Манай буряад арад жэлэй туршада хоёр дахин Шэнэ жэл угтадаг. Сагаалганаа хуулита ёһоор тэмдэглэдэг болоһомнай һайшаалтай. Үнэн алдартанай Шэнэ жэл январиин 1-дэ эхилжэ, зүүн арадуудай зурхайһаа дулдыдадаггүй. Зүүн зүгэй литын ёһоор, 12 амитадай нэрээр жэлнүүднай нэрлэгдэжэ, һубарилдан гарахадань, тусхай зурхай зурагдадаг. Харин мүнөө сагта ямар жэл гарахаб гээд, бүхы зон һонирхожо, тэрэ зурхайгаар Шэнэ жэлые угтахаа хүсэдэг болонхой. 2019 он хадаа шара шорой гахай жэл тэмдэгтэй. Манай литын ёһоор, Сагаан һарамнай 2019 оной февралиин 5-да хүрэжэ ерэхэ. Гэбэшье, ямар жэл байхаб гээд, зугаа эхилэн, зурхайн тэмдэглэлтэнүүдые дурадханабди.
Амгалан тэнюун байдалда дуратай Гахай жэлдэ үнгэрһэн жэлнүүдэйнгээ тоосоо хэхэдэ таатай. Ажал хэрэгүүд, туйлаһан амжалта ба панхаруутаһан үйлэ ябадалнуудаа бултыень шэнжэлжэ, хэн намда туһатай, һайниие һанажа ябааб, хэн намайе уруу даража, һаалта тушаа боложо байгааб гэжэ дүн согсолон гаргаха хэрэгтэй. Хажуугаар байһан муу зонһоо һалажа, хэзээ нэгэтэ эбээ таһарһан нүхэдтэеэ эблэрхэ шухала. Гахай хадаа уруугаа хараад лэ, газар малтажа юрэ ябадаг бэшэ, харин хүхюу зугаатай амитан ха юм. Тиимэһээ шэнэ һанал бодол, һонин уршагта ябадалнууд заатагүй энэ жэлдэ тантай тохёолдохо. Шара гахай хоншоортоо олон һайхан бэлэг асархал байха.
2019 ондо мартагдашагүй һонирхолтой ажаһуудал ерэхэ. Ажамидарал гээшэ жэгтэй һайхан юумэн гэжэ этигэжэ, баяртай, жаргалтай байдалдаа баясахат. Олонхи зон хэзээ нэгэтэ хүрэжэ ерэхэ баян тарган байдал хүсэн хүлеэхэеэ болижо, мүнөөдэрэйнгөө байдалай жаргал мэдэрхэ. Энэ жэлдэ тон жаргалтайнууд – уһанай һуудалтай Рак, Скорпион, Загаһад тэмдэгтэйшүүл. Тэдэ алишье үйлэдэ илалта туйлаха, юуб гэхэдэ, хуби заяан шанга, эрид хүсэгшэдтэ дуратай бшуу. Гэхэ зуура, бүхы зоной һанаһан, хүсэһэн юумэн заатагүй бүтэхэ. Бүхы юртэмсэ энээнэй түлөө оролдохо бшуу.
Гахай гээшэ хэрэлдэхэ, үһэрилсэхэ дурагүй, амгалан байдалда дуратай амитан хадань, гаража ерэхэ Шэнэ жэлнай амгалан намдуу, хүн зон болгоомжотой, бодомжолготой байха. Энэ жэлдэ хүн бүхэн али нэгэ зүрилдөөтэ байдалһаа ходоржо, хэлээ ойлголсохо, эблэрхэ. Гахай жэл түби дэлхэй дээрэ үнэн сэхээр, ухаатайгаар хүтэлбэрилэгшэдые дэмжэдэг. Эрид ябадалда дурагүй хадаа арад түмэндөө жаргал үзүүлхэеэ оролдохо.
Гахай эсээб гэжэ мэдэхэгүй, эсэн сусангүй ой модоор тэнэжэ, тэжээл хоолоо олоод лэ ябаха. Тиимэһээ хүхюутэйгээр, байһан байдалдаа баяртайгаар ажаһуубал, Гахай жэлэй хамгаалга доро ажана тэнюун ажаһуухал хабди.
Гахай гээшэмнай гүн ухаатай, дээдын нарин сэдьхэлтэй амитан, аюулта байдал холоһоо мэдэржэ, усадхахаяа оролдодог. Һайн сэдьхэлтэй, урагшаа һанаатай, ажалша бэрхэ, амжалтада тэгүүлдэг зониие Гахай жэл дэмжэхэ. Энэ жэлэй нүлөөгөөр хүн бүхэн хүгжэхэеэ оролдохо, урдань ушарһан бэрхэшээлнүүдһээ айнгүй, амжалта туйлахые хүсэлжэ, эгээл хатуу хүшэр асуудалнуудые шиидхэхэеэ шамдаха. Байра дээрээ гараа һула табяад лэ ажаһууха бэшэ, эрдэм мэдэсэеэ дээшэлүүлхэ, аяншалха, хүн зонтой харилсахада, ехэ һайн байха. Энэ жэлдэ үмсын хэрэг эрхилхэдэ, ажалай харгыгаар дээшээ бодохо арга олдохо. Эрдэмтэдтэ, шэнжэлэгшэдтэ угаа һайн байха. Гэбэшье, ямаршье мэргэжэлтэй зон оньһон аргада дүршэжэ, өөдөө болохо зэргэтэй.
Мүнгэн зөөри тухай хэлэбэл, зунай болон намарай хаһада олзо оршотой байхат. Ехээр оролдобол, олзо заатагүй ерэхэ. Элдэб хэлсээнүүдые баталжа, ажаһуудалайнгаа байдал һайжаруулжа болоно. Гэхэ зуура, урьһаламжаар мүнгэ абалтагүй, һөөргэнь үгэхэдэ, бэрхэшээлтэй.
Хүхюу зугаатай Гахай жэл гансаараа ябаһан залуушуулда хани нүхэртэй болохыень хамһалсаха. Харин гэр бүлэтэй зон үхибүүдтэй болохые түсэблэхэ. Гахай жэлдэ айл боложо гэрлэгшэд жаргалтай байха. Энэ жэлдэ ганса хүн зоной харилсаан бэшэ, мүн гүрэн түрэнүүдэй харилсаан һайжарха. Гансал энхэ элүүр байдалдаа гахай хайша хэрэг хандадаг, тиимэһээ бэе махабадтаа анхаралтайгаар хандажа, эмшэд, аргашадта саг соогоо үзүүлжэ байха шухала.
Байгаалиин уларилай шэнжэ тухай хэлэбэл, гахай гээшэмнай өөрсэ һанаатай амитан ха юм даа. Тиимэл хадань, байгаалиин элдэб оһолто ушаршье тохёолдожо магад. Гэхэ зуура, 2019 он бүхыдөө һайн, үргэн арга боломжонуудые хүн зоной урда дэлгээнэ, гансал оролдожо, хүсөөрөө, ухаан бэлигээрээ туйлахал хэрэгтэй.
Автор: Цырегма САМПИЛОВА









