Ородой Холбоото Уласай Буддын шажанай заншалта Сангхын, Агын дасанай санаартанай болон Буряад Уласай Засагай газарай дэмжэлтээр байгуулагдаһан бүгэдэ Буряадай эмхидхэлэй хорооной аша оролдолгоор “Алханын найман субарга” барилгада, мүн Далай ламын субарга һэльбэн шэнэлэлгэдэ зорюулһан хэмжээ ябуулга майн 19-дэ Улаан-Үдэ хотодо үнгэргэгдэбэ.
Нигүүлэсхы сэдьхэлэй марафон - нааданда олон тоото зон хабаадаа: санаартан, Засагай газарай түлөөлэгшэд, мэдээжэ дуушад, үхибүүд, Буряадай ажаһуугшад.
Эдэ субаргануудые барилга хадаа һүүлэй үедэ һүжэрэн дэлгэрһэн галай аюулай болон ган гасуурай тодхорһоо зайсуулхын тула хүн зоной боди сэдьхэл һэргээхэ талаар буддын шажанай хүгжэлтэдэ холын хараатай, удха шанартай хэмжээ ябуулга эмхидхэгдэбэ гэжэ тэмдэглэхэ шухала.
Буянта хэрэг дэмжэһэн, эмхидхэгдэжэ байһан ажаябуулгада гүн сэдьхэлһээ хубитаяа оруулалсаха эрмэлзэлтэй буряад угсаатан олоороо суглараа. Ага нютагһаа бүлэг зон ерэжэ, энэ хэмжээ ябуулгада хабаадалсаһан байна. Агын дасанай шэрээтэ Бадма Цыбиков сугларагшадта хандахадаа, 1991 ондо үндэр түрэлтэ Далай ламын Ага нютаг морилһон тухай тобшохоноор хөөрэжэ үгөө. Тиигэжэ Далай ламада зорюулагдаһан субарга сагай эрхээр һэльбэн шэнэлэгдэхээр болоһон тухайнь ба шэнээр Алхана уулынгаа бооридо найман субарга барилга тухай хэлэхэдээ, бүхы буряад араднай һаналаараа нэгэдэжэ, хамтын хүсөөр бүтээһэн хэрэг хэзээдэшье хүсэтэй, шадалтай байдаг гээд тэмдэглээ. “Энэ ажаябуулгадамнай эхи үндэһэ табилсаһан, Далай ламын адиста хүртэжэ ерэһэн Улаан-Үдын Железнодорожно поликлиникын таһагые даагша, Мухар-Шэбэр нютагай Дынсыма Дышеновагай үүргэ нүлөө нилээд ехэ,” - гэжэ Бадма ламхай онсолон тэмдэглэһэн байна. Буряад Уласта ажаһуудаг Агын эблэлэйхидэй зүгһөө Баясхалан Раднагуруев, Агын Буряадай тойрогой захиргаанай түлөөлэгшэ Солбон Цыренов, Ивалгын дасанай шэрээтэ Аюр ламхай, Буряад Уласай аймагуудай засаг зургаанай түлөөлэгшэд тайзан дээрэ уригдажа, хэн хэниинь энэ дэмбэрэлтэй хэрэгтэ нэмэриеэ оруулалсахаар бэлэн байһанаа мэдүүлээ.
Тиихэдэ Агын Буряадай тойрогой захиргаан ба “Дулдаргын аймаг” гэһэн нютагай засагай байгууламжа нэгэ-нэгэ субаргын барилга өөрын ээм мүр дээрэ даажа абанабди гэжэ олониитэдэ мэдүүлээ.
Буряад Уласаймнай урдаа хараха дуушад Бүтидэй Дондог, Дулма Сунрапова, Зоригто ба Нонна Тогочиевтан Аюша хүбүүнтэеэ, Лудуб Очиров, Валико Гаспарян, “Байгал” театрай хатаршад, Агын “Амар сайн” театрайхид, оперо болон баледэй театрай артистнар, хотын хүүгэдэй хатарша бүлэгүүд хүгжэм дуута наада дэлгээ.
Нааданай үедэ залган уншагшын соносхоһоор 305 500 түхэриг мүнгэн хандиб оруулагдаа. Гэхэтэй хамта, нааданай туршада хубитаяа оруулһан зоной нэрэ обогууд саг үргэлжэ дурдагдажа байгаа. Наймаалагдаһан биледүүдэй ара таладань хүн зон нэрэ обогуудаа бэшээд, түхеэрэгдэһэн тусхай хайрсаг соо тэрэнь хэгдэжэ, субаргын бумба нюулганда хэрэглэгдэхэ юм гээд хэлэгдээ. Зэргэ үшөө нэгэ хайрсаг соо үргэлэй мүнгэ оруулха арга мүн лэ олгогдоһон байна.
Шэнэхээнэй буряадууд 239 100 түхэриг мүнгэн туһаламжа үзүүлээ. Ярууна, Хэжэнгэ аймагууд 120 000, Загарай, Мухар-Шэбэр, Бэшүүр аймагууд - 50 000, Захаамин, Аха, Түнхэн аймагууд - 200 000, Баргажан, Хурамхаан, Баунтын аймагууд - 150 000, Зэдэ, Сэлэнгэ, Хяагта, Ивалга аймагууд – 150000, тиихэдэ Усть-Ордын Буряадай тойрогой ажаһуугшадһаа 600 000 түхэриг мүнгэн оруулагдахаар хараалагдана. Буряад Уласай Болбосоролой болон эрдэм ухаанай яаманай сайд Баир Жалсанов өөрын гэр бүлын үмэнэһөө 10 000, Зүдхэлиһөө тоонтотой Баясхалан Дармаевай бүлэ 12 000 түхэриг мүнгэнэй хандиб үргөө. Үшөөшье олон айл бүлэнүүдэй нэрэнүүд соносхогдоһон байна.
Агын дасанай бухгалтеридэ мүнгэн туһаламжын тусхай тоосоон нээгдэнхэй. Олоной хүсөөр энэ ажал урагшатай бэелүүлэгдэхэ, бүгэдэ буряадуудай аша оролдолгоор энэ буянта хэрэг номой ёһоор бүтэхэнь болтогой!
Автор: Оюна БАЗАРОВА









