Общество 31 янв 2020 2125

​​«Кухниин боксёрнуудые» хэһээхэ гү?

Үнгэрһэн долоон хоногто Буряад Уласай Арадай Хуралай һунгамалнууд “Ородой Холбоото Уласта гэр бүлын хүсэрхэл һэргылхэ тухай” федеральна хуулиин түсэл дэмжээгүй гэжэ мэдэнэбди. Һунгамалнуудай һанамжаар, тус хуулиин түсэл байдал заһаруулхагүй, харин бүри доройтуулжа магадгүй. Тиимэһээ гэр бүлынхидөө доромжолдог хүнэй хэһээлтэ шангалһанай, мүн тиихэдэ олониитын хиналтын ашаар энэ асуудал шиидхэхээр гү гэжэ һонирхоһон байнабди.

Татьяна СЕНГЕЕВА, гэр бүлын психолог:

- Иимэ аргаар шиидхэжэ болохогүй: хатуу хэһээлтэ гээшэтнай үнөөхил хүсэрхэл ха юм. Минии һанахада, бүхыдөө байдал хубилха ёһотой. Мүнөө гүрэн доторнай хүсэрхэл “зүбшөөгдэнэ”. Кинонууд соо, олондо мэдээсэл тараадаг хэрэгсэлнүүдтэшье сохихо, доромжолхо гээшые элбэгээр харуулдаг. Тиимэһээ олонхи зон аягүйрхөөд, айгаад, зоболон тухайгаа бусадһаа нюудаг. Муу юумэниинь гэхэдэ, жэлһээ жэлдэ доромжолуулдаг эхэнэрнүүдэй тоо олошоржол байна. Үхибүүдэйнгээ хоолой тэжээжэ шадахагүй эхэнэрнүүд эрэ хүнһөө дулдыданги хадаа, сохихо-наншахыень тэсээд лэ байдаг. Сохом хамгаалагдахаб гэжэ бата найдалтай һаа, ондоохон байха һааб даа, мэдүүлгэшье бариха һэн.

Николай СЕРГЕЕВ, МВД-гэй пенсионер:

- Һайса бодожо үзөөд, бүхы дутуу дундануудыень усадхаһан хойноол иимэ хуули абахал даа. Тиихэдээ хэһээлтэ шангалха шухала, олонии¬тын хиналта баһал хэрэгтэй. Юундэб гэхэдэ, хүсэрхэл үдэр бүри ушардаг. “Боли. Бү тии”, - гэжэ миин зана¬хада, заримашуул ухаа ородоггүй. Харин гараа үргэбэл, хатууханаар хэһээгдэхэб гэжэ мэдэжэ байгаа һаа, нэгэ бага түбэгшөөхэшье. Ехэн¬хидээ эхэнэрнүүд зободог ха юм. Тиимэһээ һогтуушье эхэнэрһээ мэдүүлгын ороходо гү, али хонхо-доходонь, үглөөдэртөө эблэрхэшье һаань, тодхорой болохогүйн тула, “сохигшые” түргэн шууд холодуул¬ха хэрэгтэй. Тон шухалань – амиды үлэхэ ха юм.

Булад ЛХАСАРАНОВ, эрдэмтэн:

- Минии һанамжаар, “кухниин боксёрнуудые” хатууханаар хэһээхэ хэрэгтэй. Нюдарга байнал гэжэ нан¬шажа байгаа һаа, эхэнэрнүүдһээ юун үлэхэ юм? Хүүгэдтэшье эсэ¬гынгээ эжыень сохихыень хаража байхада, һайтай бэшэл даа, сэдьхэ¬лэй үбшэн болошохоор. Тиимэһээ шанга хэһээлтэ, олониитын хиналта яаха аргагүй хэрэгтэй. Хүн гээшэ дээрээ оройгүйб гэжэ һанахадаа, годооршодог ха юм. Гэр бүлынхидөө ехээр зобоодог эрые олон жэлээр түрмэдэ һуулгаашье һаа яахаб. Тии¬мэ эрын хэрэгтэй юумэн үгыл. Нүгөө талаараа, эхэнэрнүүдһээл хамаг юумэн гарадаг гэлсэдэг. Нэгэ иимэ жэшээ дурдаһуу. Би ажал хэрэгээрээ ябахадаа, Монголой буряадуудтай танилсаа һэм. Тэндэхи эхэнэрнүүд эрэ хүниие бурханһаа өөрэгүйгөөр хүндэлдэг байна. Харюудань эрэшүүлынь эхэнэрнүүдтээ олиггүй һайнаар хандана.

Сергей АФАНАСЬЕВ, Улаан- Үдэ хотын Эсэгэнэрэй зүблэлэй түрүүлэгшэ:

- Хэһээлтэ шангалхые би бу¬руушаанаб, юундэб гэхэдэ, гэр бүлэнүүдэй һалаха ушарнууд оло¬шорхо. Энэ шиидхэгдээгүй асуудал¬да хабаатай хуулинууднай яһала гэмгүй ха юм. Үхибүүд тухай хэлэбэл, дан ехээр эрхэлүүлхэдэ, мүртэй хүн болохогүйл даа. Ёһотой хүн боло¬хынь тула, һайнаар хүмүүжүүлхэ, ажалда дүршүүлхэ шухала. Хаа- яа эхэ эсэгэһээ “адис” абахадаа яахашьегүй. Олониитын хиналта хэ¬рэгтэй. Юундэб гэхэдэ, зомнай ноёд һайдай бэшэ, олониитын һанамжада анхаралаа табидаг ха юм.

Ирина МОЛОДЕЕВА, “Хүүгэдтэй гэр бүлэнүүдые дэмжэлгын түб” түсэлэй хүтэлбэрилэгшэ:

- Хэһээлтэ шангалхые бүримүһэн дэмжэнэб. Юундэб гэхэдэ, ондоогоор эхэнэрнүүдые, хүүгэдые хамгаалха аргагүй. Үбшэн болотор сохихо, хутагаар хадхаха, бахалуурдаха ушарнууд үсөөн бэшэ. Иимэ муухай аашануудые хэдэн жэлэй саана уголовно хэһээлтэдэ хабаагүй болгоһоорнь, хатуу шэрүүн доромжологшод айхаяа болёо. Һая нэгэ эхэнэр маанадта хандаа: үбгэниинь хутага шүбгэ барижа, һамгаяа айлгадаг. Иимэ ушарта яахаб? Хадхажа гэмэлтээхыень гү, али алахыень хүлеэхэ болоно гүбди? Тэрэ эхэнэр үбгэнһөө һалаха гэхэдээ, бага үхибүүдтэй, мүн ошохо газарыньшье үгы. Олон эхэнэрнүүд иимэ байдалтай. Олониитын хиналта тухай хэлэхэдэ, хэм соохоноол хинаха шухала. Юундэб гэхэдэ, хардаха ушарнууд баһал дайралдадаг.

Алёна ЦЫДЕНОВА, хүүгэдэй уран зураашан:

- Хэһээлтэ шангалха шухала. Тиихэдээ ганса эрэшүүлые хэһээхэ бэшэ. Эрэһээ доро эхэнэрнүүд гэжэ баһа бии ха юм. Олониитын хиналта баһал хэрэгтэй. Намһаа наагуур, наранһаа саагуур гээд ябаха болоо һаамнай, доромжологшод бүри ехээр аашалха. Гэм хэһэнэйнгээ түлөө хатууханаар хэһээгдэхэб гэжэ мэдэхэдээ, тэдэ халташье һаа номгорхол.

Ольга ХАНДАЖАПОВА, Хүнэй эрхэнүүдэй талаар бүрин этигэмжэтын аппарадай хүдэлмэрилэгшэ:

- Хэрбээ хэһээлтэ бэелүүлдэг байгуулгын ашаг үрэтэйгөөр хүдэлдэг һаань, хэһээлтэ шангалһанайшье хэрэггүйл даа. Хандалга бүхэндэ заабол анхарал хандуулагдаха, гэмтэй хүн заатагүй хэһээгдэхэ ёһотой. Олониитын хиналта тон хэрэгтэй гэжэ һананаб. Юундэб гэхэдэ, олон ушарта юрын хүнүүдһээ гү, али олониитын эмхинүүдһээ ороһон дохёонууд үнэн байдаг.

Автор: Дыжид МАРХАДАЕВА