​Адуушанай найр - Үльдэргэдэ

«Үльдэргэ» ажахы урда жэлэйхидээл уласай хэмжээндэ Адуушанай найр майн 12-то эмхидхэхэнь.

Адуун һүрэгэй тоогоор хамагай баян ажа­хы гэжэ Буряадтаа тоологдодог «Yльдэргэ» СПК үнгэрһэн жэлэй май һарын эсэс багаар уласай хэмжээндэ «Даага дэллээн» эмхидхээ бэлэй. Тиихэдэ тоогүй олон зон хаа-хаанаһаа тиишэ ошожо, морин эрдэнидэ хабаатай мартагдаһан шахуу заншалтай танилсаһан байна. Эгээл энэ хэмжээн заншалта болон үргэлжэлүүлэгдэнэ гээд дуулганабди.

Энэ удаа «Эрхим эрын наадан» гэгдэһэн адуушадай найр үглөөнэй 9 сагһаа Үльдэргэдэ “Сагаан үбгэнэй уншалгаар” эхилхэ юм. “Үльдэргэ” ажахын захирал Булад Будажана­евай тэмдэглэһээр, энэ найр урдахиһаа үлүү үргэн хэмжээндэ үнгэрхэ. Монголһоо хабаадагшад ерэжэ болохо. Гадна хамагай һонирхолтойнь гэхэ­дэ, морин дээрэһээ номо годлёор харбалгые анха түрүүшынхиеэ тэндэл ада­гламаар байха. Тиихэдэ зан­шалта ёһоороо мори ургалга, хүллэлгэ, родео, мори урил­даан, даага дэллээн үнгэрхэ юм.

Адуунай дэлһэ богони, һүүлыень сомор болгожо тайрахые даага дэллэхэ гэжэ нэрлэдэг. Хабартаа адуутай айл бүхэн һамбайень, дэлһэ болон һүүлыень сомор болгожо тайрадаг. Юунэй түлөөб гэхэдэ, дулаанай сагта хашаг, шалза, хубалзын ехээр хазахагүйн, шуһыень һорожо, үбшэ тараахагүйн тула даага дэллэдэг ёһо бии. Дэлһыень тайрахадаа, гансата хэрэгтэй хэмжүүрээр тайраха ёһотой, юундэб гэхэдэ, ута нооһоор ооһор, аргамжа томоходо, хибэс нэхэхэдэ һайн. Богони богонихоноор, хэды дабхар тайраа һаа, ооһор болохогүй. Дэрэ, шэрдэг, олбог болохо. Тиимэһээ мориной нооһон хадаа адуун һүрэгэй хүндэ хэрэгтэй баһа нэгэ зүйл болоно бшуу. 

Октябрина Ешеевагай гэрэл зураг