​Багшын ажалда – амжалта түгэс

Гушан гурбан гулбай ехэ Яруунын Улаан Ярууна тоонтотой, бурханhаа үгэhэн бэлигтэй, буряад уран зохёолой хүгжэлтэ, зохёолой хэлэнэй баялигтай оюутадаараа шадамараар шэнжэлжэ, орон нютагайнгаа бууралхан аба эжынэрээ хүндэлжэ, хүсэл, зориг, оролдолго, абьяас, бэлиг, талаан – бүхы дээрэнь амжалтатайгаар ажалдаа хэрэглэжэ ябаhан Ородой Холбоото Уласай дунда мэргэжэлэй hуралсалай хүндэтэ хүдэлмэрилэгшэ, Монгол Уласай “Багшын габьяа” гэhэн тэмдэгтэ хүртэhэн Надежда Бадмаевна Дондокова юм.

Надежда Бадмаевна 1958 оной хабарай дулаахан дун­да hарада түрэhэн байна. Хүн түрэхэhөө уг гарбалаа үргэжэ, нэрээ нэрлүүлжэ ябахые орол­додог ха юм даа. Угай түүхын хуудаhые иран хаража үзэбэл, иимэл даа: нютагтаа мэдээжэ, ажалша, арад зондоо хүндэтэй Дондогой Бадма Дулмажаб Цыренжаповна хоёрой гэр бүлын ууган басаган үри болоно. Ал­тан дэлхэйн жама ёhоор эгэшэ­дээ түшэмэл болоhон хоёр дүү хүбүүдтэй: Элбэг Бадмаевич - хубиин ажалтай, Этигэл Бад­маевич - Нарhата тосхоной за­саг даргын тушаалда хүдэлжэ байнхай. Эрхэлэн эгэшэеэ угта­даг хоёр дүү басагадынь Баир­ма, Этигэлма болонод.

Буряад зоной заяагаар, аба эжын буянгаар ном шудалха дуратай һэн тула Нарhата тос­хоной дунда hургуули эрхимээр дүүргэжэ, Д. Банзаровай нэрэм­жэтэ Багшын дээдэ hургуулиин түүхын hалбариин буряад хэлэ бэшэгэй таhагай оюутан болоо hэн. Оюутан ябаха наhандаа бу­ряад хэлэнэй абьяасые бэедээ мэдэржэ, уран зохёолой баяли­гые шэнжэлгын арга боломжо­нуудтай танилсаhан, Буряадтаа, Росси гүрэн соогуур мэдээжэ багшанартай байhандаа, На­дежда Бадмаевна хододоо омо­горхожо, баясажа ябадагыень тэмдэглэе.

Өөрын hанал бодолhоо хэлэнэй баялиг шудалалга нөөсэлдэг гээшэ ха юм. Надеж­да Бадмаевна дээдэ hургуулияа эрхимээр дүүргэжэ, олон шаби­нараа өөрынгөө дуратай ажал­да хабаадуулжа, залуу багша мэргэжэлэйнгээ оньhые хараа­даа абаhан юм.

Yлгэн ехэ дэлхэйн инаг ду­ранай харгын уулзалгада На­дежда Бадмаевна дорюун, сэхэ hанаатай Дондоков Цыден-До­ржотой хуби заяагаа холбон, гэр бүлэ боложо, Баин Буянто хоёр үринэрөө гарынь ганзагада, хүлынь дүрөөдэ хүргэжэ, Улаан-Yдэ хотодо ажабайдалаа зохёон ажаhуунад. Мүнөө сагай ажа­байдалда энэрхы сэдьхэлтэй хүгшэн эжы, хүгшэн аба дүрбэн үнэтэй сэнтэй, угаа дамжуулха Амгалан, Саян, Эрдэни, Алина ашанараа үндылгэжэ, ажами­даралай талаар ухаансар бодол­нуудые хэлэжэ ябана.

Хүн угаа уhанда хаяхагүй, эхэ тоонтоёо магтуулха, эхэ эсэ­гынгээ нэрые үргэхэ, дээдын заяагай эршэдэ хүрэхэ гэжэ энэ наhан соогоо оролдодог гээшэ. Надежда Бадмаевнагай ажа­байдалай утаhа хараад үзэбэл, иимэл даа. Хэдэн жэлэй тур­шада Ярууна аймагай Эгэтын дунда hургуулида буряад уран зохёолой багшаар ажаллаhан, тэрэнэй удаа хорёод гаран жэл соо Буряадай багшын кол­ледждо ажаллана. Yндэhэн буряад хэлэнэйнгээ, уран зо­хёолойнгоо баялигые оюу­тадтаа үргэдхэн дэмжэхэ арга­тай, шэнжэлхы ажалай эхиие hурагшадтаа амжалтатайгаар хүргэхэ хүсэлэнтэй юм. Оюута­дые түрэл хэлэнэйнгээ баялиг­тай танилсуулжа, онол аргын талаар арга боломжонуудые шэнжэлэн заажа, шэнэдхэлгын проектнүүдые бэелүүлжэ, Бу­ряад орон соогоо багшанарай багша боложо суурхан ябана. Багша хүнэй ажал хадаа гансал үдэр бүхэнэй хэшээлhээ дулды­дадаг бэшэ, харин ерээдүйн баг­шанарта туhаламжа болгожо, олон номуудые, методическа заабаринуудые бэлдэхэ гээшэ­дэ туhа хүргэдэг.

Уян зөөлэн сэдьхэлтэй эжы, эрдэм бэлигтэй багша­нарай багша, Ярууна нюта­гаа, аба эжынгээ тоонтоёо, түрэлхидэйнгөө ажабайдалые уян буряад үгэнүүдээр түүрээн хэлэдэг зантайень гэршэлмээр юм.

Замби түбиин тэг дунда за­лаатай буряад малгай мэтэ, номин долгин соо миралзан, Ярууна хатан эжыhээ сагаан хадаг нэмэрижэ, буян хэшэг үреэебди!

Баирма ЛХАСАРАНОВА, Буряад Уласай багшын колледжын буряад хэлэ бэшэгэй факультедэй декан, багшын эрдэмэй доктор