Общество 6 мар 2019 915

​​Хумхаа үбшэнһөө һэргылхэ

Мяхаша зэрлиг амита­дые хумхаа үбшэнһөө һэргылэмжын ажал Буряад Улас дотор ябуулагдажа эхилбэ.

Иимэ хэмжээ ябуулга Буряадта түрүүшынхиеэ хэгдэнэ. Уласай 13 аймагаар 9 мянга гаран модоной зайда, хамта дээрээ 4 мянгаад дүрбэлжэн модоной зайда энэ ажал хэгдэхэ. Энэ хэмжээ ябуулга 5-6 жэлэй туршада хоёр шатада: апрель - май, август - сен­тябрь һарануудта үнгэргэгдэхэ. Вакци­наци хэхэдээ, зэрлиг амитадые баряад тариха бэшэ, тэдэнэй ябадаг газараар эдеэ хоол мэтэ эмүүдые тарааха. Иимэ вакцина Ставрополиин хизаарта бүтээгдэнхэй. Һаяын сагта манай Бу­ряад Улас руу асарагдаха.

- Улаан-Үдэ хото болон 10-аад ай­магаар шоно, араатын ябадаг зам хараада абтаба. Нэгэ дүрбэлжэн модо зайда 20 вакцина тараахабди, - гэжэ байгаали хамгаалгын, хиналтын ал­банай хүтэлбэрилэгшэ Сергей Ще­пин мэдээсэбэ.

Вакцинануудые тарааһанай удаа, зэрлиг амитад тэрэ “эдеэндэнь” хүртэбэ гээшэ гү гэжэ шалгалта долоон хоногой һүүлээр ябуулагдаха. Тиигэжэ хэр олон зэрлиг амитан һэргылэмжын ябуулгада хабаадуулагдаба гээшэб гэжэ элирүүлэгдэхэ. Һүүлдэнь зэрлиг мяхаша амитадые буудажа алаад, шэн­жэлэлгын түб руу эльгээхэ. Тиигэжэ энэ вакцина зэрлиг амитадта хэр зэр­гэ таараба гээшэб гэжэ шалгагдаха.

- Бүхыдөө 60-аад зон энэ ажал­да хабаадаха. Уласай мүнгэн һанһаа энэ хэрэгтэ мүнгэн һомологдохо. Бүхыдөө хахад саяһаа үлүүтэй мүнгэн гаргашалагдаха, тэрэнь ехэнхидээ шэнгэн түлишэдэ шэглүүлэгдэхэ юм, - гэжэ Сергей Щепин тайлбарилба.

Хумхаа үбшэндэ гэрэй амитад хал­дажа болодог. Гүрэн дотор энэ үбшэн һүжэрэнхэй. Харин манай улас дотор хоёр иимэ ушар тохёолдонхой.

- Улаан-Үдын Забайкальск тосхон­до гэрэй бууса руу үбшэн араата орошоо, харин Загарай аймагта зунай сагта нэгэ үхэр хумхаарһан араатада хазуулһан байгаа. Хумхаа үбшэн тэрэ дары элирүүлэгдэдэггүй, удаан саг соо амитадай бэе соо байгаад, бэе ма­хабадай һулархада һүжэрдэг, - гэжэ малай албанай захиралай орлогшо Анатолий Молчанов мэдээсэбэ.

Тус вакцина жэлэй туршада ами­тадые хамгаалха, һүүлдэнь дахинаа һэргылэмжын ажал ябуулагдажа бай­ха. Тиигэжэ 6 жэлэй туршада “эдеэ” эдиһээр байтараа, зэрлиг амитад хум­хаа үбшэндэ диилдэхэгүй иммунитет абаха гэжэ мэргэжэлтэд тэмдэглэнэ.

Хумхаа үбшөөр үбдэһэн амитадые элирүүлбэл, 44-44-97 гэһэн утаһаар хонходожо дуулгахада болоно. 

Автор: Цырегма САМПИЛОВА