​​Түрэхэһөө түрэл хэлэгүй үхибүүдые хүмүүжүүлнэ

20-ёод жэлэй турша­да Ага тойрогой социаль­на һалбариин мэргэжэл дээшэлүүлгын түбэй буряад хэлэ хүгжөөлгын таһагай методистаар Марина Влади­мировна ажаллаһан. Мүнөө Ага тойрогой Табтаанайн дунда һургуулиин захира­лай орлогшоор хүдэлнэ. Сэсэрлигүүдтэ буряад хэлэ хэр шудалагданаб гэһэн асу­удалда Марина Батуева ии­гэжэ харюусаба:

- Ага тойрогой хүүгэдэй бүхы сэсэрлигүүдтэ буряад хэлэн долоон хоногой хоёр удаа 20 минутын хугасаада заагдаха ёһотой. Эндэ орёо, шиидхэгдэхэ асуудал ямар бэ гэхэдэ, сэсэрлигүүдтэ буряад хэлэ зааха методическа онол аргын тусхай программану­уд үгы. Хүмүүжүүлэгшэ бүхэн өөрынгөө арга хорго гаргажа, элдэб янзаар, өөрын дураар лэ буряад хэлэ багашуулда һургахаяа оролдоно. Сэхыень хэлэхэдэ, багашуулай анха­рал татахаар буряад хэлэнэй ном үгы ха юм даа. Байһан номууд ударжа таһаранхай, хуушараа. Мүнөө сагта бага сага номууд хэблэгдэбэшье, тэдэниие буряад хэлэ тон һайнаар мэдэхэгүй зон олзын хэрэг эрхилһэн аргаар хэблэ­нэ гэлтэй. 2016 ондо “Алтан туяа” гэжэ номнай багашуул­да зорюулһан шүлэг, онтохо­нуудтай гараа һэн. Гэбэшье, мүнөө абаад харахада, сагай эрилтэдэ тон таарама гэжэ хэ­лэхэнь бэрхэтэй.

Мүнөө сагта һанаа зо­боомо асуудал гэхэдэ, эхин шатын һургуули ерэхэ­дээ, хүдөөгэйшье, хотын­шье үхибүүд адли буряад хэлэгүйнүүд ерэнэ. Хүүгэдэй сэсэрлигүүдтэ буряад хэлэ­тэй хүүгэдые хэлыень марту­улжа хүмүүжүүлнэ гэжэ эхин шатын багшанар зэмэлдэг болоо һэн. 2-3 наһатай бага­шуул сэсэрлиг ерэхэдээ, буря­ад хэлэгүй ерэнэ ха юм гэжэ сэсэрлигэй хүмүүжүүлэгшэд хэлээ. Энэ асуудалаар бул­та сугларжа, дүхэриг шэрээ үнгэргэжэ, үнэхөөрөөшье үхибүүд түрэхэһөө түрэлхи хэлэгүйгөөр хүмүүжүүлэгдэнэ гэжэ үнэн байдал элирээ. Юундэб гэхэдэ, мүнөөнэй гэртэхин үхибүүдтэеэ хөөрэлдэжэ байнагүй, телеви­зор, мультик, телефон, гаджет нээжэ үгөөд лэ, өөрыень орхи­но. Тиихэдэнь үхибүүд ород хэлэтэй тула ород сэдьхэлтэй болоно. Эндэ баһал түрэлхид зэмэтэй болоно. Хайшан гэжэ түрэлхидтэй хүдэлхэб? Тэдэ манай мэдэлэй, бидэ­нэй хүтэлбэри доро бэшэ ха юм даа. Иимэл захагүй бэе бэеэ зэмэлээн болоно. Эндэ бүгэдөөрөө хэлсэжэ, зүб асуу­дал шиидхэхэ шухала.