​​Дальбараануудаа дэгжээхэ замайнь залуур

Захааминай Шара-Азарга нютагта дунда hургуули нээгдэжэ, Ёнгорбойһоо багшанарай гэр бүлэнүүд нүүжэ ерэhээр, мүнөө жэл тэбхэр 40 жэл гүйсэбэ. Энэ ушараар манай сурбалжалагша Шара-Азаргын үндэр наһатайшуулай зүблэлэй түрүүлэгшэ Мария Лубсановатай хөөрэлдэбэ.

- Мария Дымбрыловна, һуурин тос­хонуудай, хотонуудай түүхэ шэнжэлэг­дэдэг, ойн баярнууд тэмдэглэгдэдэг ааб даа. Харин гудамжын ой тэмдэглэ­хэ гээшэ хоморой хэрэг...

- Түүхэеэ түүрээгээд эхилхэдэ, Заха­амин аймагта һая болотор Үлэгшэндэ, Сахирта, Санагада дунда һургуулинууд байһан. Бэшэ нютагуудай үхибүүд ню­тагтаа эхин һургуули дүүргээд лэ, эдэ һургуулинуудай интернадуудта байр­лажа һурадаг һэн. 40 жэлэй саана Ша­ра-Азаргадамнай дунда һургуули нэ­эгдэжэ, баярай ехэ баяр болоо бэлэй. Уг нэгэтэ Ёнгорбойн багшанар уриг­дажа, 1979 ондо Заречная гэжэ шэнэ гудамжа байгуулагдаһан түүхэтэй. 40 жэл мэдэгдэнгүй үнгэршэбэ. Бидэшье хүгшэрбэбди, дальбараанууднай үнинэй дэгдэжэ, хуби заяaгаа олонхoй. Зареч­нэдэмнай олон зон ажаhуугаа. “Буряад үнэнэйнгөө” хуудаһа гамнажа, хүндэтэ багшанараа бултыень нэрлэнгүй, гу­дамжынгаа үндэр наhатайшуулыел дурдая: Цырен-Дулма Дабаевна Эрдынеева, Даша Гармаевич Намсараев, Жамса Гын­дынцыренович Норбоев.

- Ёнгорбойһоо тэды олон багшана­рай буужа ерэхэдэ, шара азаргаархин ямараар угтаа һэм бэ?

- Үхибүүднай интернадуудаар яба­жа зобохоёо болихонь гэжэ дуратайга­ар угтаһан юм даа. Жэшээнь, долоон хүүгэдтэй малшан Цырен-Дулма Даба­евна Гармажаб нүхэртэеэ баярлангүй яа­хаб? Тэрэшэлэн хүүгэдээ холо эльгээнгүй, хажуудаа байлгажа һургаха аргатай болоходоо, бүхы нютагаархид­най багшанарые дулааханаар угтаа.

- Шара-Азаргын бэрхэ багшанар-ветеранууд наhанайнгаа амаралтада гаранхайшье һаа, хүмүүжүүлхы ажа­лаа ябуулһаар бэд даа.

- Тон залуунууднай жараяа холо га­ранхайшье һаа, элүүр мэндэ, хүл хүнгэн зандаа, үхэр малаа ажаллаад, аша зээнэ­рэйнгээ түлөө, хүмүүжүүлһэн дальбара­ануудтаа һанаагаа зобон ажаhуунал даа. Тэдэнэй тоодо бишье Владимир Лубса­нович нүхэртэеэ 8 үхибүүдээ үндылгөөд, 22 аша зээнэрэйнгээ, 2 гушанарайн­гаа дулаахан дүхэриг соо ан-бунхан ажаһуунабди. Тиихэдэ һургаһан шабина­райнгаа амжалтануудта баясан, тулгар­даха сагтань хайрлан һуухаш.

Саашань хөөрэхэдэ, Искра Цыпило­вич ба Дарима Цыреновна Будаевтан 6 үхибүүдээ хүл дээрэнь гарганхай. Мүнөө үхэр малаа үдхэн, баян тарган ажаhууна. 15 аша зээнэртэй, 3 гушанартай. Дарима Цыреновна - РСФСР-эй арадай гэгээрэ­лэй отличник, Буряад Уласай габьяата багша, ажалай ветеран.

Ородой Холбоото Уласай эрдэм hуралсалай хүндэтэ хүдэлмэрилэгшэ, ажалай ветеран Маина Андреевна Ми­ронова Семён нүхэртэеэ 7 хүүгэдтээ бултандань мэргэжэл олгонхой, аша зээнэрээ харалсан, түрэл hургуулидаа шатарай кружок ябуулна. Бэлигтэй ша­бинарынь аймаг, улас соогоо мэдээжэ болонхой.

Соросой шанда хүртэгшэ, РСФСР-эй арадай гэгээрэлэй отличник Сэсэгма Балдановна Доржиева Иван нүхэртэеэ гурбан хүүгэдээ ажабайдалай үргэн хар­гыда гаргаа. Тэдэнь мэргэжэлтэй боло­жо, дуратай ажалдаа хүдэлнэ.

Саян Цыренович ба Наталья Цыре­новна Будаевтан баhал үри хүүгэдээ гарынь ганзагада, хүлынь дүрөөдэ хүргэжэ, нютагтаа үхэр малаа үдхэжэ, ажабайдалаа батаар үргэлжэлүүлнэ.

Эдэмнай наһанайнгаа амаралтада га­ранхайшье һаа, залуушуулай замай залу­ур боложо ябадаг лэ даа.

- Гудамжынтнай залуу үетэн яажа урагшаа дабшанаб?

- 40 жэлэй саана Ёнгорбойһоо ерэһэн багшанарай олон хүүгэд, мүн шабина­рыньшье багшын ажал шэлэнхэй юм. Залуу айлнууд олошоржо, гудамжамнай уташье болонхой. Һургуулияа эрхимээр дүүргэһэн үхибүүд саашаа һурана. Дээдэ эрдэмтэйшүүл Буряадтаашье болон холо саагуур ажаллана. Тиихэдэ одхонуудынь тоонто нютагтаа эбии баабайнгаа хэрэг үргэлжэлүүлнэ. Мүнөө Заречнэдэ 36 айл тоологдоно.

Булта хамтаран, hайн hайханаар түрэл һайхан гудамжадаа наярма найр үнгэргөө. Далижуулһан бэрхэ дальба­раанууднай тоонтодоошье, буурал Эхэ Буряадтаашье, холо ойрын можо хиза­арнуудааршье, далайн саадахи гүрэн түрэнүүдээршье “хондолой дээрээ сага­антай, хойто хүлдөө мэхэтэй” хонгоодор угаа дээрэ үргэжэ ябана.

- Мария Дымбрыловна, һайнта даа. Иигэжэл “Буряад үнэнтэеэ” эб хамта уг гарбалаа дээшэнь үргэжэ, дальбараануудаа далижуулжа, тоонто нютагаа үргэжэл байгыт даа!

Мария ЛУБСАНОВАГАЙ дурадхаһан гэрэл зураг