​​Бэшүүртэ «Буряад үнэн» сониндоо дуратай

Тээмэндэ бидэ, сурбалжалагшад, Бэшүүр айма­гаар ябажа, уншагшадаараа уулзалгануудые үнгэргэбэбди. “Буряад үнэн” уншасатай болоно гэжэ тэндэхи уншагшаднай тэмдэглэбэ. Сониноо һонин болгохын тула юу бэшээ һаа дээрэб гэжэ бодолнуудаараа манай уншагшад хубаалдаа.

Нэн түрүүн аймаг соогоо хүндэтэй багша, «Үнэнэй» үнэн нүхэр» Цырендон­док Зандраевтай уулзажа, хүдөө нютагуудаар ябаха­яа түсэблэбэбди. Тиигэжэ Цырендондок Шоболоевич бидэнээ дахуулжа, олон хүн зоноор уулзуулба.

Шанага нютагта орожо, энэ намарай һунгалтада засаг даргаар шэлэгдэһэн Солбон Дылгырович Радна­евтай танилсабабди. Солбон Дылгырович Шанагадаа со­нин захиха ажалдамнай туһа хүргэхэб гэжэ найдуулба.

Шанагада малшад амжал­татай хүдэлнэ. Бэлшээриин­шье, сабшалангайшье газар элбэгтэй, сагай уларилай тааруу хадань, эндэ мал ажалаа ябуулха үргэн боломжо­той байна. Шанагын хүүгэд хүршэ Потанинай дунда һургуули ошожо һурадаг.

Потанинай һургуулида орожо, һургуулиин захирал Цыбенов Эрдэм Владими­ровичтай хөөрэлдэбэбди. Энэ һургуулида ород, буря­ад үхибүүд эб хамта һурана. Буряад үхибүүд Хонхоло, Шанага нютагуудһаа ерэ­жэ һурана. Буряад хэлэнэй багша Цыремжит Чимит­доржиевна Лодоева буряад хэлэнэй хэшээлдэ оройдоол хоёр саг үгтэнэ гэжэ голхор­но. Энэмнай тон бага, яажа, ямар аргаар буряад хэлэндэ хүсэд дүүрэн һургахаб? 2014 ондо хэблэгдэһэн “Амар мэн­дэ” номоор заана. Энэ ном буряад хэлэеэ бага сагаар­шье һаань, мэдэхэ хүүгэдтэ гэжэ зорюулагданхай. Теэд буряадаараа оройдоо мэдэхэгүй үхибүүд олон бай­на. Залуу түрэлхид буряадаа мэдэнэгүй.

Бэшүүртээ эгээл олон буряад нютаг Шэбэртэдэ байдал ондоо. Нютагай со­моной засаг дарга (1994 онһоо) Цырен-Дондок Цы­дыпович Шоймполов өөрөө багшаар, һургуулиин за­хиралаар хүдэлһэн хадаа, һургуулиин ажабайдалые, хүндүүлхэй асуудалнуудые һайн ойлгожо, арга шадала­араа туһална. Һургуулияа харшааар хорёолхо, модо­нуудые һуулгаха, сэсэрлиг тариха, һурагшадые ажал­да дүршүүлхэ ажалай ама­ралтын лагерь эмхидхэхэ, һургуулиин хуушарһан бай­шаниие заһаха ажалнуудые эдэбхитэйгээр ябуулдаг. Цырен-Дондок Цыдыпович Шэбэртынгээ малшадаар ябуулжа, ажалша малшад тухайгаа сониндо дэлгэ­рэнгыгээр бэшүүлхэ тухай һанамжа оруулба.

Һургуулиин захирал Юлия Юмжаповна Шоймпо­ловагай ударидалгаар Шэ­бэртын һургуули 2005 ондо уласай жэшээтэ һургуули боложо, хойто жэлынь 1 сая түхэриг шанда хүртөө. Юлия Юмжаповнагай хэлэһээр, “Буряад үнэн” сонин урид уншадаггүй байгааб, харин мүнөө ехэ дуратайгаар ун­шанаб гэнэ.

Нютагайнгаа суута уран зохёолшодто, ирагуу найраг­шадта зорюулжа, уран ун­шалгын, зохёохы замтайнь танилсалгын хүгжэм дуута уран зохёолой хэмжээ ябуул­гануудые үнгэргэнэбди гэжэ буряад хэлэ бэшэгэй багша Соёлма Батуевна Ешеева хөөрэнэ. Мүн баһа Эсэгын бо­лон Афган дайнуудай ветерануудта, мэдээжэ түрүүлэгшэ Цырен-Дондок Семёновто, багша-һоригшодой мүнхэ дурасхаалда зорюулагдаһан тамирай мүрысөөнүүдые үнгэргэнэбди гэжэ эрдэм шэнжэлэлгын талаар захи­ралай орлогшо Сэсэг Баяр­жаповна Ванжилова хөөрөө.

Шэбэртэһээ урда зүг ба­рин, Дунда Харлан нютаг руу тэгүүлбэбди. Сомоной засаг дарга Жигжитов Бэ­лигтэ Дамбиевич угта­жа абаба. Харланда эхин шатын һургуули 10-аад һурагшадтай, сэсэрлигынь 10 гаран хүүгэдтэй. Эхин ша­тынгаа һургуули дүүргээд, хүүгэд хүршэ шэмээшэг тосхон болохо Охин Була­гай дунда һургуули ябажа һурана. Харланай 15 айл “Буряад үнэн” сонин захижа уншадаг юм байна. Хамта дээрээ 60 үрхэтэй айл энэ нютагта ажаһууна. Охин тайшаагай албатан, сонгоол обогой зон гээшэбди гэжэ өөһэдыгөө танилсуулна.

Харланайхид бодо мал олоор үдхэдэг заншалтай. Адуу малаар баян зон. Хам­та дээрээ 2000 бодо мал то­ологдоно. Бог малынь баһал 2000 толгой.

Дунда Харланай хүүгэд Хамба лама Дамба Аюшеевэй эмхидхэдэг “Эхэ хэлэн – ма­най баялиг” гэһэн нааданда һэтэ түрүүлдэг болоһон. Со­моной дарга Бэлигтэ Дамби­евич тэрэ нааданда хүүгэдые өөрөө бэлдэдэг юм. Долоон хоногто хоёр дахин гэртээ хүүгэдээ суглуулжа, наадан­да гүйсэд бэлдэдэг ажалынь һайн үрэ дүн харуулна.

Бэшүүр аймагай зон “Бу­ряад үнэн” сониноо олоороо абажа уншадаг. Тиигэжэ со­ниноо захижа абадаг занша­лаа алдангүй, үндэһэн сони­ноо уншажа байхыень үшөө дахин уряалнабди