Будда Бурхан багшадаа мүргэлтэй аба эжымнай бидэниие бага наһанһаамнай хүндэ муу юумэ хэхэгүй, хорото сэдьхэл сэдьхэхэгүй, юумэ хулуухагүй, худалаар хэлэхэгүй, дээрэлхүү зан гаргахагүй, ядуу тулюур хүнүүдтэ туһалха, хүнүүдтэ энэрхы сэдьхэлээр хандаха гэжэ хэлэжэ, бидэниие хүмүүжүүлдэг байгаал даа.
Үхибүүдэйнгээ сэдьхэл, оюун бодолые хүгжөөхэ, хүн шанарые үргэхэ гэһэн һургаал заабаринуудтай, яагаад дадхаан заахаб, ямар аргаар хүмүүжүүлхэб гэһэн хэдэн мянган жэлдэ үеһөө үедэ дамжан ерэһэн хүмүүжүүлгын ёһо заншалтай буряад арад байнабди.
Теэд харахада, үнгэтэ юртэмсын байдал тад ондоо болошоо. Хүнүүдэй аяг зан баһал ондоо болоно. Хоорондохи харилсаан урданайхидал бэшэ. Саг ондоо боложо, сахилза хүхөөрөө байнагүй. Хүн зоной сэдьхэл шэрүүн болошоо гэжэ һананаб…
Гэбэшье, налгай зантай Ирина Нимажаповна Доржиеватай уулзажа хөөрэлдэһэнэй һүүлээр, буряад арадай хүмүүжэл мүхөөгүй, эхэ эсэгын һургаалтай, элинсэгэйнгээ ёһо заншал хүндэлдэг хүнүүд байнал даа гэжэ мэдэрээб. Засагай газарта өөртөөл адли нюур шарайтай албан тушаалтантай уулзаад, түрэлхи хэлэн дээрээ хөөрэлдэхэ гээшэ ямар гоё гээшэб!
Түрэл арадайнгаа зан заншалаар һүтэй сай аягалжа хүндэлхэдэнь, урмашабаб. Ирина Доржиеватай урда урдаһаа хараад, буряад хэлэн, һанаан үнөөн болодог ажал хэрэг, һургуулиин үхибүүдэй зохёохы ажалнуудые суглуулжа, ном хэблэлдэ бэлдэһэн тухайгаа хөөрэбэб. Тэрэ һонирхол дүүрэн нюдөөр шэртэн хаража, ханалгатайгаар намайе шагнаба. Түрэл хэлэн дээрээ асуудалнуудые табина. Залуу хүн хадаа мүнөө сагай оньһон түхеэрэлгэнүүд тухай, Интернет тухай һайн мэдэсэтэй, минии «Мүнгэн тобшо» сайт уншаһан, хараһанби гэхэдэнь, би ехэ баярлабаб.
Хүн гээшэ баян бардамаараа, олоһон олзоороо бэшэ, хэһэн ажалаараа, бүтээһэн хэрэгээрээ шалгардаг, сэдьхэл бодолоороо, һэшхэлээрээ арад зондоо сэгнэгдэхэ, арад зоной хүндэ ямбада хүртэхэ. Түрэл арадайнгаа түлөө эльгэ зүрхэеэ, сээжэ сэдьхэлээ, ухаан бодолоо зорюулан ажал хэрэгээ хээрэйгты, хүнүүдтэ һайханаар хандажа ябаарайгты гэжэ Ирина Доржиевада үреэгээд, амжалта хүсөөд, албанайнь таһалгаһаа гарахадаа, дали ургаһан мэтэ болоод, саашаа алхалааб. Бүхы юумые һайн тээшэнь бодоод, хажуудахи зон тухайгаа һайнаар сэдьхээд байхадамнай, ажабайдалнай урагшатай, аза жаргалтай, үүлэгүй тэнгэри шэнги сэлмэг арюун байхал даа гэжэ һананаб.
Автор: Намжилма БАЛЬЖИНИМАЕВА









