Общество 26 мар 2019 1003

​​Алас Дурнын гектар газарта хэн хүртэхэб?

Буряад Улас 2018 оной ноябрь һарада Алас Дурнын федеральна тойрогто оруулагдаа һэн гээд һануулая. Тиигэжэ зүүн зүгэй можо, хизаарнуудай олон то­ото хүнгэлэлтэнүүдтэ, федеральна түбэй тэдхэмжэдэ хүртэдэг болохонь. Зүгөөр Буряад орондомнай “Алас Дурнын гектар газар” гэһэн түсэл бэелүүлгэ тухай арсал­даата асуудал гараадхёо.

“Хэншье танай газар буля­ажа абахаяа һананагүй”, “ти­имэ бэлээр газар үгтэхэгүй”, “байгаали хамгаалгада хаба­атай дэбисхэртэ хэншье га­зар абажа шадахагүй” гэжэ байгаад, засаг баригшад абаһаар лэ хүн зоной һанаа заһана.

Буряад Уласай эд зөөриин болон газарай ха­рилсаануудай сайд Маргарита Магомедовагай хэлэһээр, “Алас Дурнын гектар газар” тухай хуули манай эндэ июлиин 1-һээ бэелүүлэгдэжэ эхилхэнь.

- Түрүүшын жэлнүүдтэ ганса Буряадаймнай ажаһуугшад энэ түсэлдэ ха­баадаха. Удаань гүрэнэймнай бусад можо нютагуудай ээл­жээн ерэхэ. Бултанай һүүлдэ хари гүрэнүүдэй зон манай гектарта хүртэхэ эрхэтэй болохо, - гэжэ Маргарита Анто­новна мэдүүлнэ.

Уластамнай нилээд ехэ ажал мүнөө ябуулагдажа байна: дэбисхэрэймнай га­зарнууд шэнээр шалгагдажа эхилэнхэй. Хүн зоной хуби­ин газарнуудай хилэ шэнээр татагдана, байгаали хамга­алгын газарнууд тодорхой­логдоно. Нэгэ үгөөр хэлэбэл, түсэлдэ орохогүй газарнууд элирүүлэгдэнэ.

- Энэ хадаа ехэ харюу­салгатай асуудал гээшэ. Юуб гэхэдэ, манай уласта байга­алиин талаар хамгаалгатай газарнууд олон юм. Жэшэ­элбэл, Байгал далайн бүхы эрье, байгаали хамгаалгын хүреэлэнүүд болоно. Мүн тиихэдэ ехэ уһа мүрэнүүдэй эрье тараажархёо һаамнай, буруу байха гээд һанагдана. Ажаһуугшаднай уһанда шунгаха, загаһашалха, амар­ха аргагүй болошохол. Эдэ бүгэдые бултыень хаража үзэхэбди, - гэжэ Маргарита Магомедова хэлэнэ.

Дээрэ хэлэгдэһэн ажал бүхы нютаг ну­гануудай, аймагуудай хүтэлбэрилэгшэдтэй няг­та харилсаа холбоотойго­ор ябуулагдажа байна. Юуб гэхэдэ, тэндэхи ноёд һайд ямар газар хэнэйб, юунэйб, хэрэглэгдэнэ гү, али үгы гэжэ элеэр мэдэнэ бшуу.

Гүрэнэй энэ түсэлэй ашаар Буряадта хэдэн орёо асуудалнуудые шиидхэхэ зорилго табигдана. Хуулита дансагүй газартай, гэр бай­ратай хүнүүд нилээд олон ха юм даа. Улаан-Үдэ хотые тойроод модон гэртэ һуудаг бүлэнүүдэй ехэнхинь иимэ бэрхэшээлтэй дайралдаа. “Алас Дурнын гектар газар” түсэлэй гуримаар тэдээндэ газараа, гэр байраяа саарһа дансатай болгохо тухай һайн зугаа гаранхай.

Өөрын бууса зохёожо, адуу мал тэжээжэ байһан ажаһуугшадта энэ түсэл мүн лэ туһатай болохо хаш. Юуб гэхэдэ, хүдөө ажахын гэжэ нэрлэгдэһэн газар дээ­рээ тэдэ гэр байра бодхоохо эрхэгүй гээшэ. Буряад Уласай фермернүүдэй эблэлэй хүтэлбэрилэгшэ Баир Баль­жиров энэ орёо асуудал нэ­гэтэ бэшэ ехэ суглаануудта бодхооһон байна. Гэбэшье тэрэнь олон жэлэй хугасаа­да шиидхэгдэнэгүй. Гансал “Алас Дурнын гектар газар” түсэлэй ашаар бэрхэшээл усадхагдахаар хараалагдана. Фермернүүдтэл һэргэг бай­ха хэрэгтэй: дары түргөөр хэрэгтэй саарһа дансануудаа бэлдэжэ, түсэлдэ ороболнь, ехэ һайн гээшэ.

“Алас Дурнын гектар га­зар” гэһэн түсэл тухай ойл­гууламжын мэдээсэлтэй удаадахи дугаарнуудтамнай танилсаха аргатайт. 

Автор: Борис БАЛДАНОВ