1120
Ноябриин 30-да Буряад Уласай Арадай Хуралай ээлжэтэ сесси үнгэргэгдэбэ. Энэ жэлдэ арадай һунгамалнууд һүүлшынхиеэ уулзаба гээд хэлэлтэй. Тиимэһээ 2018 оной уласай бюджет хадаа сессиин гол асуудал байгаа. Тус данса олоной дуугаар баталан абтаа. Гадна һунгамалнууд 2018 оной ажалайнгаа түсэб зүбшэн хэлсээ, ноёд дарганарай тушаал һэлгэлгын асуудалаар хөөрэлдөө.
Ээлжээтэ 27-дохи сесси үглөөнэй 10 сагта эхилээ юм. Тиин шухала асуудалнуудые хэлсэхэһээ урид Арадай Хуралай Түрүүлэгшэ Цырен-Даша Доржиев Түнхэн, Аха аймагуудһаа һунгамал Ким Галсановта Ородой Холбоото Уласай Федеральна Суглаанай Федерациин Зүблэлэй Хүндэлэлэй грамота барюулһан байна. Тус Зүблэлэй Аппарадай Хүндэлэлэй грамотада Арадай Хуралай мэргэжэлтэн Александр Санжанов хүртөө.
Эжы абагүй үхибүүдтэ - Шэнэ жэлэй бэлэгүүд
Сессиин үедэ Арадай Хуралай танхим соо “Үбгэн жабар боло!” гэһэн уряатай буян үйлэдэлгын хэмжээ ябуулга 10-дахияа эмхидхэгдэһэн байна. Эндэ сугларһан мүнгэн, Шэнэ жэлэй бэлэгүүд уласай хүүгэдэй гэрнүүдтэ дамжуулагдаха юм.
Һунгамалнуудай, Засагай газарай сайдуудай болон орлогшоноройнь энэ дэмбэрэлтэ һайхан хэрэгтэ дуратайгаар хабаадахадань, баярламаар байгаа.
- Шэнэ жэлэй һайндэр дүтэлжэл байна. Тиимэһээ үхибүүн бүхэн бэлэгүүдые хүлеэдэг ха юм. Хүүгэдэй гэрнүүдтэ хүмүүжүүлэгдэдэг эжы абагүй хүбүүд, басагадта иигэжэ туһа хүргэхэдэ, ехэ һайн гэжэ һананаб. Булта хабаадая, - гэжэ Арадай Хуралай Түрүүлэгшэ Цырен-Даша Доржиев сугларагшадта абаһаар лэ хандаа.
Тушаалда томилолтонууд үргэлжэлһөөр
Һүүлэй сагта Хуралай сессиин үедэ тушаалда томилогдоһон тухай асуудалнууд олоор шиидхэгдэнэ. Дүрбэн хүн табан жэлэй болзорто эблэрүүлэлгын шүүгшын тушаалда зүбшөөгдэбэд.
Буряад Уласай Толгойлогшо Алексей Цыденов Засагай газарай ноёдые шэлэн абаһаар. Тиигэжэ Засагай газарай Түрүүлэгшын хангалгын байгууламжа хүгжөөхэ талаар орлогшын тушаалда Евгений Луковниковые дурадхаһан байна. Нюусаар дуугаа үгэлгын дүнгүүдээр, тэрэ шэнэ тушаалда баталагдаба. Евгений Луковниковай түлөө 52 һунгамал дуугаа үгөө, харин зургаан хүн буруушаагаа.
- Евгений Валентинович, таниие амаршалхыем зүбшөөгыт. Аша үрэтэйгөөр ажалаа ябуулхыетнай хүсэнэб. Та харюусалга ехэтэй тушаал эзэлбэт, Улаан-Үдэдэ болон бусад нютагуудта дулаагаар, уһаар хангаха соргонуудай эбдэрэлгэтэй холбоотой һүүлшын ушарнууд энээнэй гэршэ болоно», - гэжэ Цырен-Даша Доржиев хэлэбэ.
Евгений Луковников Алас Дурна зүг болон Байгалай хизаар хүгжөөхэ программануудта хабаадана гэжэ Станислав Тэлин хэлэбэ. Тэрэнэй хүтэлбэри доро хангалгын байгууламжын шэнэ барилганууд, тэрэ тоодо Үбэр Байгалай хизаарта Транссибай шэнэ харгы ашаглалгада тушагдаа юм.
«Евгений Луковников Буряад Уласые һайн мэдэнэ, тэрэнэй хүтэлбэри доро Зүүн Сибириин түмэр харгыда барилганууд хэгдээ», - гэжэ Станислав Тэлин тэмдэглэбэ.
Шэнэ орлогшо өөрынгөө программа дурадхажа, дулаагаар, зайн галаар хангалгын һалбарида гэнэ усалгүйгөөр ажал ябуулха тухай хэлэбэ. 2017 оной түгэсэтэр дүүргэгдэхэ ёһотой барилгануудые ашаглалгада тушаажа үзэхэ тухайгаа мэдүүлбэ. Мүн угаадаһа сэбэрлэлгын, уһаар, дулаагаар, зайн галаар хангалгын түхеэрэлгэнүүдые заһабарилгын программа хүгжөөхэ талаар ажал ябуулха болоно. Тиихэдэ харгын хангамжын байгуулга, зайн галай комплекс хүгжөөхэ хүсэлтэй.
Алексей Цыденов Буряад Уласай Засагай газарай захиргаанай хүтэлбэрилэгшөөр Баир Цыреновые һаяхана томилһон байна. Тиимэһээ тэрэ һунгамалайнгаа үнэмшэлгэ тушаажа, тусхай мэдүүлгэ бэшэбэ.
Олзын хэрэг эрхилэгшэдэй эрхэнүүдые хэдэн жэлэй туршада хамгаалжа байһан Александр Дашиев һайн дураараа тушаалһаа бууха тухай шиидхэбэри абаа.
- Олон жэл соо яһала һайн үрэ дүнтэйгөөр хүдэлөөбди гэжэ һананаб. Олзын хэрэг эрхилэгшэдэй эрхэнүүдые хамгаалгын албан һая байгуулагдабашье, хэрэгтэй байһанаа нэгэнтэ бэшэ гэршэлээ, - гэжэ Александр Дашиев тэмдэглээ.
Бюджедтэ асуудал гарабагүй
Сессиин үедэ һунгамалнууд хэды саг соо бюджет тухай хэлсэхэнь гээшэб гэжэ олон хүн хүлеэн һуугаа. Юуб гэхэдэ, мүнгэ танга хубаахадаа, энэ асуудалай шухалаһаа шухала хадань, һунгамалнууд удаахан зүбшэдэг заншалтай. Харин энэ удаа тэдэ Буряад Уласай сан жасын сайдай уялгануудые саг зуура дүүргэгшэ Всеволод Мухинай элидхэл шагнаһанай удаа тон түргөөр шиидхэбэри абтаһан байна.
Юуб гэхэдэ, һунгамалнуудай мэдээсэһээр, бюджет тухай шанга хөөрэлдөөн сессиһээ гадуур суглаануудта болоһон байна. Эгээл тэндэ бүхы дутуу дунданууд гүйсэд хэлсэгдээ.
Ажалайнгаа түсэб абаа
- Сессиһээ гадуур суглаанууд, бэлэдхэлэй ажал эршэтэйгээр ябуулагдаха ёһотой, - гэжэ Арадай Хуралай хорооной түрүүлэгшэ Борис Ботоев тэмдэглэбэ.
Энээнһээ уламжалан, бүхы шиидхэгдээгүй асуудалнууд сессиһээ урид хэлсэгдэхэ юм. Тиимэһээ сессиин үедэ нэгэ асуудалаар һунгамалда оройдоол хоёр дахин үгэ үгтэдэг болохонь. Үшөө тиихэдэ сесси үглөөнэй 9 сагһаа эхилхээр хараалагдана. Иимэ хубилалтанууд ажалай түсэбтэ оруулагдаа.
Арадай Хуралай Түрүүлэгшын орлогшо Владимир Павловай мэдээсэһээр, 2018 ондо Арадай Хуралай Зүблэлэй 9 суглаан,6 сесси үнгэргэгдэхөөр хараалагдана. Тэрэнэй үедэ 28 шэнэ хуули зүбшэн хэлсэгдэхэ юм.
Декабрь һара соо ээлжээтэ бэшэ сесси үнгэргэгдэжэ магадгүй. Иигээд лэ һунгамалнуул 2017 онойнгоо ажал түгэсэбэ.
Борис БАЛДАНОВ
Анна Огороднигой гэрэл зурагууд
