Общество 21 мар 2019 336

​​Тэшиг сомон «Эб модоной» нааданда бэлдэнэ

Соёлой сайд Соёлма Дагаева Булган аймагай засаг дарга З. Батзоригые хүлеэн абаба

Энэ зунай 6 дугаар һарада Булган аймагай Тэшиг со­мондо «Эб модоной» наадан ба «Бага Алтаргана» наадан нэгэ доро үнгэрхөөр болоо. Энээн тухай Монгол Уласай Булган аймагай за­саг дарга З. Батзориг Улаан-Үдэ хото морилон ерэжэ дуулгаба.

Үнгэрэгшэ долоон хоногто Бул­ган аймагай ноёд түшэмэлнүүд Бу­ряад орондо айлшаар бууһан байна. Холын айлшад Хамба лама Дамба Аюшеевтэ бараалхаа, мүн баһа со­ёлой сайд Соёлма Дагаеватай уулзаа юм.

– Булган аймаг ба Захаамин ай­маг хилэ залгаа оршодог һэн тула, ехэ харилсаатай байһан. Хоорондоо ходо ябалсажа, мэндэ һайнаа мэ­дэлсэжэ, аха дүүнэрээрээ уулзажа, наада зугаагаа хамта хэжэ байгша бэлэйбди. 1990 онһоо Захааминай Нуртаар хилын хаагдахада, холбоо харилсаамнай һуладаха баатай бо­лоо һэн. Булган аймагһаа Хяагтаар хилэ дабажа, Захаамин хүрэхэ гээшэ ехэ зайтай юм. Тиимэһээ Булган За­хаамин хоёр бэе бэеһээ холодоһоор лэ байна. Бидэ мүнөө хүршэ Буряад оронтойгоо, Захааминайнгаа аймаг­тай холбоогоо һэргээхэ зорилготой ерэбэбди, - гэжэ Булганай засаг дар­га З. Батзориг хэлэнэ.

Булган аймаг энэ жэл Тэшиг со­мондоо «Бага Алтаргана» наада зо­хёон байгуулхадаа, буряад хэлэ, соёл уламжалал һэргээхэ зорилго урдаа табина. Тэшиг болбол буряадуудай ажаһуудаг нютаг. 600 хүн аматай тосхон. Буряад залуу үетэн буряад хэлээ мартажа, ёһо заншалаа баһал алдажа байнхай. Үбгэд, хүгшэд лэ буряадаараа зугаална гэнэ.

Монголой буряадууд жэл бүри «Бага Алтаргана» наада хэдэг болоһон юм. 2018 ондо Хэнтэй ай­магай Дадал сомондо энэ наадан үнгэрөө һэн. Үшөө урид жэлдэнь Хүбсэгэл аймагта болоо бэлэй. Энэ жэлдэ Тэшигтэ үнгэрхэ Бага Ал­тарганада Дорнод, Хэнтэй, Сэлэнгэ, Хүбсэгэл аймагуудта, Улаан-Баатар, Дархан хотонуудта ажамидардаг бу­ряад зон булта олоноороо уригдаа. Мүн баһа Буряад оронһоо зон уриг­даба гээшэ. Тиихэдэ хонгоодор буря­адуудай Эб модоной наадан ээлжээ­гээрээ энэ жэл баһал Булган аймагта болохо юм байна. Тиимэһээ «Бага Алтаргана» ба «Эб модоной» наадан хоёр хоюулаа нэгэ доро үнгэрхэ.

Булган аймагта буряадуудай үндэһэн хүгжэмэй зэмсэг болохо су­уха хуур олдоһон түүхэ бии. Сууха хуур Монголдо, Буряадта үни мартаг­даад байһанаа, мүнөө һэргээгдэжэ байна. Түнхэндэ дархашуул сууха хуур бүтээдэгшье болоһон. Гайхал­тайнь гэхэдэ, Тэшиг сомоной засаг дарга Б. Батсайханай хэлэһээр, Тэ­шигтэ сууха хуур байхагүй гэнэ. Энэ зэмсэг хэжэ шадахашье хүн үгы ха. Тиимэһээ Буряадһаа сууха хуур аба­хаар болоо.

Тэшигэйхин энэ зун Буряад зо­ной наада даажа абаха бэлэн. Тэдэ­ниие Булган аймаг дэмжэнэ, Монгол Уласай Засагай газарһаа мүнгэншье һомологдохо шиидхэбэри абтанхай гэжэ Булганһаа бууһан дарганар хэ­лэнэ. Холо ойроһоо ерэһэн айлшадаа угтан байжа абахалди гээ.

Бадмажаб Гындынцыреновэй гэрэл зураг

Автор: Бадмажаб ГЫНДЫНЦЫРЕНОВ