858
1923 оной майн 30-да Буряад-Монголой АССР байгуулха тухай Бүхэроссиин түбэй гүйсэдхэхы хорооной Президиумэй тогтоол гараhан байна. Тиигэжэ РСФСР-эй Монгол-Буряад Автономно можые (1922 оной январиин 9-дэ байгуулагдаһан) Алас Дурнын Уласай Буряад-Монгол Автономно можотой (1921 оной апрелиин 27-до байгуулагдаһан) ниилүүлһэнэй ашаар РСФСР-эй бүридэлдэ шэнэ можо нютаг мүндэлөө. Энээнһээ уламжалан майн 30-да Буряад Уласай байгуулагдаһан үдэр тэмдэглэхэ тухай зарлиг Буряад Уласай Толгойлогшо Алексей Цыденов үнгэрһэн жэлдэ абаһан байна.
Буряадай дэбисхэрэй талмай хадаа 351,3 мянган дүрбэлжэн модон болоно. Улас дотор 984 мянган хүн ажаһуудаг. Буряадта 6 хото, 12 һуурин болон 240-һөө дээшэ һомонууд юм.
Буряад Уласай байгуулагдаһаар 95 жэлэй ойн баярай хэмжээ ябуулганууд эрдэмэй-практическа хуралдаанһаа эхилбэ. Буряадай эрдэмтэд, габьяата хүнүүд Буряад уласай байгуулагдаһан түүхэ, мүнөө үеын байдал болон ниигэмэй-эдэй засагай хүгжэлтын холын хараата түсэбүүд тухай хэлсэбэ.
Уласай хүтэлбэрилэгшэ Алексей Цыденовэй зүгһөө Буряад Уласай Засагай газарай Түрүүлэгшын орлогшо Баир Цыренов сугларагшадта хандажа, улас дотор бэелүүлэгдэхэ зорилгонууд тухай хэлэбэ.
- 1923 ондо Буряадай автономи байгуулагдажа, зүүн зүгэй арадуудта СССР гүрэнэй бодолгын, соёлой-түүхын нүлөө үзүүлэгдэжэ, үндэһэтэнэй асуудалнууд шиидхэгдээ. Буряадай түүхэдэ ажал хүдэлмэреэрээ суурхаһан хүдэлмэрилэгшэд, амжалтанууд олон. Энээние бидэ мартаха ёһогүйбди. Мүнөө улас дотор ниигэмэй-эдэй засагай хүгжэлтын түсэлнүүд бэелүүлэгдэнэ, федеральна засаг зургаанһаа туһаламжа, дэмжэлгэ үзүүлэгдэнэ. Оршон байдалда улас дотор минеральна-түүхэй эдэй, газар элдүүрилгын, ой үйлэдбэриин, аяншалгын һалбаринуудые хүгжөөнэбди. Шэнэ оньһо нэбтэрүүлгын ажаябуулгада мүнгэ зөөри оруулха талаар, ажаһуугшадай байдал һайжаруулха талаар ажал үргэлжэлүүлэгдэһээр, - гэжэ Баир Цыренов тэмдэглэбэ.
Буряад Уласай байгуулагдаһаар 95 жэлэй ойн баярта зорюулагдаһан эрдэмэй-практическа хуралдаанда Арадай Хуралай түрүүлэгшэ Цырен-Даша Доржиев гүрэн түрын хүгжэлтэдэ Буряад улас горитой хубитаяа оруула гэжэ хэлэбэ.
- Эдэ жэлнүүдтэ Буряад Уласта олон һалбариин үйлэдбэринүүд байгуулагдажа, хүдөө ажахы үйлэдбэриин зөөриин-оньһон хэрэгсэлнүүд байгуулагдаа, арад зон эрдэм номтой болоо. Мүнөө Буряад Улас хадаа Ородой Холбоото Уласай хүгжэнги можо нютагуудай тоодо. 1994 ондо Буряад Уласай Үндэһэн хуули абтаа. Буряадаймнай хүгжэлтэдэ түүхэтэ үйлэ хэрэгүүдээр баян 95 жэл хадаа саашанхи ажабайдалай туйлалтануудай үндэһэ һуури болоно, - гэжэ Цырен-Даша Доржиев тэмдэглэбэ.
Эдэ үдэрнүүдтэ Буряад Уласай аймагуудта болон ниислэл хотодо баярай хэмжээ ябуулагнууд үнгэргэгдэхэ. Июниин 1-дэ Улаан-Үдын Соведүүдэй талмай дээрэ һайндэрэй тоглолто болон баярай салют табигдаха.
Буряад Уласай байгуулагдаһаар 95 жэлэй ойн баяр хадаа хүгжэлтын дүнгүүдые согсолхо, уласай хүгжэлтэдэ хубитаяа оруулһан хүнүүдые амаршалха, залуушуул уласайнгаа ерээдүйе яажа харанаб, тиихэдэ һаяын жэлнүүдтэ бэелүүлэгдэхэ түсэбүүдые табиха арга боломжо болоно.
Табан жэлэй үнгэрһэнэй удаа Буряад Уласай байгуулагдаһаар 100 жэлэй ойн баяр тэмдэглэгдэхэ. Энээн тухай Ородой Холбоото Уласай Юрэнхылэгшэ Владимир Путин байгша оной апрелиин 25-да зарлиг абаа гэжэ һануулнабди. Тиимэһээ баярай хэмжээ ябуулганууд уласай болон федеральна хэмжээндэ үнгэргэгдэхэ гэжэ түсэблэгдэнхэй.
Буряад Уласай Арадай Хуралай олондо мэдээсэл тараадаг хэрэгсэлнүүдтэй ажал ябууладаг таһагай гэрэл зураг
