920
Буряад Уласай Толгойлогшо Алексей Цыденов аймагуудай засаг дарганартай уулзахадаа, хүдөө нютагуудай аргын газарнуудые эмшэдээр хангалгын асуудал хэлсэбэ.
Мүнөөдэрэй байдалаар, Буряад Уласай элүүрые хамгаалгын эмхинүүдтэ дунда мэргэжэлтэй 663 эмшэн хэрэгтэй. Фельдшерэй– акушерэй түбүүдтэ хүдэлмэрилэгшэд тон ехээр дуталдана. Буряадта дунда мэргэжэлэй хоёр колледж эмшэлэлгын бүхы газарнуудые мэргэжэлтэдээр хангажа биранагүй. 17 аймагай 48 фельдшерэй-акушерэй түб хүсэд хангагдаадүй. Эгээл олон эмшэд Хори, Байгал шадарай, Бэшүүр, Хяагта аймагуудта дуталдана.
- Эмшэлэлгын газарнууд руу эмшэдые һонирхуулан татахын тулада Буряад Уласай Засагай газар тусхай программа бэелүүлнэ. Тэрэнэй ёһоор, 21 түб бүрин хангагданхай. 2016-2017 онуудта дунда мэргэжэлэй 16 хүдэлмэрилэгшэ 200 мянган түхэригэй дэмжэлтэдэ хүртөө. Программын хүдэлжэ эхилһээр, 2014 онһоо мүнөө жэл хүрэтэр зорилгото һуралсалай һууринуудай тоо 40-һөө 80 хуби болотор олошоруулагдаа, - гэжэ Буряад Уласай элүүрые хамгаалгын сайдай уялга дүүргэгшэ Александр Занданов мэдээсэбэ.
Гэхэ зуура, Бабантын аймагта эмшэдээр дуталдажа, хэсүү байдал тогтонхой. Бага салин хүлһэтэй болон банкын урьһаламжа түлэжэ ядаһан ушарһаа эмшэд ажалаа орхижо, нютагһаа нүүжэ ошохо баатай болоно.
- Гансал терапевт бэеын элүүрэй шалгалта үнгэргэнэ. Иимэл хүшэр байдал тохёолдоод байнал даа. Бидэ гэр байраар эмшэдые ханганабди. Зүгөөр залуу мэргэжэлтэд пеэшэнээр дулаасуулагдадаг гэр хараад, һөөргөө эрьелдэн ябашана. Тиимэһээ бидэ “50-50” гэһэн түсэл бэелүүлхые дурадханабди. Аймагай өөһэдын хүтэлбэри 30-50 хубииень даажа, мүнгэ һомолхо аргатайбди. Харин Буряад Уласай засагһаа дэмжэлтэ хэрэгтэй. Тиигэжэ дунда болон дээдэ мэргэжэлэй эмшэдтэ болбосон түхэлтэй гэр байрануудые бариха арга бии, - гэжэ Бабантын аймагай засаг дарга Николай Ковалев мэдүүлбэ.
Нютаг руугаа эмшэдые ерүүлхын тула амгалан тааруу байдал зохёохо хэрэгтэ аймагай өөһэдын хүтэлбэри дэмжэлтэ мүнгэ үгэхэ аргатай. Элүүрые хамгаалгын сайдай уялга дүүргэгшэ энэ хэрэг ябуулжа байхыень аймагай дарганарта һануулба.
2018 ондо Ородой Холбоото Уласай Засаг түрэ түрүүшын эмшэлэлгын туһаламжа үзүүлдэг фельдшернүүдые дэмжэхэ талаар 500-500 мянган түхэриг үгэхэ тухай шиидхэбэри гарганхай.
- Энэ түсэлые Ород гүрэнэй Юстициин яаман хаража үзэнэ. Минии һанамжаар, ерэхэ жэлһээ энэ болон “Хүдөө нютагай эмшэн” программанууд бүхы гүрэнэймнай дэбисхэр дээрэ бэелүүлэгдэжэ эхилхэ, - гэжэ Александр Занданов тухайлба.
Буряад Уласай Толгойлогшо Алексей Цыденов залуу мэргэжэлтэдые зорилгото аргаар бэлдэлгэдэ анхарал табихыень дурадхаба.
- Бюджедһээ хангалгатай һууринууд хэрэгтэй мэргэжэлтэдэй тооһоо үсөөн. Ехэ түлбэритэй һуралсал гараһан оюутан багахан салинтай ажалда хүдөө нютаг заяандаашье ошохогүй. Оюутан, аймаг, һуралсалай эмхи гээд гурбан талын хэлсээ баталжа болоно. Бюджедһээ хангалгатай һууридашье хамаагүй стипенди түлэбэлтнай, оюутан аймаг руу бусажа, ажал хэхэ уялгатай болохо ха юм. Эдэ бүгэдые бодомжологты, хэлсээнүүдые баталагты. Бидэ мэргэжэлтэдые бэлдэлгын асуудалые хараадаа абахабди, - гэжэ Алексей Цыденов мэдээсэбэ.
Буряад Уласай эмшэнэй мэргэжэлэй колледжнуудта бюджедһээ хангалгын түхэлөөр 870 оюутан һурана, тэдэнэй 70 хубинь лэ мэргэжэлээрээ хүдэлдэг. Харин зорилгото бэлдэлгээр һураһан залуушуул хүдөө аймагуудта ошожо эхилхэ. 2018 ондо – 19 хүн, 2019 - 19, 2020 - 13, 2021 ондо 54 залуу мэргэжэлтэн зорилгото бэлдэлгээр һуралсалаа дүүргэжэ, хүдөө аймагууд руу ажаллахаяа ябаха.
Энэ зүблөөн дээрэ элүүрые хамгаалгын сайдай уялга дүүргэгшэ Александр Занданов холо оршодог хүдөө аймагуудта эм худалдадаг аптекэнүүдые нээлгэ тухай мэдээсээ. Тиин 2017 оной һүүл багаар Баргажан, Аха, Хурамхаан, Хяагта, Түнхэн аймагуудта 6 аптекэ нээгдэхэ юм.
Цырегма Сампилова
