Общество 27 сен 2017 1025

​Хүгжэлтын замаар ургашаа дабшаһаар

Мухар-Шэбэртэ буряадуудтаяа хаяа хадхан, шэрхи, бэрхэ шэмээшэгүүд болон татаар яһатан эб нэгэн ажаһуудаг юм. Буряад орондоо шэниисэ таряагаараа, тоогүй олон адуу малаараа, хара алтан – шулуун нүүрһээрээ алдаршаһан Мухар-Шэбэр аймагай түүхэтэ ойн баяр угтуулан, аймагые хүтэлжэ байhан засаг дарга Владимир Молчановтай хөөрэлдөө эмхидхэбэбди. 

- Сентябриин 30-да Мухар-Шэбэр аймаг байгуулагдаһаар 90 жэлэйнгээ ойн баяр тэмдэглэхэеэ байна. Һайндэрэй ямар хэмжээ ябуулганууд хараалагданаб? 

- Аймагай ойн баярта зорюулагдаһан хэмжээ ябуулгануудта бэлэдхэл эдэбхитэйгээр ябуулагдажа байна. Байгша оной эхинһээ захалаад, Сагаалган гэхэ мэтын бүхы һайндэрнүүдээ ойн баярта зорюулаа һэмди. Жэшээнь, сентябриин 16-да Түгнэ һууринда Сурхарбаан эмхидхэгдээ. Мори урилдаан, парашюдаар һүрэлгэ гэхэ мэтые Сурхарбаанай үедэ анхархаар байгаа. Хүн зон энэ һайндэр ехэ дуратайгаар хүлеэн абаһан байна. Үшөө тиихэдэ «Бага һуурин нютагуудаа һэргээе!» гэһэн һайндэр Мухар-Шэбэрэй бага һууринуудта тон эмхитэйгээр үнгэрөө. 

- Ямар һууринуудта иимэ hайндэрнүүд үнгэргэгдөөб? 

- Түгнын талын эхиндэ оршодог Шэнэһэтэһээ эхилээбди. Тэндэ 33 үрхэтэ айл ажаһууна. Гадна Хүһөөтэ, Алташа, Хуушан Заган, Зандин тосхонуудта һайндэрнүүд үнгэрөө. Һаншаг сагаан толгойтой дайнай болон ара талын ажалай ветерануудта Баярай бэшэгүүд, гарай бэлэгүүд барюулагдаа. Тиихэдэ Ородой Холбооной Федеральна суглаанда Буряад Уласые түлөөлдэг нютагаймнай хүбүүн Александр Варфоломеевэй нэрэһээ амаршалгын үгэнүүд хэлэгдэжэ, бэлэгүүд үгтөө.

- Бага һууринуудта анхарал хандуулагдажа байгаа хадаа ехэл һайн лэ даа. Ойн баярай гол хэмжээнэй урдахи үдэрнүүдтэ баһал һонин-һонин хэмжээ ябуулганууд түсэблэгдэнхэй гээд дуулаһан байнабди... 

- Сентябриин 26-да аймагай бүхы һуурин тосхонуудта ойн баярай хэмжээ ябуулганууд, һайндэрнүүд үнгэргэгдөө. Нютаг нютагай зон сугларжа, наһатай зоноо хүндэлөө, һургуулиин үхибүүд тоглолтонуудые харуулаа. Аймагайнгаа хүндэтэй, наһатай зондо дурасхаалта медальнуудые зүүлгэнэбди. Гадна дайнай болон ажалай геройнуудта зорюулагдаһан дурасхаалай хүшөө-самбар аймагай түбэй гол гудамжада тодхогдохо юм. Осип Андреевич Денисов, Сэрэндаша Доржиевич Доржиев гэгшэд Эсэгэ ороноо хамгаалгын Агууехэ дайнда баатаршалга гаргаһан гээд мэдэнэбди. Тиихэдэ Пантейлемон Петрович Челочков, Балдама Тугжиевна Доржиева, Ефим Васильевич Иванов, Трифон Никифорович Брилев, Анатолий Петрович Калашников гэгшэд Социалис Ажалай Герой гэһэн нэрэ зэргэдэ хүртэһэн. Анатолий Петрович мүнөө Мяхуусха (Никольск) нютагтаа элүүр мэндэ, сарюун солбон ажаһууна. Сентябриин 28-да нютагайнгаа олзын хэрэг эрхилэгшэдые суглуулжа, хуралдаа үнгэргэхэмнай. Тиихэдэ гол һайндэр аймагай түбтэ сентябриин 30-да үнгэргэгдэхэ юм. Энэ үдэр Мухар-Шэбэр hууринда Буркоопсоюзай мяханай заводой нээлгэдэ зорюулагдаhан баяр ёhолол болохо юм. Эндэ Буряад Уласай Толгойлогшо хабаадаха гээд хүлеэнэбди. Һайндэртөө Мухар-Шэбэрһээ гадуур ажаһуудаг нютагаархинаа бүгэдыень уринабди! “Буряад үнэн” Хэблэлэй байшанай ажалшадые баһал уринабди.

- Аймагай мүнөөдэрэй омогорхол... 

- Түгнын эхиндэ оршодог уурхайда сүүдхын туршада 100- гаад вагон шулуун нүүрһэн малтагдана. Шанар һайтай түлишэ үйлэдбэрилгэдэ 2 мянга үлүүтэй хүнүүд ажаллана. Тиихэдэ орооһо таряагаар манай аймаг олондо мэдээжэ. 

- Аймагай газар дэбисхэр дээрэ комбайн болон тракторнуудай абяан соностоһоор. Таряа хуряалга түлэг дундаа. Хүдөө ажахын ямар байгуулгануудые онсолон тэмдэглэхэ байнабта? 

- Бүхы Буряадтаа эгээл ехээр таряа таридаг гэжэ алдаршаһан, үрэжэлтэй газарта оршодог Хонхоло һууринай “Искра” колхоздо мүнөө ажалай халуун хаһа ябажа байна. Колхозой захиралаар олохон жэлдэ Василий Коршунов хүдэлнэ. Ахамад агрономоор дүршэл ехэтэй, хүдөө ажахын кандидат нэрэ зэргэтэй Николай Мальцев ажаллаһаар. Хонхолодо һү болон мяха үйлэдбэрилгын заводууд нээгдэнхэй. «Искра» ажахыда буйлуулагдаһан эдеэ хоолой зүйлнүүд Улаан-Yдын дэлгүүрнүүдтэ болон аймаг дотороо эрилтэ ехэтэй. Тиихэдэ Һутайн ажахы баһал эдэбхитэйгээр хүдэлһэн зандаа. Мухар-Шэбэрэй хүндэтэ эрхэтэн Галина Дабаева ажахынгаа жолоо шанга баринхай, жэлһээ жэлдэ адуу малайнгаа тоо олошоруулжал байһаар. Гадна Хошуун-Yзүүрэй «Знамя Ленина» гэжэ ажахы мүнөөдэрэй бэрхэшээлнүүдые дабахаяа оролдон, урагшаа дабшана. Yшөө тиихэдэ «Агротопводстрой», «Түгнэ» ажахынууд хүн зониие ажалаар ханган хүдэлнэл даа. Фермернүүдшье яhала олон. Юрэнхыдөө аймаг шэнэ эрхэ байдалда шэнээр ажал хэрэгээ эрхилэн, хүгжэлтын замда гаранхай, түүхэтэ 90 жэлэйнгээ ойн баярые угтажа байнал даа. 

- Аймагай 90 жэлэй ойн баяраар Таниие болон танай ударидажа байhан аймагай бүхы зониие амаршалнабди. Амжалта хүсэе! 

Автор: Сарюуна ЭРДЫНЕЕВА​