648
Буряад Уласай Засагай газарай дэргэдэхи Залан хүтэлбэрилгын зүблэлэй суглаан үйлэдэбэриин паркда мартын 2-то үнгэргэгдэбэ. Энэ суглаанда Буряад Уласай бүд бараагай үйлэдбэри дэмжэхэ асуудалаар хэлсэбэ. Тиихэдэ улас дотор бүд бараагай кластер байгуулагдажа, тэрэнэй бүридэлдэ 10-һаа доошо бэшэ үйлэдбэринүүд орохо юм. Тэрэ тоодо ондоо можо нютагуудай үйлэдбэринүүд.
Байгша ондо «Ажур-Текс» гэһэн үйлэдбэридэ үндэһэлэн, Байгалай текстильнэ комбинат байгуулагдаха. Эндэ нарин нооһо элдүүрилжэ, утаһа болон бүд үйлэдбэрилэгдэхэ. Буряад Уласай Засагай газарай Түрүүлэгшын орлогшо Игорь Зураевай хэлэһээр, улас дотор нооһо элдүүрилхэ үйлэдбэри һэргээн байгуулагдаха.
- Буряад Уласай хүгжэлтын холын хараата түсэбүүдые байгуулха үедэ, үйлэдбэриин һалбарида түрүүлэн бэелүүлхэ үйлэ хэрэг элирүүлхэ шухала. Үйлэдбэри хүгжөөхэ талаар шэнэ юумэ нээжэ, мүнгэ зөөри оруулалгын түсэлнүүдые бэелүүлхэ хэрэгтэй. Бүд бараагай үйлэдбэри манай уласта хэрэгтэй, юундэб гэхэдэ Буряадай ажаһуугшад хэр угһаа хойшо хони үсхэдэг гээшэ ааб даа. Тиимэһээ хүдөө нютагай ажаһуугшадые дэмжэхэ, хони үсхэбэрилгэ хүгжөөхэ арга боломжо болоно ха юм, - гэжэ Игорь Зураев хэлэбэ.
Буряадта оршон байдалда хониной нооһо «Наран» болон «Геотекс» гэһэн оройдоол хоёр үйлэдбэринүүд элдүүрилнэ. Хэрэгтэй мянган тонно нооһонһоо Буряадта оройдоол зуун тонноһоо дээшэ нооһон элдүүрилэгдэнэ. Тиимэһээ энэ асуудал шиидхэхэ талаар Буряад Уласай Засагай газар болон Арадай Хурал «Ажур-Текс» гэһэн үйлэдбэридэ үндэһэлэн, Байгалай текстильнэ комбинат байгуулгада ехэтэ найдана.
- Кластерэй шухала шанар шэнжэ хадаа «Ажур-Текс» үйлэдбэритэй ажал хамтаруулга болоно. Тиимэһээ 2018 ондо Байгалай бүд бараагай кластер байгуулагдаха. Тэрэнэй бүридэлдэ гансашье Буряадай бэшэ, харин Ородой Холбоото Уласай можо нютагуудай үйлэдбэринүүд орохо аргатай байха. Буряадай болон бүхын гүрэн түрын үйлэдбэриин хүгжэлтын һалбарида бүд бараагай үйлэдбэри дэмжэлгэ түрүүлэн шиидхэхэ асуудалнуудай нэгэн болоно. Улас дотор энэ һалбари хүгжэжэ, эдэй засагшье хүгжэхэ, - гэжэ Буряад Уласай үйлэдбэриин болон худалдаа наймаанай сайд Алексей Мишенин хэлэбэ.
Һая хүгжэжэ байһан энэ һалбарида гүрэнэй тэдхэмжэ хэрэгтэй. Буряад Уласай Засагай газар түүхэй эд худалдажа абахаһаа эхилээд, үйлэдбэрилһэн эд бараа худалдаха талаар дэмжэлгэ үзүүлжэ байдаг. Тиихэдэ гурбан сая хүрэтэр бага урьһаламжа үгэжэ, эрьесын мүнгэ зөөри нэмэдэг, Буряад Уласай гар даалгын жасаһаа дэмжэлгэ, үйлэдбэри хүгжөөлгэдэ абтаһан урьһаламжын процент түлэлгэдэ тэдхэмжэ үзүүлэгдэдэг. Энээнһээ гадуур «Бага болон дунда олзын хэрэг эрхилэлгын корпорацитай» хамта бэелүүлдэг тусхай программа бии. Тэрэ программын ёһоор, 100 сая хүрэтэр урьһаламжа абажа болохоор. Үшөө тиихэдэ үйлэдбэри хүгжөөлгын жаса ажалаа ябуулжа эхилээ. Энэ жасада 500 сая хүрэтэр урьһаламжа абажа болохо.
Олзын хэрэг эрхилэгшэдэй хэлэһээр, энэ һалбарида мэргэжэлтэд дуталдана. Энэ асуудалаар суглаанда баһал хэлсэбэ. Игорь Зураевай һанамжаар, мэргэжэлтэдэй дутагдалай асуудалаар үйлэдбэринүүд болон болбосоролой эмхи зургаанууд суг хамта хэлсэхэ болоно.
- Мэргэджэлтэдэй дутагдалай асуудалаар үйлэдбэрилэгшэд намда хандадаг. Минии һанахада, тэдэнэр болбосоролой эмхи зургаануудта хандажа, ямар мэргэжэлтэд хэрэгтэйб гэжэ захил хэбэл зохихо. Лицейнүүдэй захиралнууд үйлэдбэридэ ошожо, оршон байдалда болон һаяын жэлнүүдтэ үйлэдбэриин ямар һалбарида мэргэжэлтэд дуталданаб гэжэ хэлсэхэ болоно. Манай зүблэлдэ болбосоролой һалбариин мэргэжэлтэд бии, тэдэнтэй хамта тус асуудал шиидхэхэ аргатайбди, - гэжэ Игорь Зураев.
Буряад Уласта бүд бараагай һалбариин хүгжэхэдэ, хүдөө ажахы, илангаяа нарин нооһотой хони үсхэбэрилгэ хүгжэхэ болоно. Игорь Зураевай хэлэһээр, үйлэдбэри болон хүдөө ажахын хүгжэлтэдэ бүд бараа үйлэдбэри түрүүлэн байбал, федеральна һанһаа гаргашын 50 хубиин тэдхэмжэ уласта үзүүлэгдэхэ юм.
Нарин нооһотой хони үсхэбэрилгэдэ, бүд бараагай үйлэдбэри хүгжөөлгэдэ Буряад Уласай хүдөө ажахын болон эдеэ хоолой яаманай талаһаа дэмжэлгэ үзүүлэгдэдэг. Мүнөөдэрэй байдалаар, Буряад Уласта 200 мянганһаа дээшэ хонид бии юм. .
- Хони үсхэбэрилдэг ажахынуудые дэмжэдэгбди. Нооһо тушааһан хүдөө ажахы эрхилэгшэдтэ мүнгэ нэмэжэ түлэдэгбди. Хурьга худалдажа абахадань, гаргашын 50 хуби түлэгдэдэг. Буряад Уласай Засагай газар ажахы эрхилжэ эхилһэн залуу фермернүүдэй грантын дэмжэлгэ үзүүлдэг, - гэжэ Буряад Уласай хүдөө ажахын болон эдеэ хоолой сайдай орлогшо Юлия Дагданова хэлэбэ.
Иимэ дэмжэлгын ашаар хүдөө нютагуудта бага үйлэдбэринүүд хүгжэжэ, ажалай һууринууд олошорхо, уласай болон аймагай бюджедтэ татабари дээшэлүүлэгдэхэ.
Хизаарламал харюусалгатай «Ажур-текс» бүлгэмэй юрэнхы захирал Цымпилма Барасова хэлэһээр, гансашье Буряадта бэшэ, харин гүрэн дотороо хэрэглэхэ эд үйлэдбэрилхэ арга бии.
- Монгол, Хитад гү, али Ородой Холбоото Уласай баруун зүгэй можо нютагуудһаа юуугээр дуталданабди. Манай нооһон, үйлэдбэрилһэн бүд бараа дээдын шанартай байха арга боломжонууд бии. Энэ талаар ажал урагшатай бэелүүлхын тула олзын хэрэг эрхилэгшэд, Засагай газар болон болбосоролой эмхи зургаануд ажалаа суг ябуулха болоно. Тиихэдэ Буряад Уласай хүдөө ажахы хүгжөөлгэдэ туһа хүргэжэ, анхан урагшатай хүгжэһэн бүд бараагай һалбари һэргээн байгуулха хэрэгтэй, - подчеркнула Цымпилма Барасова тэмдэглэбэ.
Тус кластерай хангалгын байгууламжада уласай үйлэдбэриин парк, инжинирингын түб болон болбосоролой хоёр эмхи зургаанууд оролсоно. Тиихэдэ Буряад Уласта нооһоной үнэмшэлгын лаборатори байгуулха талаар ажал ябуулагдана.
Буряад Уласай үйлэдбэриин болон худалдаа-наймаанай хэблэлэй албанай гэрэл зураг
