэрһэн байна. Даабаринуудынь шаг­наад, удхыень дамжуулалга (аудировани), уншалга, лек­сикэ ба грамматика, бэшэл­гэ гэһэн дүрбэн шэглэлээр үгтэһэн байгаа. Эдэ шатану­удта хүүгэд хабаадахадаа, бу­ряад арадай ёһо заншал, соёл, түүхэ, ажабайдал гэхэ мэтэ сэдэбүүдээр мэдэсэнүүдээ харуулаа юм. Жэшээлхэдэ, үгтэһэн хэдэн үгэнүүдһээ са­гаан эдеэнэй табаг, мяхан та­баг илгаруулха, хүнэй хара­даг гэрэй амитадые тааха г.м.

Түгэсхэлэй, уран һайханай шатада һургуулинуудай түлөөлэгшэд гэрэй даабари – бэлдэһэн дуу, хатар гүйсэдхэжэ, шүлэгүүдые уншажа, ёһотой найр болоһон байна.

– Энэ хэмжээ ябуулга үхибүүдэй буряад хэлэеэ шу­далха хэрэгтэ ехэхэн түлхисэ боложо үгэнэ. Тиихэдээ, нэ­гэдэхеэр, гол түлэб «Амар мэндэ» гэһэн һуралсалай- методическа комплекс дэ­эрэ үндэһэлнэ. Хоёрдохё­ор, мүнөөнэй һуралсалай гүрэнэй стандартын эрилтэнүүдтэ харюусана. Саашань, хэшээлдэ үзэһэн юумэеэ харуулжа, дамжу­улжа, хөөрэжэ һураха дадал бүрилдүүлэгдэнэ. Эхин ан­гинуудай дунда иимэ олим­пиаданууд үгы. Тиимэһээ энээниие бэе дээрээ даажа абаһан 29 дүгээр гимнази­ин үүргэ аргагүй ехэ. Эдэнэй дүй дүршэл дээрэ үндэһэлэн, ондоо һургуулинуудшье өөһэд хоорондоо гү, али ай­маг дотороо иимэ мүрысөө үнгэргэхэ аргатай юм, – гэжэ Буряад Уласай Һуралсалай бодол нэбтэрүүлгын дээ­дэ һургуулиин буряад хэ­лэнэй болон уран зохёолой лабораториие даагша, Бу­ряадай гүрэнэй универси­тедэй доцент, хэлэ бэшэгэй эрдэмэй дид доктор, жюриин түрүүлэгшэ Баирма Дамби­евна Цырендоржиева хэлэнэ.

Энэ мүрысөөндэ хотын 44 һургуули хабаадаа. Гур­бан шатын урилдаанай дүнгүүдээр түрүүшын һуури хотын юрэнхы болбосоро­лой 32-дохи дунда һургуули эзэлээ. Хоёрдохи һуурида 29-дэхи буряад гимнази, гурбадахида 20-дохи дунда һургуули гараба.

Елена Дамдиновагай гэрэл зурагууд

Мүрысөөнэй үедэ