​Элүүр энхэ ябаха – эрхим баялиг

Шэнэ жэлые, тодорхойлбол, Зүүн зүгэй литээр – Сагаан һарада (2018 оной февралиин 16-да) эхилхэ Шара Нохой жэлые угтуулан, «Будда медицины» гэһэн буддын шажантанай Түбэд эмшэлэлгын түбэй дарга (Улаан-Үдэдэ оршодог), Буддын гүн ухаанай болон түбэд эмшэлэлгын доктор Ямпил багшатай тээ мэндэ уулзажа, һонин хөөрэлдөө эмхидхэбэбди.

- Ямпил багша, Түбэдтэ декабриин 31-дэ Шэнэ жэл угтадаг гүт, ямар эмшэлэл­гын ажал үнгэрөөшэ жэлдэ ябуулагдаа гээшэб? Хүн зон тон олоороо танай түбтэ ябана, бэеэ аргалуулна, үбшэеэ тодор­хойлно, олон ондоо арга хүүлэнэ гэжэ мэдэнэбди.

- Зүб даа, түбэд эмшэлэлгын онол арга­нууд олон даа. Тэдэнэй аша туһаар уушха­най, хото хоолойн, арһанай, эльгэ бөөрын, зүрхэнэй, һудаһанай, нервын, толгойн, бадаган болон хүндэ бусад үбшэнтэй зо­ниие аргалха гэжэ оролдонобди. Үбшыень тодорхойлходоо, һудалыень барижа, ямар үбшэнтэй байһыень мэдэхын тула нюды­ень, нюурыень, хэлыень хаража, шэнжэл­жэ, анхаралаа хандуулһанай удаа хэрэгтэй эм домыень (монсогорнуудаар бэлдэгдэн­хэй) элирүүлнэбди, хэды шэнээе үглөөгүүр гү, үдэрынь гү, али үдэшэлэн уухыень за­ажа үгэнэбди. Тэрээнһээ гадна зүү хадха­ха, тусхайгаар бэлдэгдэһэн эмтэй, домтой гонзогор тамхин шэнги юумээр (монсоте­рапия) бэеын точконуудаар галданабди, тиихэдэ бэеынь нидхэрнэбди, заримыень тусгаар хүнзэдэ (ванна) (аршаанда) оруул­набди. Элүүр энхэ байхын тула юу эдихэб, юу уухаб, яагаад бэеэ абаад ябахаб гэжэ хөөрэжэ үгэнэбди. Гансашье манда ерэһэн зондо бэшэ, мүн тээ мэндэ Наһажаал зо­ной үдэртэ зорюулагдаһан хэмжээ ябуул­гын үедэ пенсионернүүдые, ветерануудые ЗММК-гай «Хани барисаанай» нэрэтэй КСК-гай зал соо урижа, бэеынь элүүр энхые шалгаабди, эм домоор хангаабди.

Түбэдтэ Россидал адляар декабри­ин 31-дэ (һүниин 12 сагһаа) Шэнэ жэлээ угтадаггүй, харин гансал Сагаалгандаа Шэнэ жэлээ гэр бүлөөрөө, нүхэдөөрөө угта­даг гээшэлди даа.

Элүүр энхэ ябаха гээшэ эрхим баялиг­най гээшэ. Түбэд эмшэлэлгын эм домууд ургамал, ногоонһоо, модо, бургааһанай үндэһэнһөө, ан амитадай зүйлнүүдһээ (яһан, арһан, мяхан, эбэр) бүридэн буйлуу­лагдадаг хадаа гол үбшэниие, шалтагаани­иень элирхэйлжэ, тиин тэрээнииень эдэгэ­эхэ онол аргануудтай тааралданхай байдаг шуу.

Шэнэ Шара Нохой жэлдэ, гаража ерэһэн 2018 ондо толгойдоо тон гэхэ үбшэгүй, хоолойдоо хон гэхэ ханяадагүй, муу, һайн үбшэндэ нэрбэгдэнгүй, элүүр энхэ, эрхим баялигтай булта ябахамнай болтогой! Шэнэ жэлдэ хүгшэд, үбгэдөө, хүүгэдээ гам­нажа, хайрлажа, үргэжэ ябыт даа! Һүөөр гүлгэдөө эдеэлүүлдэг нохой хадаа һайн жэ­лые асарха байха гэжэ найданабди, бултан­да амжалта, һайн һайханиие хүсэнэбди!

- Һайн даа, танда баһал дэлхэйн һайн һайханиие үреэел даа!

Бэлигма ОРБОДОЕВА

Баяр ЖИГМИТОВЭЙ гэрэл зураг