​​Александр Бардалеев: «Хаба шадалаа туршахал хэрэгтэй»

Буряад Уласай эдэй засагай сайд Александр Бар­далеевтэй “Лидеры России” гэһэн конкурсдо хабаадаһан тухайнь хөөрэлдэһэн байнабди. Алек­сандр Витальевич энэ тушаалда мүнөө жэлэй ян­варь һараһаа томилогдоһон гэжэ уридшалан һануулая.

- Александр Витальевич, энэ конкурс тухай хөөрэжэ үгыт даа?

- Энэ мүрысөө Ородой Холбоото Уласай Юрэнхылэгшын Захиргаан эмхидхэдэг юм. Эндэ хабаадахадаа, хүн бүхэн арга шадалаа шалгана, шэнэ юумэндэ һурана, хүтэлбэрилхы ажалда хэр зэргэ таараха гээшэбиб гэжэ бэеэ шүүмжэлжэ үзэнэ, мүн ондоо можо нютагуудай түлөөлэгшэдтэй харил­сажа, дүй дүршэлөөрөө хубаалдана бшуу.

- Хэн эндэ хабаадаха эрхэтэй гээшэб?

- 30-50 наһатай зон хабаадаха аргатай юм. Ехэнхидээ хүтэлбэрилхы ажалда хүдэлһэн, дүй дүршэлтэй болоһон за­луушуул мүрысөөндэ оролсожо, мэдэсэ шадабаряараа хуба­алдахаяа оролдодог.

- Мүрысэгшэд ямар шатануудые дабажа гараха ёһотойб?

- Нэн түрүүн эндэ бүхыдөө хүтэлбэрилхы шадабаридань сэгнэлтэ үгтэдэг. Хэдэн шата дабажа гарахадань, ударидаха, хүтэлбэрилхэ шадабарииень харадаг. Удаань хабаадагшад бүлэг боложо хубаараад, ажал хэдэг. Тиигэжэ хүн бүхэндэ рейтинг бүридхэгдэжэ, шиидхэхы шатада илаһан хүнөө тэм­дэглэдэг бшуу.

- Александр Витальевич, шалгалта ямар түхэлөөр ду­радхагданаб?

- Хабаадагшад нэн түрүүн психологёор тестнүүдые га­радаг. Гүрэнэйнгөө түүхэ, газар хэр зэргэ мэдэнэбши гэжэ сэгнэлтэ үгтэнэ, тоо бодолгоор шадабари шалгагдана, орёо байдал ямар аргаар шиидхэнэб гэжэ хаража үзэдэг. Нэгэ үгөөр, бүхы мэдэсэ шадабаринь сэгнэгдэнэ гээшэ.

- Нёдондоной дүнгүүдээр мүрысөөндэ амжалта туйлаһан хэдэн хүн шэнэ тушаалнуудые эзэлээ бэлэй. Мүнөө яаха хаб?

- Нёдондоной дүнгүүдээр, “гүрэнэй албан” шэглэлдэ Ев­гений Малыгин бидэ хоёр байгаабди. Зүгөөр бэеэ харуулжа шадаһан бүхы хабаадагшадта ехэ анхарал табигдадаг. “Ли­деры России” гэһэн конкурс эдэй засагай сайдай тушаалда бэлдэхэ хэрэгтэмни ехэ нүлөөлөө юм. Юуб гэхэдэ, ехэнхи даабаринууд адлишуу байгаа бшуу.

Энэ конкурсдо хэншье шадалаа туршаха аргатай: хүтэлбэрилхы дүй дүршэлтэйшье, үгышье - хамаагүй. Хүнэй арга боломжо хизааргүй ха юм даа. Тиимэ һэн тула хүн гээ­шэ иимэ конкурсдо хабаадахадаа, хүгжэлтын талаар ехэхэн юумэ өөртөө абана бшуу. Нёдондо 770 хүн хабаадаһан юм. Тэдэнэй 13-иинь шүүжэ гараһан. Мүнөө жэлдэ хабаадагша­дай тоо нёдондонойхиһоо олон байхаар хүлеэгдэнэ.

- Танда энэ конкурс юу үгөөб?

- Аргагүй ехэ дүй дүршэл абааб. Илангаяа бүлэгтэ хубаа­ран хүдэлхэ шатань һонирхолтой байгаа. Юуб гэхэдэ, элдэб тээһээ ерэһэн тон бэрхэ мэргэжэлтэдтэй энэ үндэр хэмжэ­эндэ хүдэлхэдөө, дүй дүршэлһөөнь хубаалданаш, хүгжэнэш, мэргэжэлээ дээшэлүүлнэш, нэмэлтэ һуралсал гаранаш.

- Александр Витальевич, мүрысөөндэ хабаадахада, туһалха, заабарилха хүнүүд байдаг гү?

- Хахад-финалда илаһан хабаадагшад заабарилагша бо­лодог юм. Тиигэжэ тэдэ өөр өөрын шэглэлээр лекцинүүдые уншадаг. Буряадһаамнай олон зон тэндэ хабаададаг. Тэдэ­эн сооһоо хүниие өөрөө шэлэжэ, хөөрэлдэжэ, жэлэй тусхай түсэб табижа хүдэлхэ арга бии.

- Хэрбэеэ урда жэлнүүдтэ шүүгээгүй байбал, дахинаа мүрысөөндэ хабаадажа болохо гү?

- Финалда гарагшад хабаадаха эрхэгүй. Хахад-финал хүрэтэр ерэгшэд хаба шадалаа дахин туршаха аргатай.

- Александр Витальевич, асуудалнуудтамнай харюусаһандатнай баярые хүргэнэб.

Любовь Цыбеновагай гэрэл зурагууд