​Нютаг хэлэ һэргээһэн үхибүүдэй наадан

Ородой Холбоо­то Уласай Буддын шажантанай зан­шалта Сангхын эмхидхэһэн «Эхэ хэлэн – манай баялиг» гэһэн XIX наадан октябриин 20-до Ивалгын дасанда үнгэрбэ.

Октябрь һарада буряад хэлэнэй габшагай һара со­носхогдодог юм гэжэ мүнөө хүн бүхэн мэдэдэг болоод байна. Харин Буддын ша­жантанай заншалта Сангха буряад хэлэндээ анхарал бүхэли жэлэй туршада хан­дуулдаг һэн тула һара бүри гэхээр «Эхэ хэлэн – манай баялиг» гэжэ ниитэ гаршаг­тай хэмжээ ябуулгаяа эм­хидхэжэл байдаг. Энэ удаа Ивалгын дасанда 400 гаран үхибүүд багшанартаяа су­гларба.

- Бидэ мүнөө гурбадахи жэлээ буряад хэлэнэй урил­даа үнгэргэжэ байнабди. Үхибүүд буряад хэлэндээ ороод, бэе бэетэеэ буряада­ар хөөрэлдэжэ байхадань, би ехэ баяртай байнаб. Ан­хандаа Хяагта аймаг буряад хэлэгүй гэжэ тоотой байгаа. Мүнөө болоходо, хяагтаар­хин буряадаараа дуугаржа байна. Сэлэнгэ аймагай бу­ряадууд эхэ хэлэеэ нилээн алдаад байгаа. Тэрээндэ анхарал хандуулжа, мүнөө сэлэнгээрхинээ татажа бай­набди. Улаан-Үдэ хотын үхибүүд шал ород болошо­од ябахадань, бидэ наашань урижа, буряад хэлэтэй бол­гожо байнабди, - гэжэ Оро­дой Холбоото Уласай Буддын шажантанай заншалта Санг­хын Бандида Хамба лама Дамба Аюшеев тэмдэглэбэ.

Мүнөө жэлдэ энэ наадам нэгэ үдэрөөр аад, ондоо маягтайгаар үнгэрбэ. «Эхэ хэлэн – манай баялиг» на­адамда хабаадагша үхибүүн бүхэнэй мэдэсэ һара ошохо тума гүнзэгы боложо бай­на. Һургуулиин һурагшад эртээнһээ бэлдэжэ, буря­ад хэлэндээ нилээн хурса болоно. Блиц-урилдаанай 30 асуудалда алдуугүйгөөр харюусаха, олон тоото оньһон үгэнүүдые сээжээр мэдэхэ, хэдэн сэдэбүүдээр хубаагдаһан тэмсээнүүдтэ оролсохо, мүн лэ урин бари­малай урилдаанда хабаада­ха хабатан даабаринуудаа эртээнһээ дүүргээд ерэдэг боложо байна.

- Би энэ арһаяа элдэжэ зөөлэн болгохын тула һүтэй, дабһатай уһанда дэбтээгэ­эб. Һүүлдэнь хабһа шанаад, хабһанай шүлөөр арһаяа ар­шааб. Аршахадамни, арһан дээрэхи муухай зүйлнүүд гараа. Тэдэниие абажа хаяад, хоёр модо дээрэ-дороһоонь хэжэ үгөөд, татааб, - гэжэ Аха аймагай Өөрлигэй дунда һургуулиин һурагша Баяр­маагай Ариунаа арһа элдэ­хэ ёһо гурим тодорхойгоор тайлбарилжа үгэбэ.

Наадамһаа наадамда ха­баададаг үхибүүд түрэл хэ­лэн дээрээ сүлөө һэдэбээр хөөрэлдэжэ, һанал бодолоо һанаһан соогоо хэлэхэ арга­тай болоно ха юм.

Һуралсалай шэнэ жэлэй эхилһээр, Ивалгын дасан­да уласай һургуулинууд хоорондын түрүүшын мүрысөөнүүд арбан һарын 20-до үнгэрбэ.

Мүрысөөндэ ородог бүхы зүйлнүүдээр тэмсээнүүд үнгэржэ, шангай һууринууд иигэжэ гараа гэбэл:

БУРЯАД ХЭЛЭН. Эндэ мүнөө жэл мүрысөөнүүд түрүүшынхиеэ ондоо, шэнэ гуримаар үнгэржэ, шангай һууринууд олгогдонгүй, һургуулинуудай дундаһаа 7 эрхим бүлэгүүд элирһэн байна. Нэрлэбэл:

= Хориин аймагай Аала­най дунда һургуули

= Ахын аймагай Өөрлигэй дунда һургуули

= Ахын аймагай Бүрэнголой дунда һургуули

= Зэдын аймагай Доодо- Бургалтайн дунда һургуули

= Хурамхаанай аймагай Гааргын дунда һургуулиин 2-дохи бүлэг

= Бэшүүрэй аймагай Хар­ланай үхибүүдэй бүлэг

= Улаан-Үдэ хотын 29- дэхи Буряад гимнази

ЭТИГЭЛ ХАМБАДАА ЗАЛЬБАРАЛ, ДОНШУУР МА­АНИ, САГААН ДАРА ЭХЫН МАГТААЛ

I ҺУУРИ Бэшүүрэй ай­магай Харланай үхибүүдэй бүлэг

II ҺУУРИ Хурамхаанай аймагай Гааргын дунда һургуулиин 1-дэхи бүлэг

III ҺУУРИ Ахын аймагай Өөрлигэй дунда һургуули

УРАН ГАРТАН

I ҺУУРИ Дармаева Лена, Бэшүүрэй аймагай Харла­най үхибүүдэй бүлэг

II ҺУУРИ Тэкчинова Арюна, Улаан-Сүхэ айма­гай Шаргалжанай дунда һургуули

III ҺУУРИ Бутитова Дарису, Буряад Уласай Үндэһэтэнэй 1-дэхи лицей- интернат

III ҺУУРИ Будадоржие­ва Вика, Сэлэнгын аймагай Харганаагай дунда һургуули

МОДОШО ДАРХАН

I ҺУУРИ Бадмаев Заято, Бэшүүрэй аймагай Харла­най үхибүүдэй бүлэг

II ҺУУРИ Ринчинов Буянто, Ивалгын аймагай Оронгын дунда һургуули

III ҺУУРИ Бальжинима­ев Сультим, Хориин аймагай Ааланай дунда һургуули

УРАН БАРИМАЛ

I ҺУУРИ Эрдынеев Олзо, Улаан-Үдэ хотын 54-дэхи дунда һургуулиин "Дүхэриг" бүлэг

II ҺУУРИ Жамсуев Гар­ма, Ивалгын аймагай Ивал­гын дунда һургуули

III ҺУУРИ Цыбденов Бу­янто, Сэлэнгын аймагай Но­ёхоной дунда һургуули

ХАМБА ЛАМЫН ШАН АБАЛГЫН ТЭМСЭЭН

I ҺУУРИ Дондокова Со­ёлма, Сэлэнгын аймагай Но­ёхоной дунда һургуули

II ҺУУРИ Аранжапо­ва Ирина, Улаан-Сүхэ ай­магай Шаргалжанай дунда һургуули

III ҺУУРИ Нанзатов Зоригто, Буряад Уласай Үндэһэтэнэй 1-дэхи лицей- интернат

«ИНФОРМ ПОЛИС» СОНИ­НОЙ УРИЛДААН

I ҺУУРИ Сэлэнгын ай­магай Харганаагай дунда һургуули

II ҺУУРИ Зэдын айма­гай Дээдэ-Ториин дунда һургуули

III ҺУУРИ Ахын айма­гай Бүрэнголой дунда һургуули.