Общество 27 ноя 2018 996

​Уран зурагай үзэсхэлэн– Буряад Уласай Ивалга аймагай һургуулида

Оронго нютаг үни сагһаа уран дархашуулаараа, ирагуу найрагшадаараа, бэлигтэй бэрхэшүүлээрээ Буряадтаа суутай. Һургуулиин дэргэдэ Намжил Балданогой хүрэл хүрэг угтана. “Абай Гэсэрэй” мүрые мүшхэһэн суута Намжил Балданогой нэрые мүнөө үедэ Оронгын һургуули дээрэ үргэн, ажалаа ябуулна.

Буряад һайхан заншалаараа угтуулһан хүндэтэ айлшад һургуулиин түүхэтэй, мүнөө үеынь ажалтай танилсажа, Буряадтамнай, ниислэл хотымнай дэргэдэ иимэ буряад һургуулиин байһаниинь болоо даа гэжэ хэлсэбэ.

Уран зурагай үзэсхэлэниие Буряадай габьяата уран зурааша Эрдэни Цыденовэй аша Баир Цыденов морин хуурай аялгаар “Абай гэсэр” үльгэрые уянгатуулан түүрээжэ эхилээ. Эрдэни Цыденовэй зээ, Оронгын һургуулиин 11-дэхи ангиин һурагша Гэлэг Ринчинов суута нагаса Эрдэни Цыденов таабайнгаа намтарые хөөрөө.

Буряадай габьяата уран зурааша Эрдэни Дамбаевич Цыденов 1934 оной майн 10-да Ивалгын Янгаажанда Дамба Балданович, Пүнсэг Дугаровна Цыденовтанай үнэр баян бүлэдэ ууган хүбүүн түрэжэ, зургаан дүүнэрые дахуулһан юм.

Бэлигтэй бэрхэ Эрдэни хүбүүн нютагайнгаа долоон жэлэй һургуули 1951 ондо дүүргээд, Буряадай болон Ородой драмын театрнуудта уран шэмэглэгшээр хүдэлөө. 1958 ондо Ленинград хотын Елена Мухинагай уран зурагай тусхай һургуулида орожо, эрхим һайнаар 1966 ондо дүүргээ. Тэрэ үеһөө Эрдэни Цыденов уран бүтээлнүүдээ Бүхэросиин харалгануудта табижа эхилһэн юм. Тиигэжэ олон бүтээлнүүдынь хэдэн ехэ үзэсхэлэнгүүдтэ табигдаһан байна. Ганса Буряадай Үндэһэтэнэй музейдэ 15 уран бүтээлынь хадагалагдана гэжэ урматайгаар тэмдэглэбэд. Буряадаймнай ниислэл хото Улаан-Үдэдэ орожо ерэхэдэ, Сэлэнгын ута хүүргэ гарахатай адли Эрдэни Цыденовэй “Эхэ Буряаднай” хадагаа дэлгэн угтажа байдаг.

Энэ ехэ хэмжээ ябуулга суута уран барималшын Надежда Уланова басаган нагасанартаяа, аха дүүнэртэеэ болон Буряадай Уран зураашадай холбооной эдэбхитэй гэшүүдтэй болон эбээн тэдхэгшэ Лев Бардамовтай хамта эмхидхэгдээ.

Оюна Омогтуевагай гэрэл зурагууд 

Автор: Сэнгэ РИНЧИНОВ