886
Энэ жэлэй буряад хэлэнэй ээлжээтэ габшагай һара олон тоото хэмжээ ябуулгануудаараа олоной ойндо үлэхэ байха. Бага, ехэ эмхи зургаанууд оролдожо, гансашье габшагай һарада бэшэ, түхэреэн жэл соо элдэб олон хэмжээ ябуулгануудые үнгэргөө.
Хайша хэрэгээр бэшэ
Буряадай Гүрэнэй Ехэ һургуулиин хэдэн хэмжээ ябуулгануудта ошожо, хайша хэрэгээр бэшэ, харин ёһотой һайндэр хэхэ гэжэ олоной оролдоһые ойлгоходо, сэдьхэл зүрхэндэ эзэлүүдгүй дулаахан болоодхихо юм.
Оюутад олоной, багшанарай, уригдаһан зоной энэ тэрэ хэмжээ ябуулгануудта эдэбхи ехэтэйгээр хабаадахые харахада, урматайшье, һонирхолтойшье байба. “Ёһотой буряад бүлэ” гэһэн урилдаанда БГУ-гай олон институт, һалбаринуудай түлөөлэгшэд – багшанарай бүлэнүүд, үбгэ һамган боложо үрдиһэн ерээдүйн мэргэжэлтэд, эгэшэ дүүнэр – яһала һайнаар, оролдосотойгоор бэлдээ гэжэ адаглаа һэм.
Оньһон, хошоо үгэнүүдые, олонхи зоной ой ухаанда орохогүй һонин таабаринуудые мэдэхэ залуушуул үсөөн бэшэ байна. Зарим хабаадагшад түрэлхиин бэлигтэй байһанаа гэршэлжэ, ирагуу һайхан дуунуудые хангюурдаа, хүгжэм гаргадаг буряад арадай хэрэгсэлнүүд дээрэ наадажа шадаха байһанаа харуулаа. Гэр гэртээ эхэ хэлэн дээрэ эльгэлэн хөөрэлдэжэ байдаг, гадна үри хүүгэдтээ тэрэнээ заадаг бүлэнүүдые, заншалта хубсаһаа үмдэхэ дуратайшуулые харан сасуугаа обёорхоор. Хүнэй гү, али соёлой гуламтаһаа энэл урилдаанда хабаадахынгаа урда тээ саг зуураар абажа үмдөөд, тэрэнээ бэедээ тааруулжа ядаад байһан хабаадагшад огто харагдаагүй.
Түрэл хэлэеэ, ёһо заншалаа һайн мэдэхын тула заабол буряад хэлээр мэргэжэлтэй байха бэшэ, харин зүрхэ сэдьхэлһээ, элинсэг хулинсагайнгаа, угайнгаа ульһатай байха хэрэгтэй юм байна гэжэ эдэ хабаадагшад харуулаа.
Өөһэдөө ехэ һургуулида ажалладаг гү, али һурадаг һаа, наһанайнгаа нүхэрые, үри хүүгэдээ, эгэшэ дүүгээ энэ урилдаанда хабаадагша болгожо асарһан зониие онсо тэмдэглэмээр. Шүүгшэдэй нэгэн дуугаар Жаргал, Лилия Ивановтон тус конкурсын илагшад боложо тодороо.
Олониитын хабаадалгатай һонин мүрысөөнүүдыешье ехэ һургуулимнай үнгэргөө юм. Заншалта болоһон диктант бэшэлгэн эмхидхэгдээ. “Буряад үнэнэй” ветеран, гүрэнэй соёлой габьяата хүдэлмэрилэгшэ, Хүндэлэлэй орденоор шагнагдаһан манай аха захатан Бата-Мүнхэ Жигжитов энэ хэмжээ ябуулгада хабаадалсажа, шангай һууринуудые эзэлдэг юм. Энэшье удаа ерэнэйнгээ хорёо соо ябаһан ахатамнай хоёрдохи һуурида гаража, түрэл коллективэйнгээ, үбгэн буурал “Үнэнэйнгөө” нэрэ һүлдые бүри дээрэ үргэбэ гээшэ. Танайнгаа нэрэһээ, хүндэтэ уншагшад, нэгэ ажалтай нүхэдэйнгөө үмэнэһөө аха нүхэрөө амаршалнабди үнэн зүрхэнһөө!
Университедэй захирал буряадаар хэлээ
...БГУ-гай бүридэлдэ ородог бүхы институт, һалбаринуудай, бусад хэлтэс, таһагуудынь тус тустаа бүхэли жэлэй туршада хэмжээ ябуулгануудые үнгэргөөд, һүүлэй һүүлдэ эсэсэй ехэ баяр-тоглолто соёлой ехэ танхимда эмхидхэгдээ.
Ехэ һургуулиин захирал, эрдэмэй доктор, профессор Николай Мошкин сугларагшадые буряад хэлэн дээрэ амаршалжа, бултаниие баярлуулаа.
- Буряад хэлэнэй минии түрэл хэлэн бэшэшье һаа, олон тоото анда нүхэдэймни, түрэлхидэймни, худа урагуудайм эхэ хэлэн гээшэ. Тиимэһээ буряад хэлэеэ хүндэлхэ, үргэхэ, сахин хүгжөөхэ хэрэгтэ хуу бултадаа харюусалга ехэтэйгээр хандаха ёһотойбди гэжэ тоолодогби, - гэжэ Николай Ильич онсолоо.
Буряадай түрүүшын эрдэмтэн Банзарай Доржын нэрые уласай Ехэ һургуулида бусааха хэрэг Николай Мошкиной үүсхэлээр ябуулагдажа, манай Засагай газарай тогтоолдо гар табигдаад, Москва хотоһоо эсэсэй шиидхэбэри хүлеэгдэжэ байнхай гээд һануулая.
БГУ-да болоһон баяр дээрэ һаяхана уласай Толгойлогшын зарлигаар болбосоролой болон эрдэм ухаанай сайдай тушаалда томилогдоһон Баяр Жалсанов хабаадаа. Амаршалгын үгэ хэлэхэдээ, бүхы ажабайдал, хуби заяан, ажал, тушаални түрэл хэлэнтэеэ холбоотой гэжэ тэмдэглээ. Эхэ хэлэнэйнгээл һайгаар энэ хүрөөд ябанаб, буряад хэлэн болон уран зохёолой багшын мэргэжэл олгоһон хүндэтэ багшанартаа халуун баяр хүргэнэб гэжэ сайдай хэлэхэдэ, баярай танхимда сугларагшад нэрьемэ альга ташалгаар угтаа бэлэй...
Габшагай һарада эдэбхитэйгээр хабаадагшадые ерэһэн айлшад, ехэ һургуулиин дарганар ээлжэлэн байжа амаршалаа, бэлэг сэлэгүүдые барюулаа. Бидэшье баһа хабаадалсаабди, “Буряад үнэнэйнгөө” нюурнуудта БГУ тухайгаа бэшэжэл байхабди гэжэ хэлсээбди.
Михаил Шантаковай гэрэл зурагууд.
Баяр БАЛДАНОВ
