​Болбосоролой һалбарида ямар зорилгонууд табигданаб?

Хабарай түрүүшын үдэр Буряадай багшанарай колледждо зон олоороо сугларба. Юуб гэбэл, Буряад Уласай Болбосоро­лой болон эрдэм ухаанай яаман 2017 ондо бэелүүлһэн ажа­лайнгаа дүнгүүдээр тоосожо, байгша ондо түсэблэһэн ажал хэрэгүүдтэй танилсуулаа.

Буряад Уласай болбосоро­лой болон эрдэм ухаанай сайд Баир Жалсанов зүблөө нээжэ, түрүүшын үгэ Буряад Уласай Ара­дай Хуралай Ниигэмэй бодолгын талаар хорооной түрүүлэгшын орлогшо Светлана Будаевада үгтэбэ.

“Нэмэлтэ мүнгэгүйгөөр хүүгэдэй сэсэрлигүүдтэ хүндэшэг бай­ха, үмсын сэсэрлигүүдые мүнгэн түлбэриин талаар дэмжэхэ хэ­рэгтэй. 2020 он болотор 75 хуби хүүгэд нэмэлтэ һуралсалда ха­баадуулагдаха ёһотой. Жэл бүри нэмэлтэ һуралсал абадаг хүүгэд олошорно, харин тэдэнэй эрдэм мэдэсын шанар ямар хаб? Энээн­дэ анхаралаа хандуулха хэрэгтэй. Нэмэлтэ һуралсалай эмхинүүд 175-һаа 152 болотор үсөөрөө. Нэ­мэлтэ һуралсалай багшанарай салин хаража үзэхэ хэрэгтэй“, - гэжэ Светлана Доржиевна тэмдэглэбэ.

Буряад Уласай болбосоролой болон эрдэм ухаанай сайд Баир Жалсановай тоосоһоор, уластам­най 467 юрэнхы һуралсалай эмхи зургаан тоологдоно, тэдэнэй 26-иинь уласай мэдэлэй, бэшэниинь муниципальна юм. 2017 ондо уласай бюджедһээ тус һалбарида 11455,8 сая түхэриг һомологдоо. Табигдаһан түсэбүүдэй ехэнхинь бэелүүлэгдээ, харин гансал 3-7 наһатай үхибүүдтэ сэсэрлигүүдэй һууринууд дуталдана. Энэ асуу­дал орёо зандаа үлэнхэй.

“Һургуулиһаа урид болбосорол абаад харабал, 3 наһа хүсөөдүй 25760 хүүгэд хаанашье ябанагүй. Хотымнай ажаһуугшад олошороо. Ганса Улаан-Үдэдэ 14 сэсэрлиг бариха хэрэгтэй юм, - гэжэ Баир Баторович хэлээ.

Гүрэнэй ниитэ нэгэ шалгалта­ар дүнгүүд һайн. Шалгалта туша­аха ябасые оньһото талаар хан­галга һайжаруулагдаха ёһотой. Һургуулинуудай 94 хубинь видео-хиналтын хэрэгсэлнүүдээр хан­гагданхай.

Нёдондо зарим хүдөө нютагу­удта ород хэлэ ба уран зохёоло­ор, мүн бэшэшье предмедүүдээр һурагшад эрдэм мэдэсэ муу­тай гэжэ элирүүлэгдээ. Гэбэ­шье 1233 хүүгэд можо нютагай шатын олимпиадануудта һайн дүнгүүдые харуулаа.

Байгша ондо буряад хэлэ хүгжөөлгэдэ 29,2 сая түхэриг мүнгэн һомологдохо. Бүхы һургуулинууд номуудаар хангагдажа эхилээ, ерэхэ һуралсалай жэлэй эхилтэр һурагшад ном худалдажа абахаяа сохом болихо. Энэ хэрэг­тэ 50 сая түхэриг гаргашалагдаха юм.

Хуушан байшантай һургуулинууд бии. Олон һургуулинуудта уһан үгы, зөөжэ асардаг зандаа. Тиихэдэ болбосон түхэлтэй бэшэ, пеэшэн түлидэг һургуулинууд үшөөл бии юм. Заһабарилгын ажалда бүхыдөө 996 сая түхэриг гаргашалагдаһан байна. 187 һургуули һурагшадые зөөхэ ав­тобусуудаар хангагданхай. Энэ талаар ажал үргэлжэлүүлэгдэхэ.

“Мүнөө һургуулинуудта үбшэн хүүгэд олошороо. Тиимэһээ тэдэ­ниие элүүр хүүгэдтэй суг һургаха шэглэлдэ ехэ анхарал хандуулаг­дадаг болонхой. Һургуулинуудта психологууд ехээр дуталдана”, - гэжэ Баир Баторович тэмдэглээ.

Мүнөөнэй хүүгэд оньһон ар­гануудаар һонирходог болон­хой, энэ шэглэлээр юумэ зохёон бүтээхэ дуратайшуул олошороо. Тиин 69 хүүгэд “Океан”, “Орлёнок” гэһэн хүүгэдэй түбүүдтэ ошохо путёвкоор шагнагдаһан байна.

2018 ондо бэелүүлэгдэхэ гол зорилгонууд гэбэл, һургуулинуудта гурбадахи халаани­ие усадхаха, багшанарай са­лин дээшэлүүлхэ. Тиихэдэ гүрэнэймнай Юрэнхылэгшын да­алгабаряар 2021 он болотор гурба хүрэтэр наһатай бүхы үхибүүдые сэсэрлигүүдтэ һууринуудаар хан­гаха талаар ажал ябуулагдаха. ЕГЭ ба ГИА-нуудай дүнгүүдэй шанар һайжаруулха ажал үргэлжэлхэ. Эрэмдэг бэетэй һурагшадые заһаруулгын ба элүүр хүүгэдтэй суг һургалгын шэглэл хүгжөөхэ. Энэ талаар элдэб янзын хэм­жээ ябуулганууд, тэрэ тоодо мүрысөөнүүд хараалагдана. Гад­на аюулгүй байдал сахилгада онсо анхарал хандуулагдаха юм.

Зүблөөнэй түгэсхэлдэ олон зон Буряад Уласай Болбосоро­лой болон эрдэм ухаанай яа­манай зүгһөө грамота, Баярай бэшэгүүдтэ хүртөө.