996
1926-1927 онуудаар хүдөө нютагайхидые хамтын ажахы колхоз руу оруулха идхалгын ажал Баянголой Коммунис нам ехээр ябуулаа. Тиигэжэ 1927 оной август һарада ганса Баргажанай газар дэбисхэр дээрэ бэшэ, бүхы Буряад дайдада “Арбижил” гэжэ түрүүшын коммуна байгуулагдаа. Тэрэнэй бүридэлдэ 16 үрхэтэ айл ороһон юм.
Түрүүшын түрүүлэгшээрнь Буда Сангадин томилогдоһон. Тэрэ сагта газар элдүүрилхэ, огородой эдеэ ургуулха, адуу малаа үсхэбэрилхэ, малай үүлтэр һайжаруулха гэһэн холые хараһан ажал ябуулагдадаг байгаа. “Арбижил” коммунын жэшээгээр Буряадай хүдөө нютагуудаар хамтын ажахынууд бии болоһон намтартай. Дайнай урдахи жэлнүүдтэ Соёл, Зориг, Ленинэй нэрэмжэтэ гэһэн коммунануудые нэгэдүүлһэн “Арбижил” ажахы ехэ боложо үрдиһэн юм.
Дайнай үедэ Буянта Цыренжапов колхозые хүтэлбэрилөө. Эсэгэ ороноо хамгаалгын дайнда нютагай олонхи бүһэтэйшүүл мордожо, эрэлхэг шэн зориг гаргаа бшуу. Тэдэнэй 147 – ниинь баатарай үхэлөөр байлдаанай талмай дээрэ унаа. Һамгад, наһатай үбгэд, үхибүүд дайнда мордоһон зоной түлөө ажал хэжэ, хамтын ажахы уруунь оруулаагүй. Тэрэ үедэ үндэр амжалта туйлаһанайнгаа ашаар гүрэнэй Оборонын хорооной баярай сахилгаан бэшэгээр шагнагдаһан юм.
Дайнай үедэ үхибүүд томошуултай суг хамта эрхим ажаллажа, “Эрэлхэг ажалай түлөө” гэһэн медальнуудаар шагнуулагдаа бэлэй. Он жэлнүүд ошожол байна. Тэрэ үеын гэршэнэр – үндэр наһатайшуулнай үсөөржэл байна. Мүнөө “Соёл” нютагта үндэр наһатай абгайнар гэхэдэ, Гарма Бубеевна Занаева, Жигжима Раднаевна Галсанова гэгшэд болоно.
Дайнай үеын үхибүүд хэды ехэ туһа түрэл ажахыдаа асарааб даа. Мүнөө мэндэ ажаһуужа байгаа аха захатаниие нэрлэе, В.П. Аюшеева, З.А.Будаева, Р.Б.Буянтуева, Л.Т.Галсанова, Л.Б. Дондупова, В.А. Занаева, М.И. Янчипова, Г.Г.Очирова, З.Ш.Бошиктуева гэгшэд.
Дайнай һүүлээрхи жэлнүүдтэ нютагайхид түрэл колхозоо түрүү тоодо оруулжа, эрхим ажал хэрэгээрээ гүрэн дотор суурхуулаа. Ажалша таряаша арад зоной ажаһуудал дээшэлээ.
Совет гүрэнэй орден болон медальнуудта юрын олохон лэ зон хүртөө. “Социалис Ажалай Герой” гэһэн нэрэ түрэ колхозой түрүүлэгшэ Радна Сагалаевич Бубеевтэ нэн түрүүн үгтөө.
Радна Бубеев
1959 ондо Гомбо Боболоевич Цыденов баһал Ажалай Герой болоо һэн.
Гомбо Цыденов
Энэл үндэр нэрэ зэргэ 1966 ондо Карл Марксын колхозой түрүү хонишон Шалсама Ламажаповна Цыремпиловада олгуулагдаа һэн.
Шалсама Цыремпилова
Тэрэ сагһаа үшөө арбан жэл үнгэрхэдэ, 1976 ондо, Ольга Энхеевна Сангадиева баһал Социалис Ажалай Герой боложо тодороо һэн.
Ольга Сангадиева
1981 ондо колхозой хонишон Дашанима Буодиевич Сундуев гүрэн түрын ажалша бүхэриг зоной эгээл дээдын шагналда хүртэһэн байна.
Дашанима Сундуев
Нэгэ колхозһоо иимэ олон Социалис Ажалай Геройнуудай тодорон гараһан ушар хадаа ажахын үндэр амжалта гэршэлнэ гээшэ. Ондоо хаана иимэ олон Геройнуудтай колхоз бии хаб?
Цырегма САМПИЛОВА
