​Хүгжэмдэ һургадаг хүндэтэ багшамнай

38 жэлэй саана Буряадай багша­нарай училищиин хүгжэмэй таһаг дүүргэһэн Сэржэн Гер­мановна Эрдынеева Шэбэртынгээ һургуулида, хүүгэдэй сэсэрлигтэ баг­шаар хүдэлжэ эхилээ. Үхибүүдтэ үнэн зүрхөө, бүхы арга шадалаа үгэжэ, са­гай хүндэдэ салингаа шамарлангүй, үхибүүдые хүгжэмдэ һургажа, хүмүүжүүлжэ байһаниие нютагай зон һайн мэдэдэг.

Шэбэртэдэмнай жэл бүхэндэ мэдээжэ уран зохёолшодой, тамиршадай бо­лон Наһатай зоной, Эжынэрэй, Эсэгэ ороноо хамгаалагшадай, Сагаан һарын, Эхэнэрнүүдэй, Агуу Илалтын, Сурхарбаа­най болон бэшэшье һайндэрнүүд, дасан­дамнай ехэ-ехэ хуралнууд үнгэргэгдэжэл, холо ойроһоо хүндэтэ айлшад буужал байдаг. Тэдэ бүгэдэ удхатайшье, уран го­ёшье тоглолто наадагүйгөөр үнгэрдэггүй - Сэржэн Германовна шабинараараа хүн зоноо баясуулжал байдаг.

Жэл бүхэндэ репертуараа шэнэлжэ, ёохор хатарнуудаа һэльбэжэ, шэнэ аялга дуунуудые зэдэлүүлжэ байдаг. Тиихэдээ бүхы ажал хэрэгынь, эрмэлзэлынь буу­рал эхэ Буряадтаа, алдарта Байгал далай­даа, түрэл байгаалидаа, тоонто нютагтаа зорюулагдадаг.

Жэл бүхэндэ дүшэ гаран тоглолтонууд үнгэргэгдэнэ. Ганса эмхидхэгшэ яажа дабахаб – “Аянга” бүлэгтэ М.П. Бад­маева дуунда һургалсадаг, Б.В. Содномова шабинь хатар заалсана, Т.Б-Д. Эрдынеева Соёлой байшаниие даажа, ехэшүүлтэй хүдэлдэг. Хүүгэдэй дуу, хатарай “Аянга” ансамбль “жэшээтэ” гэһэн нэрэ зэргэдэ Захааминай фольклорно “Санага”, Дан­дар Аюшеевэй нэрэмжэтэ лицейн хоре­ографическа “Брусничка”, Үндэһэтэнэй лицей-интернадай дуу, хатарай “Наран” ансамбльнуудтай адли хүртэһэн юм.

Багшын омогорхол - шабинар

Эдэ олон жэлнүүдтэ хэдэн үе үхибүүдые Сэржэн Германовна һурган хүмүүжүүлжэ гаргаа. Үе бүхэн соо бэлиг­тэй үхибүүд урган гарадаг. Мүнөө һурадаг Яна Бадмаева, Алтана Сушкеева, Лиза Ба­санова, буряад дуунуудые уянгатуулан татадаг ород яһанай Олеся Петрова, Эти­гэл Дубданов, Зоригто Эрдынеев талаан бэлигээ нээжэ, олон урилдаа, харалга- нуудта хабаадажа эхилээ.

“Алтаргана”, “Эдир Будамшуу”, “Эдир Гэсэр”, “Эдир Дангина”, “Мүнгэн сэргэ”, “Алтан гургалдай”, “Наранай туяа”, “Бай­галай мүнгэн хоолойдо”, уласхоорондын “Гэгээн аласай одод”, “Ёохорой һүни” урилдаануудта, элдэбын харалгануудта ехэ бага Солбон Батуевууд, Илья Борчев­ский, Евгения Цыбенова, Чингис Содбоев, Аюна Ванчикова, Эрдэм Очиров шабина­рынь эдэбхитэйгээр хабаадажа, нютаг ну­гаяа магтуулжа, Хии морииень үргэлсөө. Бэлигээ мүлиһэн Сабина Соктоева Баир Шодоевтой ехэ тааража, дуэт боложо дууладаг. Антон Дайндоров, Солбон Очиров, Сергей Хандаев шабинарынь үндэр амжалтануудые туйлажа, бүхы Буряадтаа мэдээжэ дуушад боложо суурхаа.

Һонирхолтойнь гэхэдэ, Сэржэн Гер­мановнагай шабинар ямаршье мэргэжэл шэлэһэн байг, үндэһэн соёлдоо, ира­гуу хүгжэмдэ дурлаһанаа наһаараашье мартахагүйгөөр хүмүүжүүлэгдэһэн байха юм. Жэшээлхэдэ, эмшэнээр амжалтатай­гаар хүдэлдэг Алдар Эрдынеев хүгжэм зохёодогоороо олондо мэдээжэ болонхой. Буряад, ород, англи хэлэнүүдээр зохёоһон дуунуудаа хип болгоһон Лера Гомбое­ва уласхоорондын “Караоке без границ” урилдаанда түрүү шан абажа суурхаа. Хүгжэмэй һургуулиин оюутан Эржэна Га­тыпова арадай дуунуудые гүйсэдхэхэдөө тон бэрхэ.

“Хоёр хэлэн – хоёр булаг”, Заншал­та Сангхын эмхидхэдэг “Эхэ хэлэн – ма­най баялиг” урилдаануудта хабаададаг түрэлхи хэлэндээ мээхэй һурагшадые баһал Сэржэн Германовна бэлдэлсэнэ.

Түрүү үзэлтэй багша хэшээл бүхэндөө үхибүүн бүхэнэй абари занда тааруулжа, арга боломжонуудые шэлэжэ, арадай, академическэ, эстрадна зохёолнуудые заадаг. Д.Б. Кабалевскиин, Ю.Б. Алиевай, хүүгэдэй хормейстер Г.В. Струве, В.Г. Соко­ловой, мэдээжэ хүгжэмшэд И.С. Бахай, С.В. Рахманиновай, С.С. Прокопьевой, Чингис Павловай, Юрий Эрдынеевэй, Владилен Пантаевай зохёолнуудтай танилсуулжа байдаг.

Модон үндэһэтэй, хүн угтай

Сэржэн Германовнагай талаан бэли­гынь, сэбэр сагаан сэдьхэлынь саанаһаа табисууртай. Аба эжын буянгаар, һайн хүмүүжүүлгээр мүн лэ гурбан дүү баса­гадынь, одхон Доржо гэр бүлэ зохёожо, һайн һайханаар ан-бун ажаһуудаг. Гер­ман Борисович абань нютагайнгаа Со­ёлой байшаниие даажа, уран һайханай бүлгэмые хүтэлбэрилжэ, Улаан-Үдөөр, олон аймагуудаар нилээн ябаһан байна. Өөрөө баяан, аккордеоноор шадамараар наадаха, зуугаад дуушадые шагнаад, хэн хэдыдэхи хоолойгоор дуулахаб гэжэ таа­руулан дуулуулдаг һэн. Буряадай соёлой габьяата хүдэлмэрилэгшэ Герман Борисович Вера Насыковнатаяа Сэржэнэйнгээ амжалтануудаар омогорхон, али болохо туһаламжа үзүүлжэ байдаг буянтай аба эжыл даа.

Найдамтай тулга

Сэржэн Германовнагай наһанай нүхэр Баяр Данзанович абари зангаар даруу номгон хүн даа. Энэ нүхэрэй сэдьхэ­лыншье арюухан, бодолыншье гүнзэгы, урагшаа һанаатай, урма зоригтой юм. Тэрэ ямаршье сагта авто-хүлэгөө гар­гажа, тоһо түлишэеэ хээд лэ, “Аянгын” бэлигтэйшүүлые иишэ тиишэнь зөөжэ, наһанайнгаа нүхэртэ бии байгаа аргаа- раа туһалжа байдаг. Энэ бүлэ “Буряад үнэндөө” үнэн сэхэ - ходо захижа, гэр бүлөөрөө уншажа байдаг арюун зан­шалтай. Зондоо хүндэтэй энэ айл ню­тагтаа эмхидхэгдэһэн баярта ушарнууд­та, тоглолто наадануудта гээд лэ бүхы хэрэгүүдтэ адли эдэбхитэйгээр хабаада­даг.

Эрдынеевтэнэй Яна басаган Дугар нүхэртэеэ Улаан-Үдэдэ ажаһуудаг. Эдэ­нэй ехэ басаган Саша Базарова Буряадай Үндэһэтэнэй лицей-интернадта бэрхээр һурадаг, хажуугаарнь Пётр Чайковскиин нэрэмжэтэ хүгжэмэй училищиин во­кальна бүлэгтэ һурадаг. “Наранай ту­яагай” Гран-при абажа шадаа. Ардан- һургуулиин шаби, Зандан бүри багахан гэбэшье, баһал талаан бэлигээ харуулжа эхилэнхэйнүүд.

“Дуулажа ябаял хододоо,

Юунииншье болог юрэдөө...”

Һанаад үзэхэдэ, дуунда дурагүй хүн гэжэ байдаггүй. Аялга дуун – арадай шэмэг, бүхы ажабайдалымнай һэргээн һалбаруулдаг. Дуун хүнүүдые нэгэдүүлдэг, сэдьхэлые заһан тэгшэрүүлдэг, үбшэ зо­болониие мартуулжа, сэдьхэлэй шархые эдэгээдэг, сог залитай болгодог.

- Иимэһээл манай хүндэтэ Сэржэн Германовна Шэбэртынгээ хатан дан­гина гэжэ нэрэеэ дээрэ үргэжэ, зон нүхэдтэеэ дуугаа уянгатуулжа, дуу ха­тарта эдиршүүлээ улам эршэтэйгээр һургажа, түрэл арадайнгаа үндэһэн со­ёлые үргэжэл ходо ябыт даа! – гэжэ Шэ­бэртын сомон, арадай һунгамалнууд, эхэнэрнүүдэй зүблэл, хүүгэдэй сэсэрли­гэй, һургуулиин ажалшад хүндэтэйгөөр хүсэнэ.