​​Урагшаа һанаатай хүнэй ажал бүтэсэтэй

Исай Калашниковай нэ­рэмжэтэ хотын номой сан ехэ ажал ябуулдага­араа мэдээжэ. Энэнь хүтэлбэрилэгшын, хүдэлмэрилэгшэдэй оролдолгоор бэелүүлэгдэнэ.

“Буряадай түрүү хүнүүд” гэһэн урилдаанда Улаан-Үдэ хотын Исай Калашниковай нэрэмжэтэ түбэй но­мой сангай захирал Раиса Цыденов­на Цыбенова тухай хөөрэжэ эхилбэб­ди.

Тэрэ 1979 ондо Зүүн Сибириин гүрэнэй соёлой дээдэ һургуули эрхимээр дүүргэһэнэйнгээ һүүлээр түрэл хотынгоо номой санда хүдэлнэ. Энэ дээдэ һургуули суг дүүргэгшэд хүл хүнгэн, хододоо һайнда эрмэлзэһэн, зохид зан абаритай байдаг гэжэ мэ­дээжэ.

Раиса Цыденовнагай эсэгэ Цы­ден Доржиевич Ганжуров Хяагта аймагай Ехэ-Нуга тоонтотой. Эсэгэ ороноо хамгаалгын дайнай болон ажалай ветеран, дайшалхы олон ор­ден, медальнуудтай, сэрэгэй үндэр нэрэ зэргэтэй болоһон, олондоо хүндэтэй Цыден Доржиевич буря­ад-монгол арадай түүхэдэ нэрэеэ батаар мүнхэлһэн. Үхин тайшааһаа уг гарбалтай Раиса Цыденовна бүри зааханһаа Владимир ахатайгаа хүнүүдые хүндэлжэ, үнэн сэхээр яба­жа һураһан. Түүхын эрдэмэй доктор Владимир Ганжуров 2000 онһоо Мон­гол болон Росси гүрэнүүдэй Элшэн сайдай газарта нарин бэшэгэй дарга­ар хүдэлжэ байнхай. Профессор Ган­журовай бэшэһэн хүдэлмэринүүдые эрдэмтэд үндэрөөр сэгнэдэг. Вилья­на Борисовна эгэшэнь республикын Верховно Соведтэ харюусалгата хүдэлмэринүүдтэ хүдэлжэ гараа һэн.

Раиса Цыденовна наһанайнгаа нүхэр Бата Ешибенновичтаяа хүбүүн басаган хоёроо айл бүлэ болгонхой, гурбан аша зээнэрээ хүмүүжүүлэлсэжэ, туха сүлөөгүй ажаһууна. Басаганиинь түүхын эрдэ­мэй кандидат, хүбүүн хотын захир­гаанда хүдэлдэг.

Раиса Цыденовнагай тушаал хүнгэн гэхын аргагүй. Үе сагайнгаа эрилтэнүүдые дүүрэн дүүргэхынгээ хажуугаар уласхоорондын харил­саа холбоотойгоор хүдэлнэ. Монгол, Урда Солонгос, Хитад, Германи, США гүрэнүүдтэй нягта харилсаатай. Хо­тын номой сан эдэ гүрэнүүдтэй харилсаатайгаар хүдэлхэдөө, түрэл Буряад оронойнгоо дэбжэлтэнүүд, түүхэ, түрүү хүнүүд, эрдэм һуралсал, байгаали тухай асуудалнуудые ши­идхэхэ, номууд соо толилхо асуудал­нуудые табидаг.

Үнэн дээрэнь хэлэхэдэ, һаяхан болотор бүхы хотын уншагшадые хангадаг 19 номой санда ажалай та­лаар ошохо автомашинагүй байһан юм. Арадай Хуралай һунгамал, Зүүн Сибириин гүрэнэй Соёлой дээ­дэ һургуулиин ректор ябаһан Ра­иса Ивановна Пшеничниковагай туһаламжаар номойнгоо санда авто- унаа худалдажа абаа һэн.

Номой сангай хүдэлмэрилэгшэд бага салин абадаг гэжэ үнинэй мэдээжэ. Гэбэшье хүдэлмэрилэгшэдэй дунда энэ талаар нэгэшье зугаа гарадаггүй. Юуб гэхэдэ, захиралынь хүдэлмэришэдэйнгөө ажаһуудал һайнаар ойлгожо, шадаха зэргээрээ туһа хүргэдэг.

Иимэ хүтэлбэрилэгшэтэй кол­лектив сугтаа хэлсэжэ, олон хэмжээ ябуулгануудые үнгэргэдэг. Жэшээлэн хэлэбэл, “Ном уншагша”, “Хо­тын хабар”, “Хамар-Дабаанай оройн хүлэг морин”, “Эхэ орон тухай нан­гин үгэнүүд”, “Исай Калашниковай гудамжын найр” гэхэ мэтын аша туһатай, олоной һонирхол татаһан хэмжээ ябуулганууд үнгэргэгдэдэг.

Раиса Цыденовна өөрөө уран зо­хёол һайнаар мэдэхэ һэн тула ходол шэнэ программануудые нэбтэрүүлхэ ажал ябуулжа, һургуулинуудай һурагшадта, хүдөө һууринуудай но­мой сангуудта шэнэ түсэлнүүдые нэбтэрүүлхэ хэрэгтэнь туһалдаг.

Буряадай соёлой габьяата хүдэлмэрилэгшэ олон шагналнуудта хүртэһэн: “Михаил Шолоховой 100 жэлэй ойдо” гэһэн дурасхаалай ме­даляар, “Хотын ажалай габьяа”, “Эр­хим номой сан”, “2013 оной соёлой менеджернүүдтэ үгэ” гэһэн урилда­ануудай лауреат болонхой.

Хододоо зохёохы ажалай охин соо номгон даруугааршье һаа, эршэтэйгээр хүдэлдэг, урагшаа һанаатай Раиса Цыденовна Цыбеновае түрэл номой сангайнь тэбхэр 50 жэлэй ойн баяраар амаршалжа, баярай үгэнүүдые хэлэхэ дуратайшуул олон. Тэдэнэй тоодо илангаяа уран зохёол бэшэгшэд халуун баяраа мэдүүлнэ.

Дулгар ДОРЖИЕВА, Буряадай арадай поэт