917
Үнгэрһэн долоон хоногой эсэстэ Захаамин аймагта ехэ баяртай ушар болобо. Санага нютаг шадар Сэхир гол дээгүүр шэнэ хүүргэ баригдажа, ашаглалгада тушаагдаа. Энэ һайндэртэ Захааминай бүхы ажаһуугшад хабаадаа гэбэл, алдуу болохогүй.
Буряад Уласай унаа, элшэ хүсэ болон харгын ажахы хүгжөөхэ талаар сайд Сергей Козлов эндэ сугларагшадые халуунаар амаршалаа. Ород гүрэн дотор ашаанай томо автомашинануудһаа татагдадаг түлбэриин “Платон” системын жасаһаа мүнгэн тус хүүргэ барилгада дамжуулагдаа гэжэ сайд мэдүүлһэн байна.
- “Платонһоо” бидэ анха түрүүшынхиеэ мүнгэ абаабди. Хоёр жэлэй саада тээ түсэблэлгын ажал ябуулжа эхилээ hэмди. 2016 ондо Москваһаа мүнгэ зөөриин эльгээгдэхэдэ, барилга эхилһэн юм. Мүнөө жэлдэ мүнгэнэй дуталдажа байхадань, Буряад Уласай Засагай газар, Толгойлогшо Алексей Цыденов барилга түгэсхэхын тула үгтэхэ нэмэлтэ мүнгэн тухай хэлсээ баталаа. Тиигэжэ бидэ мүнөө энэ найрта хабаадажа байнабди, - гэжэ Сергей Козлов олоной анхаралда соносхобо.
Энэ 128 метр утатай хүүргэ барилгада 94 сая түхэриг мүнгэн гаргашалагдаа. Барилгада хэрэглэгдэһэн шэнэ оньһон аргын ашаар хүүргэ 40 гаран жэлэй туршада байха гээд Сергей Козлов мэдүүлээ.
Нээлгын баяр ёһололой үедэ
Энэ ехэ удха шанартай хүүргэ юм. Юуб гэхэдэ, Сэхир голой саана Утаата, Далахай һууринуудта хоёр мянга гаран хүн ажаһуудаг, малшадай байранууд олон. Тэдэ нютагууд руу түймэр сарагшад, түргэн туһаламжын албан, үхибүүдые зөөдэг һургуулиин автобус ябахаяа болёод байгаа. Санага нютагай ажаһуугшадай сабшалан Сэхирэй нүгөө талада оршодог юм. Далахай һууринай наһатайшуулай бүлгэмэй түрүүлэгшэ Александр Хандуевич Дареевэй хэлэһээр, һүүлэй үедэ модон хүүргэ хараад бархирхаар байгаа.
- Дээгүүрнь ябахадаа, хэзээ унашахань бэ гэжэ айжа байгаад гарагша һэмди. Тиимэһээ бидэ, Далахай, Утаата нютагуудай зон, өөһэдынгөө хүсөөр хүүргэеэ заһажа, хүндэлэн модонуудые табидагаа элеэр һананаб, - гэжэ Александр Дареев хөөрэнэ.
Буряад Уласай Арадай Хуралай һунгамал, Санагын дасанай шэрээтэ лама Баяр Цыденовэй хэлэһээр, энэ хүүргэ олон жэлдэ аварийна байдалда байгаа.
- Аяар 15 жэлэй саада тээ тусхай албануудай шалгалта хэхэдэ, хүүргэ аварийна байдалда оронхой гэжэ эли болоо бэлэй. Энэ хугасаа соо хүүргэ барюулха болон заһабарилха тухай олон тоото бэшэгүүдые бэшэһэн байнабди. Эдэмнай харюугүй үлөө һэн. 2015 ондол Буряад Уласай Засагай газар болон Арадай Хурал шэнэ хүүргэ бариха тухай шиидхэбэри абаа. Энэ ажал хэрэг ябуулһан манай нютагай һунгамалнууд Виктор Васильевич Аюшеевтэ, Виталий Николаевич Лыгденовтэ, аймагай засаг баригшадта Санага, Утаата, Далахай нютагуудай ажаһуугшадай зүгhөө баярые хүргэхэ байнаб, - гэжэ Баяр Цыденов хэлэнэ.
Санага нютагай наhатай зоной мэдээсэһээр, түрүүшын хүүргэ 1930-аад онуудта баригдаһан байна. Тиихэдэ сүлэлгэдэ ороһон Санагын дасанай хубарагууд, ламанар барилга хээ. 1970-аад онуудта Сэхир гол ехээр үерлэжэ, хуушан хүүргэ hандараа hэн. 1976 ондо шэнэ модон хүүргэ баригдаа бэлэй.
- Хэжэнгын мэдээжэ лама изагууртан Бидья Дандароной аша басаган Бүрэнзы Нимбуевна манай барилгада ехэ туһа хүргэбэ. Энэ хүниие нэрлэнгүй гарахын аргагүй байна. Юуб гэхэдэ, анхан ламанарай бариһан хүүргэ шэнээр барилгада лама хүнэй үри hадаhанай оруулһан хубитые тэмдэглэхэ хэрэгтэй. Тиигэжэ тэрэ үеын лама санаартанай туһа мүнөөшье болотор байна гэжэ һанагдана, - гэжэ Санагын дасанай шэрээтэ лама тэмдэглэбэ.
Хүүргэ нээлгын баяр ёһололдо 100 гаран хүн сугларба. Тус хэмжээ ябуулгада зорюулагдаһан Захаамин аймагай түрүү артистнуудай тоглолто Сэхир голой эрьедэ эмхидхэгдэжэ, хүүргэ барилгашадта болон нютагай зондо бэлэг боложо үгөө. Тиихэдэ хүүргэ нээлгын баяр ёһололтой дашарамдуулан, хүүгэд волейбол наадаа, ехэшүүл һур харбаанда хабаадаа.
Энэ үдэр барилгашадта баярай тэмдэгүүд барюулагдаа. Утаата һууринай олон үхибүүдтэй Доржиевтанай гэр бүлэ һургуулиин болон нютагайнгаа зоной зүгһөө аймагай толгойлогшо Сергей Валерьевич Гонжитовта Баярай бэшэг дамжуулаа.
Санага нютагай мэдээжэ хүбүүн, һээр шаагша Даниил Дашеевич Нохоров шэнэ хүүргэ тухай шүлэг бэшэһэн байна:
Мүнхын уһаар ундалуулагша,
Мүнгэн сагаан Сэхирымнай
Хоёр эрьеыень холбуулһан
Хатуу шулуун хүүргэ...
Санагаархин шэнэ хүүргэдээ ехэ баярлаа
Борис Балдановай гэрэл зурагууд
Автор: Борис БАЛДАНОВ
