​​Элбэг бэшэ эрбэд амитан амитаниие хамгаалхын түлөө уран зурагай уласай фестиваль Буряадта эмхидхэгдээ

«Оюна» сэсэрлигтэ

Хада уулын оройгоор ябадаг эрбэд бүхэдэлхэйн байгаалиин “Улаан номдо” оруулагданхай. Тэрэ амитаниие хамгаалхын түлөө уран зурагай уласай фестиваль һаяхана боложо түгэсэбэ. Тус хэмжээнэй шан барюулга Түнхэн, Аха аймагуудта болон Улаан-Үдэ хотодо болоо.

Эрбэд хадаа бүхы дэлхэй дээрэ үгы боложо байһан амитан гээшэ. Буряад Уласта эрбэдые Түнхэн болон Аха аймагуудай үндэр Саяан хадаар харахаар. Байгаали хамгаалгын Түнхэнэй үндэһэтэнэй хүреэлэнэй хүдэлмэрилэгшэд эрбэдэй хойноһоо анхаралтайгаар харадаг юм. Тиимэһээ, “Эрбэдэй байрлаха нютаг” гэһэн уран зурагай фестиваль үнгэргэһэниинь гайхалгүй. Бүхэдэлхэйн байгаалиин жасын Ородой таһагай Алтай болон Саяанай бүлгэмэй ашаар, энэ хэмжээн Буряад Уласта үнгэргэгдэнэ гээд хэлэлтэй. Мүн “Мир вокруг тебя” гэһэн жаса туһа нэмэри үзүүлээ. Новосибирск хотоһоо энэ жасын ниигүүлэсхы сэдьхэлэй түсэлнүүдэй хүтэлбэрилэгшэ, Баргажанһаа гарбалтай Лариса Буянтуева зорюута ерээ.

- Буряад Уласта оройдоол зургаан толгой эрбэд байдаг. Ород гүрэндэ 64 толгой тоологдоно. Энээниие хамгаалха талаар хүдэлһэн зон эрбэдые амидыгаарнь хаража үзөөгүй юм. Харин би Монголдо байгаад, хоёр дахин өөрынгөө нюдөөр адаглаһанби, - гэжэ Лариса Буянтуева хөөрэнэ.

Түнхэнэй үндэһэтэнэй хүреэлэнэй экологическа талаар һургалгын болон эрдэм шэнжэлгын таһагые даагшын орлогшо Анжела Ильинагай хэлэһээр, уран зурагай урилдаанда үхибүүд олоор хабаадаа. Аяар 700 гаран зурагуудые хаража, шүүгшэд оройдоол 18 эрхимые элирүүлхэ гээшэ хүнгэн бэшэ хэрэг байгаа.

- Манай хүреэлэн олон жэлдэ эрбэдые хамгаал­ха талаар ажал ябуулна. Тэрэ амитаниие харахын түлөө хада уулаар тусхай зураг буулгаха зүйл үлгэжэ, эрбэд ямар байдаг бэ гэжэ өөһэдөө хараабди. Мүн манай урилдаанда оролсоһон үхибүүд эдэ амитадые хараашьегүй һаа, тон һонирхолтой зурагуу­дые эльгээгээ. Олон хүүгэд эреэ маряан миисгэйн амаржа байһыень харуулаа. Нүгөө зариман модондо аһалдаһыень зурана. Нэгэ зураг дээрэ эрбэд амандаа мяха зуугаад ябана, шанда­ганай хойноһоо агнуурил­на, - гэжэ Анжела Ильина һонирхолтойгоор хөөрэнэ.

Түрүү уран зураашад наһанай гурбан бүлэгтэ элирүүлэгдээ гээд хэлэлтэй.

Түнхэнэй үндэһэтэнэй хүреэлэнэй мэргэжэлтэдэй мэдээсэһээр, шан барюулга Түнхэн аймагай Хэрэнэй дунда һургуулида, Аха аймагай Өөрлигэй дунда һургуулида эмхидхэгдээ. Мүн Улаан-Үдэ хотын хэдэн сэсэрлиг болон һургуулинуудта шагналнууд барюулагдаа.

- Хэрэнэй дунда һургуулида болоһон хэмжээ ябуулгада актова залаар дүүрэн хүн суглараа. “Перевоплощение” гэһэн театральна бүлэгэй ашаар эрбэд амитад тайзан дээрэ гаража, бүхы сугларагшадтай танилсаа. Бүхы хүн зониие үгы боложо байһан арьяатаниие хамгаалыт гэжэ уряалаа, - гэжэ хүреэлэнэй мэргэжэлтэн Гармасу Батлаева хөөрэнэ.

Аха аймагай һурагшад эрбэдтэй танилсахадаа, хүреэлэнэй хүдэлмэрилэгшэдэй һонирхолтой зугаа шагнаа. Үнөөхи тусхай зураг буулгаха зүйлтэй танилсаа. Аха аймагһаа 128 хүн эрбэдэй байра байдал зуража, шүүгшэдэй анхаралда дурадхаа.

Түнхэнэй үндэһэтэнэй хүреэлэнэй мэргэжэлтэд Улаан-Үдын хабаадагшадтай һаяхана уулзаба. Тус урилдаанда оролсоһон хүбүүд, басагадта баярай бэшэгүүд, гарай бэлэгүүд барюулагдаа.

- Буряад Уласай ой модо хамгаалгын түбэй гол мэргэжэлтэн Ирина Анатольевна Спиридонова тус мүрысөө үнгэргэлгэдэ тон ехэ туһа хүргөө. Энэ бэрхэ мэргэжэлтэн суг хамта хүдэлдэг һургуулинуудта, хүүгэдэй сэсэрлигүүдтэ хандажа, урилдаанда хабаадагшадые олоо, - гэжэ Анжела Ильина хөөрөөгөө үргэлжэлүүлнэ.

Эрэмдэг бэетээшүүлэй коррекционно һургуули, “Сибирячок” ба “Оюна” сэсэрлигүүд, 47-дохи болон 25-дахи һургуулинуудта шаг­нал барюулагдаа. 47-дэхи һургуулиһаа аяар 44 ажал эмхидхэгшэд абаа.

Улаан-Үдэ хотын 25- дахи һургуулиин шабинар эгээл олоор урилдаанда хабаадаа. Анжела Ильинагай мэдүүлһээр, энэ һургуулиин аяар 98 хүн мүрысөөндэ оролсоо.

- 25-дахи һургуулиин шабинар эдэбхи ехэтэй­гээр манай хэмжээ ябуул­гада хабаадаа. Тэдэ ганса зураг бүтээгээгүй, мүн ви­део эльгээгээ. Аха классай үхибүүд багашуулай дун­да эрбэд хамгаалха тухай хэшээл хэһэнээ харуулаа. Мүн бултаараа эрбэдтэй адли хубсаһа үмдэжэ, оло­ниие гэгээрүүлээ. Бултанда эдэ ажалнууд һайшагдаа, - гэжэ Анжела Ильина үргэлжэлүүлнэ.

Эрбэдые хамгаал­гын хэмжээ ябуулганууд үргэлжэлһөөр. Үшөө октя­бриин 23-да энэ амитаниие абаралгын бүхэдэлхэйн үдэр тэмдэглэгдээ.

Борис Балдановай гэрэл зураг