​"Хии моринтнай дээгүүр хиисэг лэ!"

Иимэл һайхан үгэнүүдые түрэл гаралынь, үетэн нүхэдынь, үри хүүгэдынь, зэрэлгээтэ һайхан Зэдэ нютагаархидынь, аша зээнэрынь энэ дэлхэй дээрэ эгээл сэнтэйхэн эжы, хүндэтэй хүгшэн эжы, найдамтай наһанай нүхэр, «Үнэнэймнай» ветеран, уласай соёлой габьяата хүдэлмэрилэгшэ, олон хүндэлэлэй грамотануудта хүртэһэн Долгоржап (Галина) Ринчиновна Жамсарановада, 80 наһанайнгаа найр тэмдэглэһэн олон шагналтай Ринчин Хандажапович хани нүхэртэнь зорюулһан байха юм. 

Долгоржап (Галина) басаган Дээдэ-Ториин эхин һургуулида, Алцагай 7 жэлэй, удаань Доодо-Торидо 1 жэл һураад, һүүлээрнь Захааминай Үлэгшэнэй дунда һургуулида 10 класс дүүргэжэ, Зүүн Сибириин гүрэнэй соёлой институдай (заочноор) библиотечнэ факультедтэ һуража түгэсхэһэн юм. Дээдэ эрдэмтэй, хурса һонор ухаатай, һүбэлгэн бэрхэ залуу мэргэжэлтэ «Зэдын үнэн» газетэдэ хүдэлхөөр уригдаһан байгаа. Корректорээр ажалаа эхилһэн Долгоржап Ринчиновна Мухар-Шэбэрэй «Ленинэй зам» газетэдэ 5 жэл амжалта түгэс ажаллажа, дубляжай (буряад хэлэн дээрэ хэблэгдэдэг) газетын редакторай орлогшо болотороо ургаа, зохёохы шадабарияа, уран гуурһаяа хурсадхаа. 

«Буряад үнэмни» буянтай харгы олгоо…»

Хаанашье хүдэлхэдэнь, инаг дуранай халуун мэдэрэлээр залуугаар айл бүлэ боложо, түрэ нараяа ханхинуулһан Ринчин Хандажапович – наһанайнь нүхэр ходол хани нүхэрөө дүнгэжэ, дэмжэжэ байдаг һэн. 

«Хани нүхэрэйнгөө 2 жэлээр Москвада КГБ-гэй дээдэ һургуулида һурахаа ошоходо, тэндэ ажаллаһан байнаб. 1978 ондо «Буряад үнэн» газетэдэ хүдэлхөө ерэжэ, харюусалгата секретариин орлогшоор, һүүлдэнь олон жэлдэ, хорёод жэл шахуу, оршуулагшаар ажаллажа, бэрхэ-бэрхэ журналистнуудтай, оршуулагшадтай харилсаха зол хубитай байгааб. Редакторшье, оршуулагшашье байһан Раднажаб Бадмаевич Бимбаевые, сугтаа хүдэлһэн нүхэдөө һайнаар, һайханаар һанажа ябадагби. Эды олон жэлдэ намайе дэмжэжэ, алибаа бэрхэшээлнүүдые дабажа гарахадамни туһалһан нүхэдөө мартадаггүйб. Илангаяа оршуулга хэжэ һургаһан Бата-Мүнхэ Жигжитович Жигжитовтэ үнэн зүрхэнһөө баяр баясхалан хүргэнэб», - гэжэ Галина Ринчиновна хэлээ бэлэй. 

Үри хүүгэдтэй хүн жаргалтай 

Жамсарановтанай омогорхол болохо хүүгэдынь, аша зээнэрынь булта дээдэ һургуулитай. Эгээл ехэ хайрата хүбүүнэйнь, олзын хэрэг эрхилэгшэ, гурбан үхибүүдэй эсэгэ Александр Ринчиновичай нёдондо хүндэ үбшэнһөө наһа бараһаниинь ехэл халагламаар. Одхон хүбүүн – Радий Ринчинович (Радик гэлсэдэг) мүн лэ олзын хэрэг эрхилэгшэ. Дундахи басаганиинь Гэрэлма Ринчиновна – бэрхэ врач, Улаан-Үдэ хотын 6-дахи поликлиникын отделениие даагша, гурбан хүүгэдтэй. Хүгшэн эжы, үбгэн аба хоёр табан зээнэрээрээ, Тамир аша хүбүүгээрээ омогорхоно: Элина зээнь – социальна хүдэлмэрилэгшэ, Тамир аша хүбүүн ВСГТУ-гай автомобилестроениин таһаг дүүргэжэ, олзын хэрэг эрхилнэ. Эрженэнь – Эрхүүгэй лингвистическэ академи түгэсхөөд, Малайзида хүдэлөө, мүнөө үедэ Хитадта һуралсалаа үргэлжэлүүлнэ. Харин Женя зээнь Москвада Экономикын дээдэ һургуули дүүргээд, ниислэл хотодо Англиин уласхоорондын банкда ажалтай байгаа. Мүнөө үедэ Москвагай интернет-магазинда харюусалгатай ажал хэнэ. Чимитэнь Буряадай гүрэнэй ехэ һургуули дүүргэһэн, Улаан-Үдэ хотын олон ажал бэелүүлдэг түбэй (МФЦ) юридическэ эмхиин ажалшан. Раджанань – Канадада (Торонто хото) тусхай мэргэжэлэй һургуулиин диплом абаһанайнгаа һүүлдэ дээдэ һургуулида һуража байна. 

Наян наһанай найр һайхан 

ФСБ-гэй (КГБ-гэй) полковник нэрэ зэргэтэй Ринчин Хандажапович нүхэрынь жэл бүри шахуу гэр бүлэтэеэ Хара далай, Москва шадархи болон ондоошье үзэсхэлэнтэ газарнуудта санатори, курортнуудта ошодог һэн. Мантай, залуу журналистнуудтай, мүн суг хүдэлһэн нүхэдтэеэ ехэ зохидоор харилсадаг байһан Галина Ринчиновна сарюун зандаа. «Арюухан, сарюухан Долгоржап абгаймнай, Галина эгэшэмнай, иимэл зандаа байгыт даа», - гэжэ амаршалһан байнабди. Ринчин Хандажапович суг хүдэлһэн нүхэдтэеэ, үхибүүдтэеэ, ашанар, зээнэртэеэ, түрэлхидтэеэ 80 наһанайнгаа найр тээмэндэ тэмдэглэжэ, баян намтараа дурдуулба, магтаалай үгэнүүдые шагнаба. Һонор ухаатай, ажалша, хүтэлбэрилхы шадабаритай Ринчин Хандажапович анхан хойто зүгтэ сэрэгэй албанда ябажа ерээд, Бурядай гүрэнэй багшанарай дээдэ һургуули амжалтатай дүүргээ. Бэрхэ багша, КПСС-эй Мухар-Шэбэрэй аймагай хоёрдохи секретарь, бэлигтэй ударидагша байһан тула Москвада КПСС- эй ЦК-гай дэргэдэхи ВПШ-да һураа. Удаань Дзержинскиин нэрэмжэтэ СССР-эй КГБ-гэй Улаан тугта дээдэ һургуули дүүргэһэн намтартай. Тиигэжэ табан жэлэй туршада Буряад Уласай КГБ-гэй даргын орлогшоор, удаань 1992 ондо пенсидэ гаратараа тэндээ амжалта түгэс ажаллаһан юм. 

Дээдэ-Тори нютагтаа наһаараа малшан ябаһан, 102 наһа хүрэһэн Цырендулма Будаева эжынгээ, дайнда эрэлхэг зоригтойгоор хабаадаһан, Ленинград хотые хамгаалһан Чултум Бубеев эсэгынгээ буянгаар Жамсарановтан эбтэй эетэй ажаһууна, ажалдаа амжалтатай хүдэлһэн байна. Түрэл гаралынь, суг ажаллаһан зониинь полковник зиндаатай Ринчин Хандажаповичиие ойн баяраарнь хани халуунаар амаршалба, бэлэг сэлэгүүдые барюулба. Эбтэй бүлын үринэр, ашанар, зээнэр үбгэ эсэгэдээ үреэлэй дээжые, һайн һайхан үгэнүүдые хэлэбэ.

Ажабайдалай шэрүүн һалхинда хэды дайрагдабашье, наһанайнгаа, гэр бүлынгөө, хүүгэд, аша зээнэрэйнгээ харгы зүбөөр заажа, һайнииень үргэжэ, мууень даража, ходол урин миһэрэлтэй, дорюун, хүхюун зантай, саб-яб гэмэ ябадаг Галина Ринчиновнада, 80 наһанайнгаа найрые үндэр хэмжээндэ үнгэргэһэн Ринчин Хандажаповичта, эбтэй эетэй гэр бүлэдэнь, эхэ, эсэгынгээ алдар нэрэнүүдыень дээрэ үргэжэ ябадаг үри хүүгэдтэнь, ашанар, зээнэртэнь, гушанартань ута наһа, удаан жаргал, үндэр наһа, үлзы хэшэг хүсэнэбди! 

Суг хүдэлһэн, баян сэдьхэлтэй, урагшаа һанаатай, урма зоригтой, бэрхэ гэрэй эзэн эхэнэр, хүндэмүүшэ зантай Галина Ринчиновна эгэшэ нүхэрэйнгөө үреэлыень «Үнэнэйхидтөө», үнэн сэхэ уншагшадтаа дамжуулнабди: 

Бултадаа элүүр энхэ, 

Амгалан тайбан, 

Хэһэн ажалтнай амжалтатай, 

Бүтээһэн хэрэгтнай бүтэсэтэй,

Буурашагүй буянтай, дууһашагүй хэшэгтэй, 

Сэдьхэл дүүрэн, һанаан тэгшэ,

Хии моринтнай өөдөө 

Хиисэжэ байхань болтогой!

Жамсарановтанай эбтэй гэр бүлэ

Женя

Раджана

Эржена

Гэрэл зурагууд гэр бүлынь альбомһоо абтаба