​Дээдэ эрдэмтэй түрүүшын багша

Дулма Дугаровна Дондокова Ярууна айма­гай Эгэтын сомоной Маарагта нютагта 1917 ондо түрэһэн юм. 1926 онһоо Эгэтын эхин һургуулида һураад, 1930 онһоо Хориин таряашан-залуушуулай (ШКМ) һургуулида 7 класс дүүргээд, Улаан-Үдэдэ буряад һургуулида ороо һэн. Энэ һургуулиингаа 8 класс дүүргээд, 1934 ондо Буряадай багшанарай һургуулида ороһон золтой. Тиихэдээ биохимическэ факуль­тет шэлээ: басаган байгаалиин үзэгдэлнүүдые гайхан һонирходог байһан гээшэ. Эрдэм намна­жа, дээдэ һургуули дүүргэжэ, Эгэтын-Адагһаа гараһан түрүүшын багша Дулма Дугаровна бай­гаа гэжэ нютагаархидынь омогорходог.

Дулма Дугаровна 1938 ондо Яруунынгаа түб һуурин Нарһатын дунда һургуулида ажаллахаар эльгээгдээд, 1942 он болотор тэндээ биологи заа­гаа. 1944 ондо партиин гэшүүн болоо. Тэрэл жэлдээ Үльдэргын һургуулида биологи зааха зуураа партиин эхин эмхиин секретаряар һунгагдаһан байгаа.

1960 онһоо 1972 он болотор Эгэтын-Адагай һургуулида багшалһан байна. Тэрэл үедэ гидропон­но аргаар (үбэлэй һаари хүйтэндэ ааб даа!) ногоон тэжээл ургуулжа, “Победа” колхозой хонишодто сэнгүй ехэ туһа болодог байгаа. Биологиин кабине­дэй сонхын можо, шкаф дээгүүр (зайтайл газарта) шабинартаяа хамта ногоон тэжээл ургуулаад, на­рай хурьгадые тэжээлсэдэг байһыень тэрэ үеын зон мартаагүйл байха! Һургуули шадарай участогуудта ажаллахадаа, хүүгэд наһанайнгаа нангин хэшэ­эл абадаг байгаа. Үбһэ тэжээлэй хомор сагта нарай хурьгадые яагаад абархаб гэжэ хүүгэд нюдөөрөө хараа гээшэ һэн бэзэ. Гадна хапууса, морхооб, үгэрсэ болон бусад газарай эдеэ тариха, ургуулха, уһалха талаар сэнгүй ехэ хэшээл абаа юм даа. Иимэ эдэб­хитэйгээр ажалладаг багшанарые дэмжэхэгүй, сэгнэхэгүй һаа, тон ехэ нүгэл гэхээр бэшэ гү?

Дулма Дугаровна ниитын хүдэлмэридэ эдэб­хитэйгээр хабаададаг байһан гэжэ намтарайнь хуудаһанууд гэршэлнэ. Арадай хиналтын бүлэгые толгойлхо гээшэ нааданай хэрэг бэшэ. Партиин гэ­гээрэлэй хүдэлмэридэ эдэбхитэй байһан тула “Эр­хим пропагандист” гэһэн тэмдэгээр шагнагдаһан байна. Арадай гэгээрэлдэ хүдэлмэрилхэ зуураа тон лэ ажалша бүхэриг, олон һалбарита һуралсалай, хүмүүжүүлгын талаар хүдэлмэриие һайнаар эмхидхэхэ шадабаритай байһан тула “РСФСР-эй арадай гэгээрэлэй отличник” гэһэн нэрэ зэргэдэ хүртэһэн. Үшөө Дулма Дугаровна аймагай Соведэй гүйсэдхэхы хорооной, КПСС-эй райкомой, уласай Гэгээрэлэй яаманай, Буряадай Верховно Соведэй, СССР-эй Гэ­гээрэлэй яаманай Хүндэлэлэй олон грамотануудаар урмашуулагдаһан байна. Ганда 1950 ондо “Ажалдаа шалгарһанай түлөө”, “1941-1945 онуудай Эсэгэ оро­ноо хамгаалгын Агууехэ дайнай үедэ шэн зориг­то ажалай түлөө” медальнуудаар Дулма Дугарова шагнагдаһан габьяатай.

Багшын мэргэжэл олоод, Нарһатын һургуулида хүдэлжэ эхилхэдэнь, түрүүшынь шабинарай нэгэн байһан, ажалай ветеран, Буряадай габьяата багша, географ, биолог Цыжип Базаровна Нимаева багша­даа “Багшаяа дурсан һанахадам...” гэһэн найруулга зорюулһан байна.

Буряадай арадай ирагуу найрагша Цырендулма ДОНДОГОЙН дурсалгаһаа абтаба