​Татарстанһаа жэшээ абамаар лэ!

Хэжэнгын Загаһата нютаг тоонтотой баг­шын ажалай ветеран Людмила Тимо­феева наһанайнгаа амаралтадашье һаа, түрэл хэлэеэ хүгжөөхэ талаар олониитын ажалда эдэбхитэйгээр хабаадана. Энэ эдэбхи­тэнтэй манай сурбалжалагша хөөрэлдөө.

- Людмила Алексеевна, та һаяхана Татар­стан ошожо ерээт. Ямар зорилго дахан ябааб­та?

- Буряадуудһаа гадна бусад арадууд түрэл хэ­лэндээ ямар хандасатайб гэжэ мэдэхэ гол зорил­гомни байгаа. Ородой Холбоото Уласта ажаһуудаг арадууд хайшан гэжэ түрэл хэлэеэ сахинаб, хүгжөөнэб гэжэ ойлгохо гээб. Тэдэнэй аргые эн­дээ нэбтэрүүлхэ һанаан байна.

Бидэ, Хэжэнгын аймагай Чисаанын дунда hургуули дүүргэгшэд, һургуулияа дүүргэhээр 50 жэлэй алтан ойн баяр мүнөө жэл тэмдэглэхэеэ байнабди. «Үе үеын холбоо» гэжэ түсэл бүтээгээбди. 2016 ондо Хёлгын аймагай Бадын талада Сагаан-Дара эхын хүшөөгэй рамнайда эхи табяа hэмди. Тэрэ хүшөө манай нүхэр, арадай суута урлагша Цыбан Цыбанов бүтээhэн юм. Гансашье энэ хүшөө бэшэ, 2014 ондо Ногоон-Дара эхын хүшөө Цыбан Шагдаржапович урлан бүтээгээ hэн.

- Танай «Үе үеын холбоо» түсэлэй зорилго юун бэ?

- Мүнөөнэй болон урда жэлнүүдтэ дүүргэһэн шабинарай хоорондо нягта холбоо байгуулха гол зорилготойбди. Тиигэжэ хэдэн үеын зон хоорондоо харилсажа, уг удамаа, түүхэ домогоо мэдэхэ, хизаар ороноо шэлжэлхэ аргатай болоно. Бидэ олон янзын хэмжээ ябуулгануудта хабаадажа, өөһэдөөшье эмхидхэжэ байдаг заншалтайбди. Тэрэл 2016 ондо түрэл Чисаанынгаа hургуулида ошожо, мүнөөдэрэй шабинартай уулзажа, хэшээлнүүдые үнгэргөө hэмди. Энэ уулзалгам­най ехэ хужарламаар үнгэрөө гэжэ багшанаршье, һурагшадшье ехэ баяртайнууд байгаа.

Тиихэдэ аймагай һургуулинууд хоорондын «Хүдөө нютаг - минии тоонто» гэжэ эрдэмэй практическэ конференци үнгэргэнэбди. Шабинар хүдөө нютагайнгаа байгаали, аршаан булагууд, гол горхонууд, нютагайнгаа ажалша бэрхэ зон тухай энэрхы hайханаар хөөрэнэ. Мүнөө намар, сентябриин 20-доор республикын хэмжээндэ Хэ­жэнгэ нютагтаа үнгэргэхэеэ бэлдэжэ байнабди. Тиигээд саашадаа можонууд хоорондо бүтээхэ һанаан байна. Саашань Бүхэроссиин болон Улас­хоорондын хэмжээндэ хүргөө hаа hайн бэлэй. Теэд заяан хүрэхэл юм бэзэ даа.

- Хүрэхэ гэжэ найдаад лэ, урагшаал урма­тайгаар зориит даа. Зай, Татарстан ошоһон ту­хайгаа хөөрыт даа.

- Татарстан юундэ ошообши гэхэдэ... Тэндэ түрэл хэлэндээ аймшагтай наринаар хандадаг гэжэ үнинэй дуулаhанби.. Yнэхөөрөөшье, тиимэ байна. Хамаг зониинь хаанашье hаа, татаар хэ­лээрээ хөөрэлдэнэ. Ямаршье яһанай хүниие та­таараараа мэндэшэлнэ. Дэлгүүрнүүдэй болон эмхи зургаануудай нэрэнүүд түрүүн татаараараа бэшэгдэнэ, тиигээд доронь ородоор, англяар оршуулгань үгтөөтэй. Транспортын буудалнуудые баhал татаар, ород, англи хэлэнүүдээр дамжуул­на.

Тэдэ баян, шадалтайл байна даа. Засаг дарга­нуудайнгаа хүтэлбэри доро урагшаа эрмэлзэлтэй ябана. Манай Буряадhаа тиишэ ошоhон зон урма­тай ажаhуунад. Хани барисаагаа баталжа, хамта ёhо заншалаа сахиха, соёлоо хүгжөөхэ ажал ябуул­ха хэрэгтэй гэжэ ойлгообди. Энэ ехэ ажал буряад ёhо заншалаа сахин ябагша Баргажанай Улюкчи­кан нютагай Сэсэгма Викторовна Бубеева басаган ударидажа, ехэл амжалтатай ажал ябуулна. Эгээ гайхалтайнь гэхэдэ, мүнгэ салин абадаггүй. Ка­заньда 4 дабхартай Арадуудай гэр - Дом народов байна. Тэндэ 173 арадуудай таhагууд байна. Бу­ряадууд Энэдхэг гүрэнтэй нэгэ таhалга хубаана. Буряадуудһаа бэшэ арадууд нютаг нютагhаа са­лин мүнгэтэй байна гэжэ тэмдэглэе.

- Людмила Алексеевна, һайнта даа. Буряад хэлэеэ хүгжөөхэ, үетэнүүдэй хоорондо нягта холбоо барисаа байгуулха хэрэгтнай урагшатай байг лэ даа.