​Хасагууд харуулба хаба шадалаа

Бургааһаар гүрэгшэ Владимир Шкарин

Далай шадарай дайдаһаа, Үбэр Байгалай хизаарһаа, Эрхүү можоһоо, Буряадай 24 станицаһаа хэдэн зу­угаад хасагууд июлиин 27-һоо Асагадта буужа, ха­рагшадтаяа 2 мянганһаа үлүүтэй хүн зон гурбан үдэр соо “Нэгэдэл” гэһэн ехэ наада үнгэргэбэ. Мүн баһа Кубаньһаа, Новосибирскһээ, Калининградһаа хасагу­удай түлөөлэгшэд хабаадалсаа. Һурагшад болон эдир кадедүүд “Сполох” гэһэн сэрэгэй, тамирай нааданда мүрысөө.

Эндэ айлшадай хонон үнжэн байхаар түхэреэн гэрнүүд табяатай, гэр бүлөөрөөшье байхада һайн байгаа.

-Хасагууд түүхэеэ һайнаар мэдэхэеэ, хасагуудай онсо соёлоо хүгжөөхэеэ, заншал­та ажабайдалаа һэргээхэеэ оролдоно. Гурбан үдэрэй туршада арба гаран мастер-классууд: хасаг дуунуудые гүйсэдхэлгөөр, заншалта хүгжэм наадалгаар, үйһөөр болон бургааһаар урлал, та­шуур гүрэлгэ гээд лэ, ган­са өөһэдынгөө арга шадал, уран бэлиг харуулаа бэшэ, дүй дүршэлөөрөө хубаал­дажа, бэе бэеһээн олон юу­мэндэ һураа, - гэжэ Буряад Уласай Засагай захиргаанай орлогшо дарга Михаил Хари­тонов хөөрэнэ.

Загарай станицын Вла­димир Шкарин ехэ аятайха­наар бургааһаар гүрэхэһөө гадна, мүнөө сагта иимэ амһартанууд юундэ хэрэг­тэйб, ямар аша туһатайб гэжэ һонирхоһон зондо ойлгуулна. Дээдэ-Тальцы­гай һургуулиин багша Ев­гений Мартынов уран на­рин дарха хэдэг юм байна. 7-дохи анги дүүргэһэн Да­ниил дүү хүбүүтэеэ абынгаа дархалһан зэр зэбсэгүүдые, эжынгээ болон өөһэдөөшье арһаар, һураар урлаһан зүйлнүүдые олоной анхаралда дурадхана.

Һэлмээр сабшаха, жада­ар хадхаха, мэргээр буудаха шадалнуудаараа хасагууд мүрысөө. Дайн байлдаану­удай үедэ хасагууд лэ эгээл эрхим тагнуулшад байһан. Тиимэһээ дайсанда харагдан мэдэгдэхэгүйгөөр, газарта няалдан мүлхихэ шадабари­яашье харуулаа.

-Хасагууд эдэ фестиваль­нуудта заншалта соёлоо хүгжөөхэ ехэ ажал ябуулна. Командануудай болон уран һайханай бүлгэмүүдэй бэ­лэдхэл яһала һайн болоо гэжэ харагдана. Хасагуудай сэрэгэй бэлэдхэлшье улам һайжарна. Саашадаа мастер-классууд бүри үргэдхэгдэжэ, олоной анхарал татажа, арадай урлал бүри хүгжэхэ бэзэ гэжэ найдагдана, - гэжэ Ми­хаил Харитонов мэдүүлээ.

-Бидэ аймагтаа бэлэдхэл ябуулжа, Михайловкада За­хаамин аймагай хасагуудай фестиваль үнгэргөөбди. Ми­хайловкада, урдандаа Сээжэ гэжэ нэрэтэй байһан, хаса­гуудай хүдэлөөн ехэ эмхитэй юм. Сээжын хасагууд Зэдын­гээ нүгөө эрьедэ тусхай тал­май бэлдээ. Тэндээ морёор­шье, ябагааршье һорилго хэхэдэнь, ехэ таатай юм. Дунда һургуулида “Дозор” гэжэ сэрэгэй патриотическа клуб есаул А.К. Манжиха­новай хүтэлбэри доро ажал ябуулна. Эдэ эдир хасагууд нёдондо түрүү һуури эзэл­жэ, Анапа хото ошохо аад, мүнгэнэй дуталдаһанһаа ошожо шадаагүй юм. Эндэхи хасагууд хилэ харалсахаһаа гадуур нютагайнгаа бүхы хэмжээ ябуулгануудта эдэб­хитэйгээр хабаададаг, - гэжэ Захааминай хасагуудай ата­ман Борис Осодоев хөөрэнэ.

- Энэ арбадахи фести­вальда ехэшүүлтэй хамта Закаменск хотын 4-дэхи һургуулиин сэрэгэй патри­отическа клубай кадедүүд есаул Бальжи Базаровай уда­ридалга доро ерээд, бүхы на­адануудта хабаадажа байна, - гэжэ Борис Владимирович урматай ябаа һэн.

Фестивальнуудай үедэ үшөө саашадаа наадану­удые, харалгануудые, ма­стер-классуудые яажа бүри үргэдхэхэб, ямар аргаар ха­сагуудые бүри олоор хабаа­дуулхаб, шангай мүнгэ зөөри ехэдхэхэб гэжэ хэлсэгдэдэг. Энэ фестивальда шангай мүнгэн 400 мянгада хүрөө гэнэ. Саашадаа фестивальнуудые сэрэгэй полевой бэлэд­хэлтэй һэлгэлдүүлжэ байха гэһэн дурадхал оруулагдаа. Тиигэбэл хасагуудай сэрэгэй бэлэдхэл һайн боложо үгэхэ ха юм.

Даниил Мартынов

-Мүнөө хасагууд түймэр унтарааха ажалнуудта хаба­адуулагдана. Тиихэдэ хилэ харалсаха заншалта ажа­лынь ха юм даа. Мүн баһа хүн зоной аюулгүйе сахил­гын, байгаали хамгаалгын ажалнуудта хабаадалсана. Тиимэһээ хасагууд сэрэгэй һайн бэлэдхэлтэй байха ёһотой, - гэжэ Михаил Хари­тонов тайлбарилна.

Июлиин 20-до Хяаг­тын Бултамуурай дасанда үнгэргэгдэһэн эдир хасагуудай 2-дохи фестиваль яһала һайнаар үнгэргэгдөө гэжэ тэмдэглэгдэбэ. Тэндэ гол түлэб Хяагтын, Сэлэн­гын, Зэдын үхибүүд хабаа­даа, тиимэһээ энэ хүүгэдэй нааданда Буряадай бүхы аймагуудһаашье бэшэ һаа, хилэ шадархи аймагуудай үхибүүдые олоор хабаадуул­ха шухала гэжэ хасаг полков­ник, окружной атаман Борис Бородин мэдүүлээ.

Арбадахи фестиваль гала-тоглолтоор болон илаг­шадые шагналгаар түгэсөө. Улаан-Үдын хасагууд илажа гараа. Эндэхи Загарайн ха­сагууд 2-дохи Һуури эзэлээ. 3-дахи һуурида Мухар-Шэбэ­рэй хасагууд гараа.

Авторай гэрэл зурагууд