​Эдиршүүлдэ таатай Энхэлугта

Саша Павлов, Даниил Труфанов

Зунай зулгы хаһада үхибүүд ном һударһаа амарна. Тиихэ үедэнь хүбүүд, басагадаа гүйсэд элүүржүүлхэ гэжэ түрэлхидынь орол­доно. Мүн спортын хар­гы шэлэһэн эдиршүүл амархаһаа гадна, шанга гэгшын бэлэдхэл хэнэ.

“Ямараар зундаа амара­абши, тиимээр лэ хүдэлхэш” гэжэ дэмы хэлсэдэггүй. “Эн­халук” гэһэн элүүржүүлгын лагерьта амарһан хүбүүд, ба­сагад дээрэ хэлэгдэһые тон һайнаар мэдэдэг байна.

Июнь-июль һарануудта тхэквондогоор бэеэ һоридог 150 гаран эдир тамиршад “Энхалугта” 21 үдэрэй хуга­саа соо түрүүшын халаанда амараа. Үнгэрһэн долоон хоногто хоёрдохи халаан түгэсэжэ, баһа 150 гаран ба­рилдаашад, боксёрнууд, һур харбагшад һорилго гараһан байна.

Мүнөө жэлдэ хүбүүд, ба­сагад “һанал хүсэлһөө ехэ туйлалтануудта!” гэһэн уряа доро амарна. Тиимэһээ тэдэ үдэрэй туршада хоёр дахин һорилго хэнэ. Хажуугаарнь талаан ехэтэй вожатануудай ударидалга доро сэнгэжэ үрдинэ.

Ерээдүйн амжалтанууд - бэлэдхэлһээ

Арсалан Дугаров Улаан- Үдэдэ Батор Базаровай уда­ридалга доро һорилго хэнэ.

- Бидэ үглөөнэй найман сагта бодоод, зарядка хээд, һорилгоёо эхилнэбди. Үдын хоол бариһанай һүүлдэ ун­танабди. Бодоод, дахинаа һорилгодоо ошонобди. Ти­игээд сүлөө сагай гараха­да, вожатануудай бэлдэһэн олон тоото һонирхолтой хэмжээ ябуулгануудта хабаа­данабди. “Мисс и мистер “Эн­халук” гэһэн хэмжээндэ суг амарһан нүхэдөө бэлдээбди, - гэжэ Арсалан хөөрэнэ.

Аха аймагһаа гарбалтай Тамир Ускеевэй хэлэһээр, эгээл шанга бэлэдхэл хо­ёрдохи долоон хоногто болоо. Ганса һүүлшын лэ долоон хоногто зарим хүнгэлэлтэнүүдые һоригшод үгөө.

- “Энхалук” лагерьта жэл бүри амарнаб. Иимэ ехэ һайн бэлэдхэл зундаа гараагүй һаа, тиимэшье үндэр дүн харуулхагүй байгаабди гээд һанагдана. Эндэхи сэбэр ага­ар, Байгал далайн тунгалаг уһан - бүхыгөөрөө нүлөөлнэ ааб даа, - гэжэ Тамир Ускеев мэдүүлнэ.

Байгал далайн эрье­ын элһэн дээгүүр үхибүүд вторнигой болон четвер­гын үглөө бүхэн гүйлдэнэ. Мүн ойн харгыгаар бусад үдэрнүүдтэ кросс гүйжэ, бэеэ шангална.

- Лагерьта олон нүхэртэй болонобди. Харин хибэс дээрэ бэе бэеэ танихагүй хүнүүд шэнгеэр барилдаад, хибэсэй гадуур наһаараа нүхэсэжэ ябахабди гэжэ һанагдана. Хамтын лэ хүсөөр иимэ хүндэ һорилгонуудые даа­жа гаранабди, - гэжэ барил­дааша хүбүүд нэгэ дуугаар мэдүүлнэ.

Арсалан болон Тамиртал адли аха хүбүүдтэй хамта бүри эдиршүүл ябалсана. Тэдэнэй тоодо 13 наһатай Тамир Дамдиновые нэр­лэмээр. Тэрэ барилдаанда ябадаггүйшье һаа, ахатантай адли болохо гэжэ оролдоно.

- Дүрбэн жэл соо самбо ба­рилдаанда ябанаб. Эндэ ба­рилдадаг хүбүүдтэй һорилго хэхэдэ, ехэ һонирхолтой бай­на, - гэжэ Тамир Дамдинов хэлэнэ.

Тамир хадаа “Энхалугта” 4-дэхи жэлээ амарна. Тэрэ жэл бүри олон хүбүүд, баса­гадаар танилсажа, нүхэдтэй болоно.

Зунай шанга һорилго

Боксын эхин табигдана

Спортын элдэб зүйлнүүдээр бэеэ һоридог элдэб наһанай үхибүүд Байгалай эрьедэ амарна. Тон бага наһанай тамиршад үдэртөө нэгэ дахин һорилго хэнэ.

Улаан-Үдын Саша Павлов абынгаа ударидалга доро гурбадахи жэлээ боксоор бэеэ һорино. Эды хугасаада хэдэн мүрысөөнүүдтэ шан­гай һууринуудые эзэлээ, илалтануудшье туйлагдаа. Саша хүбүүн гэртээ өөрын медаль үлгэдэг тусхай һууритай юм.

- Энэ лагерьта хоёрдохи жэлээ амарнаб. Мүнөө бүри һонирхолтой байгаа гээд һанагдана. Боксһоо гадна баскетболой, футболой на­адануудта хабаадалсааб. Мүн тиихэдэ лагериин бу­сад хэмжээнүүдтэ оролсоһон байнаб, - гэжэ 27-дохи ли­цейн шаби хөөрэнэ.

Бэшүүр һууринай 2-дохи һургуулиин гурбадахи клас­сай шаби Даниил Труфанов Байгал далай анха түрүүшынхиеэ ерээ. Үшөө нэгэдэ­хи классай ябахадань, бок­сын секцидэ эжынь хүбүүгээ бэшүүлһэн юм.

- Манай Бэшүүртэ боксоор мүрысөөнүүд үнгэргэгдэдэг. Тэрээниие ошожо хараад дурлашооб. Гэртээ ерээд, ёһотойл боксёртол адли гараа урагша-хойшонь хүдэлгэхэдэмни, эжымни һайшаагаа, - гэжэ Даниил һо- нирхолтойгоор хөөрэнэ.

Хоёрдохи жэлээ бок­сдо ябадаг Даниил хэдэн мүрысөөндэ хабаадажа, ме­дальнуудые абаһан байна. Лагериин дэргэдэ болоһон мүрысөөндэ тэрэ хабаадаа.

- Би ганса спортын мүрысөөнүүдтэ хабаадаа бэшэб, мүн тайзан дээрэ гаража ду­улааб, хатарааб, - гэжэ Дани­ил Труфанов мэдүүлнэ.

Эндэ амаржа байһан бага­шье наһанай боксёр үхибүүд бүхэдэлхэйн суута тамирша­дые, Буряадайнгаа мэдээжэ боксёрнуудые тоб байса хэ­лээд үгэнэ. Тэдээндэл адли суутай болохобди гэжэ хүн бүхэниинь мэдүүлнэ.

Үхибүүдтэеэ адли хүгжэнэ

“Энхалук” гэһэн лагерь руу вожатанууд бусаха ду­ратай. Тэдэнэй тоодо Ирина Шмелёва болон Долгорма Цындыжапова гэгшэд ороно. Ирина хадаа хоёр жэлэй саа­да тээ Буряадай гүрэнэй ехэ һургуулиин Зүүн зүгэй ин­ститут дүүргэһэн юм. Хэды тиигэбэшье, зундаа вожата­ар хүдэлһөөр.

- Тус лагерьта дүрбэдэхи жэлээ ерэнэб. Түрүүшын үдэрһөө Энхалук һуурин, эн­дэхи байгаали минии зүрхэ эзэлээ. Мүн жэл бүри шэнэ юумэ бүтээжэ, үхибүүдые һонирхуулха гэжэ оролдо­нобди. Юуб гэхэдэ, жэлһээ жэлдэ ондо ондоо хүүгэд амарна, мүн һонирхоһон юумэнүүдынь һэлгэгдэнэ, - гэжэ Ирина Шмелёва һанамжална.

Долгорма Цындыжапова Эрхүүгэй эмнэлгын ехэ һургуулиин оюутан юм. Тэрэ тамиршан ябахадаа, хоёр да­хин эндэ амарһан байна. Мүн удаань табан жэлэй хугасаа соо вожатаар хүдэлнэ.

- Манай түрэл лагерь жэл бүри ондоо болоно. Нёдон­до жэлһээ хойшо аяар хоёр томо байшанууд болбосон түхэлтэй болгогдоһон байна. Мүн тиихэдэ спортын шэнэ талмайнууд дээрэ үхибүүдэй хүхюутэйгээр наадажа бай­хадань, хараад уярнаб даа, - гэжэ Долгорма тэмдэглэнэ.

Вожата басагадай хэлэһээр, урдахи жэлдэ амарһан 30 хуби үхибүүд эндээ буса­на. Зариманиинь аяар жэл соо бэе бэеэ харангүй ябаад, эндэ дахинаа уулзажа баяр­ланад.

- Иимэ байдал һайнаар ойлгонобди. Юуб гэхэдэ, спортын түхэлэй лагерь­нууд үсөөн бшуу. Тиимэһээ Энхалугта хүбүүд, басагад бусажа, дүй дүршэлөө дээшэлүүлнэ. Һорилго ехээр сагынь эдибэшье, дуулаха, хатарха аргатай, хүгжэмэй зэмсэгүүд дээрэ наадажашье шадаха аза талаан ехэтэй үхибүүд тамиршадай дун­да олон байна, - гэжэ Ирина Шмелёва хэлэнэ.

Вожатанууд өөһэдынгөөшье эрдэм мэдэсэ, дүй дүршэл мүлижэ, үхибүүдтэй адли хүгжэхэ гэжэ оролдоно. Тиигэжэ Долгорма Цынды­жапова волонтёроор ябал­сана. 2018 оной һүүл багаар Эрхүү хотодо бүхэдэлхэйн Универсиадын гал дамжу­улгын эстафетэдэ хүдэлөө. Суг һурадаг оюутадтаяа хам­та Долгорма хэмжээ ябуул­гын медицинскэ хангалтын түлөө харюусаа.

Жэлһээ жэлдэ “Энхалук” лагерьта талаан бэлиг ехэ­тэй үхибүүд амарна, вожата­нууд хүдэлнэ гээшэ.

Борис БАЛДАНОВАЙ гэрэл зурагууд