​Хашагай хаһа

Хабарай эхилһээр уласай эмнэлгын газарнуудта хашагта хазуулһан 116 хүн хандаһан байха юм, тэдэнэй 45-иинь - үхибүүд. Иимэ ушарнууд Ка­банскын, Мухар-Шэбэр, Тарбагатай, Баргажан, Загарай, Сэлэнгэ, Зэдэ, Түнхэн, Захаамин аймагуудта болон ниислэл хотодо тохёолдоо. Улаан-Үдэдэ 30 хүн хандаһан байха юм.

Нёдондо хашагай хазаха аюултай хаһын туршада 3 мянган 500 хүн хандаа, тэдэнэй 34 хубинь үхибүүд байгаа. 49 хүн, тэрэ тоодо 8 хүүгэд хашагай энцефалит үбшэндэ нэрбэгдээ. Эмшэдэй тэмдэглэһээр, зунай элүүржүүлгын эмхинүүдтэ акарицидтэй бодосуудаар сэбэрлэлгэдэ онсо анхарал хандуулха хэрэгтэй.

- Аюулта хаһын һаял эхилээшье һаань, хашагай ха­заха ушар олоор дайралдана. Тиимэһээ һэргылэмжын хэмжээнүүдтэ гол анхарал табигдана, - гэжэ Эд хэрэ­глэгшэдэй эрхэнүүдые хамгаалгын болон хүнэй энхэ амгаланай талаар хиналгын федеральна албанай Бу­ряадтахи хүтэлбэриин захиралай орлогшо Елена Кузь­мина мэдээсэбэ. - Энэ ажал ганса ажаһуугшад хэхэ бэшэ, өөһэдын хүтэлбэриин захиргаан болон эмхи зургаану­удай хүтэлбэрилэгшэд үнгэргэхэ ёһотой. Нэн түрүүн та­рилга хэхэ шухала. Мүнөө хашагһаа сэбэрлэлгын тусхай ажал хэгдэжэ эхилэнхэй. Март һараһаа 400 гектар талмай сэбэрлэгдээд байна, энэ жэлдэ бүхыдөө 2700 гектар газар арилгагдаха түсэбтэй.

Хабарай дулаан уларилда хашаг эртүүр бии боло­дог. Тиихэлээрээ хашагай тоо болон хүнэй халдаха ушар үсөөрнэгүй.

- Һарын туршада эмшэдтэ хандаһан хүнүүдэй ехэнхинь талын хашагта хазуулһан байна. Гэбэшье энэ аюултай хаһа үшөө удаан үргэлжэлхэ, тиимэһээ тайгын хашагһаа һэргылхэ хэрэгтэй: тэрэл энцефалит халдахаажа, хүнэй ами наһа таһалжашье болохо. Тэрээнһээ абарал - тарилга, - гэжэ Буряадай Элүүрые хамгаалгын яаманай халдабари­та үбшэнэй асуудалаар штатна бэшэ гол мэргэжэлтэн Ба­тор Балданов мэдээсэбэ.

Энцефалидай хашаг хабарай тэн ба һүүл багаар эдэб­хитэй байдаг. Энэ сагта ой тайгаар болгоомжотой яба­ха шухала, өөһэдыгөө болон үхибүүдээ хамгаалжа, һэргылэмжын тарилга хүүлэхэ шухала. Гурба дахин та­рюулха хэрэгтэй: түрүүшынхинь - намартаа, хоёрдохинь 1-3 гү, али 5-7 һарын үнгэрхэдэ, гурбадахи тарилга жэл болоод хүүлэдэг. Удаань гурбан жэлэй үнгэрхэдэ, дахин тарилга хэжэ болоно.

Зүгөөр бэедэтнай хашагай ороод байбалнь, пинцет гү, али тусхай хэрэгсэлнүүдээр татажа гаргаха хэрэгтэй.