1355
1923 оной майн 30-да Буряад-Монголой АССР байгуулха тухай Бүхэроссиин түбэй гүйсэдхэхы хорооной Президиумэй тогтоол гараhан байна. Тиигэжэ РСФСР-эй Монгол-Буряад Автономно можые (1922 оной январиин 9-дэ байгуулагдаһан) Алас Дурнын Уласай Буряад-Монгол Автономно можотой (1921 оной апрелиин 27-до байгуулагдаһан) ниилүүлһэнэй ашаар РСФСР-эй бүридэлдэ шэнэ можо нютаг мүндэлөө. Энээнһээ уламжалан майн 30-да Буряад Уласай байгуулагдаһан үдэр тэмдэглэхэ тухай зарлиг Буряад Уласай Толгойлогшо Алексей Цыденов үнгэрһэн жэлдэ абаһан байна.
Буряад Уласай байгуулагдаһаар 95 жэлэй ойн баярта зорюулан Буряадай оперо болон баледэй театрта олониитын баяр ёһололой суглаан үнгэргэгдэбэ. Энэ хэмжээ ябуулгада Буряадай хүгжэлтэдэ горитой хубитаяа оруулһан хүнүүдтэ гүрэнэй шагнал болон нэрэ зэргэнүүд олгогдоо.
Үндэр амжалтануудые туйлахабди
Буряад Уласай Толгойлогшо Алексей Цыденов энэ хэмжээ ябуулгада хабаадалсажа шадаагүй. Тэрэ албанай хэрэгээр Москва хото гараһан байгаа. Тиигэбэшье тэрэ телемостын ашаар оперо болон баледэй театрта сугларагшадые амаршалаа.
- Манай Буряад Улас Европо болон Азии уулзуур дээрэ оршодог юм. Нютагнай баян түүхэтэй, олон арадууд угсаата арадайнгаа ёһо заншал сахин, эб нэгэн ажаһуудаг. Үнгэрһэн жэлһээ хойшо Буряад Уласай түрэһэн үдэр майн 30-да тэмдэглэхэ һайхан заншалтай болообди. Уласаа хүгжөөхэ, ажабайдал һайжаруулха зорилготойбди. Нэгэдэжэ ажалаа эрхилбэл, үндэр амжалтануудые туйлахабди, - гэжэ уласай хүтэлбэрилэгшшэ тэмдэглэбэ.
95 жэлэй туршада улас дотор эдэй засагай, ниигэмэй, эрдэм болбосоролой, соёлой, тамирай һалбаринуудта амжалтанууд туйлагдаа. Жэл бүри Буряадта ниигэмэй удха шанартай обьектнүүд баригдана, харгынууд заһабарилагдана. Дунда болон бага олзын хэрэг эрхилэлгэ дэмжэхэ, мүнгэ зөөри оруулха, ажалай һууринуудые байгуулха талаар ажал ябуулагдана. Газар үйлэдбэриин болон барилгын һалбаринуудта, аяншалгын һалбарида мүнгэ зөөри оруулалгын түсэлнүүд амжалтатайгаар бэелүүлэгдэнэ.
Энэ үдэр Буряад уласай байгуулагдаһаар 95 жэлэй ойн баяраар амаршалһан олон телеграмманууд ороһон байна. Буряад Уласай ажаһуугшадые Ородой Холбоото Уласай Федеральна Суглаанай Федерациин Зүблэлэй Түрүүлэгшэ Валентина Матвиенко амаршалаа.
- Буряадай онсо шухаг байгаали Ородой Холбоото Уласай можо нютагуудай болон бүхы дэлхэйн аяншалагшадай һонирхол татана. Азиин-Номгон далайн хизаарта Буряад улас онсо һуури эзэлнэ. Табиһан зорилгонуудаа бэелүүлхыетнай хүсэнэб, - гэжэ Валентина Матвиенко тэмдэглэһэн байна.
Буряадай баялиг – арад зон
Баяр ёһололой оршондо Буряад Уласай хүгжэлтэдэ горитой хубитаяа оруулһан хүнүүдые тэмдэглэжэ, гүрэнэй шагналнууд барюулагдаба. Буряад Уласай Толгойлогшын зарлигаар Эхэ оронойнгоо урда аша габьяагай түлөө «Буряад Уласай хүндэтэ эрхэтэн» гэһэн нэрэ зэргэ Буряад Уласай Арадай Хуралай һунгамал Матвей Гершевич болон улас дотор кардиохирургиин үндэһэ һуури табигша, суута эмшэн Еши Цыбиковто олгогдоо.
Буряад Уласай соёл урлагай хүгжэлтэдэ хубитаяа оруулһанай түлөө «Буряад Уласай соёлой габьяата хүдэлмэрилэгшэ» гэһэн нэрэ зэргэдэ Буряадай оперо болон баледэй театрай ахамад хормейстер, дирижёр Валерий Волчанецкий хүртэбэ.
«Буряад Уласай арадай артист» гэһэн нэрэ зэргэ Буряадай оперо болон баледэй түмүү хатаршан Лия Балдановада олгогдобо.
«Буряад Уласай габьяата артист» гэһэн нэрэ зэргэдэ Ород драмын театрай зүжэгшэн Алёна Левицкая болон Буряадай гүрэнэй циркын акробат-вольтижёр Екатерина Болотова гэгшэд хүртэбэ. Буряад Уласай хүгжэлтэдэ горитой хубитаяа оруулһан найман хүн шагнагдаа.
Буряад Уласай Арадай Хуралай түрүүлэгшэ Цырен-Даша Доржиев хүндэлэй грамотануудые барюулаа.
- Хоридохи зуун жэлэй һүүл багта Буряадай хүгжэлтын шэнэ шата эхилээ. Буряад Уласай Үндэһэн хуули баталагдаа. Буряадай түүхэдэ хэзээдэшье арад зон ёһо заншалаа алдангүй, эбтэй ажаһууна. Саашадаа уласаа улам хүгжөөхэ шухала. Саашадаа ямар шэглэлээр ажалаа ябуулхабди гэжэ ойлгонобди, алга боломжонууд бии. Теэд эгээл шухалань хадаа манай бэлиг талаантай, ажалша бэрхэ хүнүүд, - гэжэ Цырен-Даша Доржиев тэмдэглэбэ.
Олон жэлэй туршада үнэн сэхэ ажалайнгаа түлөө Буряад Уласай Арадай Хуралай Хүндэлэлэй грамота боксоор һоригшо Доржо Галсанов, багша - Галина Будаева, Буряадай гүрэнэй ехэ һургуулиин доцент Владимир Мельников болон Хяагта аймагай больницын акушер Татьяна Поповада барюулагдаа.
Буряад Уласай байгуулагдаһаар 95 жэлэй ойн баярта зорюулагдаһан суглаанай түгэсхэлдэ һайндэрэй тоглолто харуулагдаа.
