Общество 21 фев 2018 740

​Үндэһэн һургуулида үндэр айлшад буугаа

Һаяхана Буряадтамнай Ородой Холбоото Уласай Гүрэнэй Дүүмын һунгамалнууд, гүрэнэймнай арбан дүрбэн можо нютагай болбосоролой һалбариин түлөөлэгшэд ерэжэ, хоёр үдэрэй тур­шада хэдэн талмай дээрэ “дүхэриг шэрээ” үнгэргөө. Бол­босоролой хүгжэлтэ, гурбан халаанай һуралсал, шэнэ һургуулинуудай ба сэсэрлигүүдэй барилга мэтын шу­хала асуудалнууд хэлсэгдээ. Удаань һунгамалнууд бол­босоролой дүрбэн эмхи хараадаа абаха гэжэ түсэблөө. Энэ хадаа хүүгэдэй сэсэрлиг, дунда һургуули, техникум болон ехэ һургуули болоно. Тиин һунгамалнууд Буряад үндэһэтэнэй 1-дэхи лицей-интернадай байдалтай, ажал хэрэгтэйнь дэлгэрэнгыгээр танилсаба.

Энэ һургуули айлшадаа ёһотой буряад гуримаар угтан абажа, багахан то­глолто харуулаа. Һурагшад оркестрэй гоё хүгжэмөөр, буряад аялга дуунуудаар харагшадай шэхэ хужар­луулаа, заншалта буряад дэгэлнүүдээрээ, ёохор ха­тараараа нюдыень баясуу­лаа. Хүүгэдэй жэшээтэ “На­ран” бүлгэм хатарнуудаа гүйсэдхөө. Айлшад шагай, буряад шатар наадажа тур­шаа. Удаань болбосоролой болон эрдэм ухаанай сайд Баяр Жалсанов дүрбэн жэлэй саана баригдаһан бок­сын түб харуулжа, саашадаа бага ангиин һурагшадай һургуули бариха һаналаа мэдүүлбэ. Боксын түбэй баригдаһаар, Бүхэдэлхэйн болон Европын чемпион ба­сагад ургаа, мүн арбан баса­гад гүрэнэйнгөө суглуулаг­дамал командын бүридэлдэ ородог гэжэ һоригшо багшань мэдээсэбэ.

Буряад үндэһэтэнэй 1-дэхи лицей-интернадай баг­шанар ехэхэн лэ ажал ябуул­на гэхэдэ, алдуу болохогүй. Юуб гэхэдэ, һургуулиин дэргэдэ “Соёмбо” гэжэ мэ­дээсэлэй медиа-түб байгуу­лагданхай. Тэндэ һурагшад мэдээсэлэй һонинуудые, статьянуудые бэшэнэ. Гадна “Буряад үнэн” сониндомнай тэдэ шүлэгүүдээ, туршалга­нуудаа толилуулдаг юм.

Гүрэнэй Дүүмын һунгамалнууд һургуулиин ажа­байдалтай, соёлой ба тамирай талаар ажалтайнь танилсажа, ехэ омогорхоһоноо мэдүүлээ, баярай үгэнүүдые хэлээ. Үндэр айл­шад һурагшадта ном, Тулын суута амтата боорсогуудые (прянигуудые) бэлэглээд, Лев Толстойн түрэһэн “Яс­ная поляна” буусада айлша­ар уряа. Үхибүүдэй соёлоо мэдэжэ, буряад дуугаа дура­тайгаар зэдэлүүлжэ, ёһо гу­римаа сахижа байхадань ехэ һайшаалтай, урматай байна гэжэ тэдэ тэмдэглээ.

- Хоёр үдэрэй турша­да Буряад Уластамнай ху­ралдаан үнгэрбэ гээшэ. Болбосоролой һалбариин бүхы бэрхэшээлтэ асуу­далнууд зүбшэн хэлсэгдээ. Гүрэнэймнай арбан дүрбэн можо нютагһаа түлөөлэгшэд ерэжэ хабаадаба. Багшын салин түлбэриһөө эхилэ­эд, һургуулиин байшангуудай байдал тухай бүхы асуудалнууд зүбшэн хэл­сэгдээл даа, - гэжэ Буряа­дай болбосоролой ба эрдэм ухаанай сайд Баяр Жалса­нов хэлээ. – Гүрэнэймнай бүхы можо нютагуудта шиидхэгдээгүй асуудалнууд адлирхуу байна. Тиимэ һэн тула багшанарай бага салин, сэсэрлигүүдэй болон һургуулинуудай дуталдал, оньһон түхеэрэлгэнүүдэй хомордолго мэтын асуу­далнууд бүхы нютагуудта хабаатай байна гээшэ. Эдэ бүгэдые яагаад шиидхэхэ ёһотойбибди гэһэн һанал бодолоо Гүрэнэй Дүүмын һунгамалнуудта дамжуула­абди. Хороонойнгоо суглаан дээрэ бүхы хабаадагшадай оруулһан һанамжануудые бултыень согсолоод, тусхай шиидхэбэринүүдые тогто­омжо болгоод, Ородой Хол­боото Уласай Засагай га­зарта дамжуулагдаха гэжэ найданабди.

Буряад үндэһэтэнэй 1-дэхи лицей-интернадай за­хирал Булад Шойнжонов һанамжаараа хубаалдахадаа, иигэжэ тэмдэглээ: «Үндэр айлшадта һургуулияа харуулһандаа бидэ ехэ баяр­тай байнабди. Юуб гэхэдэ, бүхы һургуулинуудта нэ­мэлтэ һуралсал хүгжөөгдэхэ ёһотой. Манай һургуулида хүгжэнги: үхибүүднай 49 шэ­глэлээр нэмэлтэ һуралсалда хабаадуулагдаха аргатай. Эдэ бүгэдые харуулбабди. Буряад үндэһэтэнэй 1-дэхи лицей-интернат хадаа юрын һургуули бэшэ гэжэ тэм­дэглэхэ хэрэгтэй. Мүнөө циркын һургуули, урлалай 8-дахи һургуули, боксын түб, тамирай “Илалта” клуб, хатарай “Наран” бүлгэм, “Соёмбо” гэжэ мэдээсэлэй медиа-түб гээд лэ бүгэдыень харуулжа, нэмэлтэ һуралсал гээшэ үхибүүдые алишье талаар хүгжөөхэдэ аргагүй туһатай, ашаг үрэтэй гэжэ харуулаабди».

Сэсэг ШОЙНХОРОВА