​Һуралсалай жэл эхилбэ

Буряад Уласта юрэнхы болбосоролой 465 эмхинүүд ажалладаг, тэдэнэр булта сентябриин нэгэнһээ үүдэеэ сэлеэ. Буряад Уласай Болбосоролой болон эрдэм ухаанай яаманай мэдээгээр, дүн хамта 138 мянган үхибүүд һуралсалаа эхилбэ. 2017-2018 онуудай һуралсалай жэлдэ нёдондонойхиһоо 6 мянгаар һурагшад олошороо. Нэгэдэхи ангинуудта 16 мянга 500 һурагшад ороо, нёдондонойхидо орходоо, һургуулида орохо үхибүүдэй тоо хоёр дахин дээшэлhэн байна. 

Буряад Уласай болбосоролой болон эрдэм ухаанай сайдай уялга дүүргэгшэ Баир Жалсановай тэмдэглэһээр, зунай амаралтын үедэ юрэнхы болбосоролой эмхи зургаануудай 28 байшан заһабарилагдаа. Энэ хэрэгтэ гүрэнэй элдэб хэмжээнэй һан жасануудhаа 600 сая түхэриг, тэрэнэй 386 сая түхэриг мүнгэн федеральна һан жасаһаа һомологдоо. Һуралсалай шэнэ жэлэй эхилбэшье, һуралсалай 7 эмхинүүдтэ заһабарилгын ажалнууд үргэлжэлһөөр. Сайдай уялга дүүргэгшын найдуулһаар, ноябрь һара болотор бүхы ажалнууд түгэсэхэ ёһотой. Тиимэһээ тэдэ һургуулинуудта мүнөө дээрээ һурагшад хоёр халаанда һураха баатай болонхой.

- Энэ саг зуурын үзэгдэл гээшэ. Һэльбэн шэнэлэлгын болон заһабарилгын ажалнуудые һайн шанартайгаар бүтээхэ шухала. Энэ ажал һуралсалай ябасада һаалта болохо ёhогүй, - гэжэ Баир Баторович хэлэбэ. 

Нэмэлтэ һуралсалай техническэ шэглэл хүгжөөхэ 

Буряад Уласай нэмэлтэ һуралсалай ажаябуулгада федеральна мүнгэ зөөриһөө 32 сая түхэриг һомологдохо юм. Ородой Холбоото Уласай соносхоһон харалгада илажа, Буряад ороной муниципальна 17 байгууламжанууд тусхай программада хабаадаха.

- Нэмэлтэ һуралсалай эмхи зургаануудта ябадаг үхибүүдэй 10 гаран хубинь тусхай сертификадуудаар хангагдаха. Энэ туршалга һайн хэмжээндэ ябуулагдажа эхилээ. Һаяшаг можо нютагууд хоорондын хуралдаа үнгэргөөбди. Ородой Холбоото Уласай элдэб нютагуудай түлөөлэгшэд хабаадаа, дүй дүршэлөөрөө хубаалдаа. Персонифицированнэ мүнгэ һомололгын ашаар гүрэнэй бусад эмхинүүд нэмэлтэ һуралсалай эмхи зургаануудта туhалха аргатай болоно. Мүн муниципальна эмхинүүдhээ гадна нэмэлтэ һуралсал ябуулха үнэмшэлгэтэй хубиин эмхинүүд энэ ажал хэрэгтэ хабаадуулагдаха юм, - гэжэ Баир Жалсанов тайлбарилба. 

Эндэ инженерно–техническэ шэглэлдэ гол анхарал хандуулагдаха гэжэ шиидхэгдээ. Ушар юуб гэхэдэ, гүрэн доторхи нэмэлтэ һуралсалай ажаябуулгын оройдоол 8 процентнь техническэ шэглэлдэ хабаатай байгаа. Харин манай Буряад Уласай нэмэлтэ һуралсалай эмхи зургаануудта ябадаг үхибүүдэй оройдоол 3 хубинь лэ техническэ кружогуудые шэлэдэг hэн. 

Хүүгэдэй технопаркнууд байгуулагдаха 

Урда долоон хоногой туршада үнгэргэгдэhэн хүүгэдэй технопаркнуудые байгуулгада мүнгэ һомололгын гүрэнэй харалгада Буряад Улас илаба. Тус харалгада шалгарhан 13 нютаг можонуудай тоодо манай Буряад Улас оролсожо, 78 сая түхэриг мүнгэндэ хүртэхэ болобо. Тиигэжэ Улаан-Үдэ хотодо шэнэ түхэлэй технопарк байгуулагдажа, инженерно-техническэ шэглэлээр хүүгэдые хүгжөөлгэдэ хэрэглэгдэхэ байна. 

- Нэмэлтэ һуралсалай энэ тусхай программа бэелүүлгэдэ тааруу эрхэ байдал байгуулха ёһотойбди. Энэ 78 сая түхэриг мүнгэ зөөри оршон үеын һуралсалай хэрэгсэлнүүдые абаха хэрэгтэ гаргашалагдаха. Эндэ дээдэ һуралсалай эмхи зургаанууд, Буряадай эрдэмэй түб, авиазавод, приборостроительна завод г.м. хабаадуулагдаха, - гэжэ Баир Баторович Жалсанов мэдээсэнэ. 

Улаан-Үдэ хотын Шмидтын гудамжада оршодог БРУКК эмхи зургаанай хоёр дабхар һуралсалай байшан соо хүүгэдэй технопарк нээгдэхэ юм. Тэндэ техникын 6 шэглэлээр: робоквантум, IT-квантум, автоквантум, аэроквантум, AR/VR нэмэлтэ виртуальна байдал, хүгжэнги техникын түхеэрэлгэнүүдтэй Hi-tech цех гэхэ мэтэ түхеэрэгдэхэ. 

Энэ тусхай программада hомологдоhон мүнгэнэй ашаар технопаркын үндэһэн дээрэ 800 хүүгэд жэлэй туршада һуража гараха болоно. Харин 3500 hурагшад богони болзорой, 34 хүн мэргэжэлээ дээшэлүүлгын һуралсал гараха юм. Тиигэжэ 2022 он хүрэтэр техникын талаар зохёохы ажалаар hонирходог үхибүүдэй тоо 10 процентээр олон болохоор хараалагдана. Ородой Холбоото Уласай Юрэнхылэгшэ Владимир Путинай зарлигаар, 2020 он болотор хүүгэдэй технопаркнууд бүхы нютаг можонуудта байгуулагдаха ёһотой.