​​Бэлигтэй хоёрой бэлдэдэг гайхалтай бэлэгүүд

Шоколад бууза амтатай лэ!

2015 ондо Буряадтамнай буузын түхэлтэй шоколад хэгдэдэг боложо, аяншалагшадай дурасхаалта бэлэгүүдэй тоодо ороһон юм. Тэрэ гэһээр “Санса” компаниин шоко-буузатай жэгнүүрнүүд Калининградһаа эхилээд, Вла­дивосток хүрэтэр гүрэнэймнай дэбисхэрээр, мүн дэлхэйн бусад орону­удаар таража эхилэнхэй. Энэ хэрэг һанаашалжа эрхилһэн хүн – Агаһаа гарбалтай Дина Ванчикова.

25-тайдаа Улаан-Үдэ хараа

Энэ хүн хадаа Хабаровскын гүрэнэй албанай академи дүүргээд, тэндээл ажалайнгаа намтар эхилһэн юм. Хүдэлмэрилэгшэдэй бүлэгэй хүтэлбэрилэгшэ, худалдаа найма­анай талаар бизнес-тренер байһан аад, 25 наһатайдаа түрүүшынхиеэ Буряад орон ерээд лэ, хуби заяагаа эгсэ хубилгажархёо бэлэй.

“Улаан-Үдэ хото, Байгал далай хараад, ехэ гоёшоогооб. Арадайнгаа соёл, уралигаар омогорхооб. Буря­ад хэлэеэ соносожо, сэдьхэлээ хана­аб. Тиигээд лэ бүгэдэ буряадуудай үлгы болодог дайдада ажамидарха ёһотойб гэжэ бодоод, эндээ үлэшоо һэм”, - гэжэ “Санса” компаниин хүтэлбэрилэгшэ хөөрэнэ.

Шэнэ газарта түбхинэхэдөө, Дина Ванчиковагай өөрөө өөртөө эзэн байха эрмэлзэл, буряад ара­дайнгаа соёлдо дурлалынь горитой нүлөө үзүүлээ. Нэгэтэ танилайнгаа Бельгиһээ шоколад асаржа амталу­улхадань, һайн шанартай буряад ам­тан эдеэ үйлэдбэрилхэ бодол түрөөд, гадар дээрээ буряад нэрэнүүдтэй, үреэлнүүдтэй хабтагархан шоко­ладуудые хэжэ туршаа. Хүн зоной һайшаахада, нөөсэ мүнгөөрөө цех хүлһэлжэ абаад, дизайнер Владимир Санхоровтой хубиингаа хэрэг эрхил­жэ эхилһэн юм.

“Шагай нааданһаа” шоко-бууза хүрэтэр

Буряад ороной ажаһуугшадайшье, холо, ойрын аяншалагшадайшье дура буляаха ёһотой гэжэ бодо­од, тон түрүүн шагайн түхэлтэй шоколад зохёогоо. Теэд удангүй тэрээнһээнь арсаха баатай болоо һэн: гаргашань олзоһоо дээгүүр байхаһаа гадна шоколадые ша­гай болгожо түхэлжүүлхэнь ехэ орёо байшоо. Дина Бэлигтоевна юумэ зохёожо ядаха бэшэ хадаа, бууза хэжэ туршаа. Энэ шиидхэбэ­ринь буряад хүндэ гажа буруугаар һанагдахашье һаа, тон зүб байшоо. Шоко-буузанууд мүнөө болотороо үйлэдбэрилэгдэхэһөө байтагай “Сан­са” компаниин нюур болонхой.

Буряад амтан эдеэндэ Бельгиин «Барри Каллебаут» гэһэн компа­ниин суута шоколад хэрэглэгдэдэг, кокос, һамар, алирһан, шасаргана болон бусад зүйлнүүд холигдоно. Амһартань жэгнүүрэй түхэлтэй. Хаб­хагыень нээхэдэ, досоонь гурбан табюур дээрэ сагаан ба хүрин бууза­нууд һууна. Сэнгынь үнэтэйрхэхөөр – 680 түхэриг (350 грамм). Гэбэшье, хүнүүд абаад лэ байдаг. Илангаяа Сагаалганай үедэ болон аяншалгын хаһада наймаан ехэ һайнаар ябадаг.

Хэрбээ 2015 ондо долоон хоногой туршада дунда зэргээр 1 килограмм наймаалагдадаг һаа, мүнөө 75 ки­лограмм худалдагдана. Хэрбээ 2015 ондо хоёр-нэгэн хүн хүдэлдэг һаа, мүнөө бууза “мушхадаг” ажалша­дайнь тоо зургаандаа хүрэнхэй.

Далай ламада бэлэглээ

“Санса” компаниин онсо бууза­нууд дэлхэй дүүрэн таража байн­хай. Америкын Холбоото Штадууд, Австрали, Нидерланды, Франциһаа эхилээд, хүршэ Монгол руушье эль­гээгдэдэг.

“Дю Солей циркдэ хүдэлдэг Баяр­ма Зодбоева хадамда гарахадаа, Ка­надын Портланд руу түрэ хуримдаа 50 жэгнүүр захижа эльгээлгээ һэн. Айлшадаа Буряад оронтой иимэ ар­гаар танилсуулаа, - гэжэ Дина Ван­чикова хөөрөө. - Нэгэ хүн Африкын Конго руу абаад ошоо. Яагаад абаа­шаа юм, мэдэнэгүйб – хуу хайлашоо үгы юм бэзэ. Үнгэрһэн хабар манай һүзэгшэд Далай ламада бэлэглээ гэжэ мэдэнэб. “Далай ламада буряад арадһаа” гэжэ англи хэлэн дээрэ бэ­шэхыемнай гуйгаа һэн”.

Энэ иихэдээ аяншалагшадай, хари гүрэнүүдтэ ажаһуудаг нюта­гаархидаймнай һайгаар шоко-буу­занууд мэдээжэ болоно гээшэ. Мон­гол руу ехэ дуратайгаар абаашадаг байна. Тиин “Санса” компани һаяын сагта хэлсээ баталжа, Улаан-Баатар хото руу наймаанда ехээр эльгээдэг болохо хүсэлтэй.

Дахяад гайхуулха гү?

Ноябрь соо “Санса” компани шэнэ бүтээлнүүдтэеэ танилсуулха­ар харааланхай. Онсо юумэ зохёожо, хүнүүдые баһа гайхуулхал ха. Шоко­ладаар бууза хэжэрхидэг зонһоо юу­шье хүлеэхээр. Харахал гүбди.

Эдэбхи үүсхэл ехэтэй хүтэлбэрилэгшэдэ түсэбүүд олон. Үйлэдбэриеэ үргэдхэжэ, ехын дэлгүүрнүүдтэ бата бэхеэр һуурияа эзэл­хэ хэрэгтэй. Түрүүшын ээлжээндэ - Эрхүү можо, Монгол орон. Холын хараата түсэб гэхэдэ, Хитадта “доб­толхо” һанаан бии.

“Шагай наадан” шоколадаа гүйсэд зохёожо, алдуунуудаа заһажа, шэнээр үйлэдбэрилжэ эхил­жэшье магадгүй. Харин хубилхагүй юумэниинь гэхэдэ: элдэб муу-һайн холисогүй, дээдэ шанар­тай шоколад, мүн гараараа урлан бүтээлгэ (станок онсо түхэлнүүдые абараадаггүй).

“Санса” компани шоко-буузану­удые болон буряад бэшэгтэй хаб­тагар шоколадуудые хэхэһээ гадна хүнүүдэй ба эмхинүүдэй онсо захи­лаар хүдэлдэг юм. Жэшээнь, ямар нэгэн һайндэртэ дашарамдуулан, зүрхэнһөө эхилээд, элдэб янзын түхэлтэй, амаршалгын үгэнүүдтэй, гэрэл зурагуудтайшье шоколад бүтээжэ үгэдэг. Тиихэлээрээ бүхы

дуратай амтануудаа захихада боло­но: трюфель, мармелад, гүлзөөргэнэ, базилик...

Энэ шэглэлээрээ нилээд урагша­тай хүдэлнэ. Мартын 8, Шэнэ жэл, түрэһэн үдэр гээд дууһашагүй олон һайндэрнүүд бии ха юм. Дина Бэлигтоевнагай тэмдэглэһээр, дэлгүүртэ элбэгээр байдаг юрын шоколад бэлэглэнхаар, һайн шанартай, онсо түхэлтэй, зорюута хүнэй гараараа оролдожо хэһэн амтан эдеэ бариха­да, тад ондоо баяр асардаг.

Хэрэгээрээ нэгэдээд, айл болоо

Суг хамта хубиин хэрэг эрхилжэ эхилһэн Дина Ванчикова Владимир Санхоров хоёр 2017 ондо гэр бүлэ байгуулһан юм. Мүнөө Димит басаганиинь 2-той, хүүгэдэй сэсэрлигтэ ябажа эхилээ.

“Үхибүүтэй болоходоо, анханай­хяараа үдэр һүнигүй шоколад тухай бодохо, бүхы сагаа ажалдаа зорю­улха арга барагдаа. Гэбэшье, сүлөө сагтаа һамбаашалаад, хэрэгээ ба­гаханаар үргэлжэлүүлжэл байга­абди. Одоол мүнөө хамсыгаа шуун, хүдэлжэ эхилхэмни, - гэжэ залуу эжы хэлэнэ. – Наһанаймни нүхэр Владимир – дизайнер, уран зура­ашан, дархан. “Санса” компаниин мүндэлэлгэдэ, хүгжэлтэдэ аргагүй ехэ хубитаяа оруулаа. Үгы һаань, би гансаараа шадахагүй һэм”.

Владимир Санхоровой дархалһан гунгарбаа

Бэлигтэй гэр бүлын хүгжэлтэ

Һүүлэй үедэ хүнүүд буряад ёһо заншалаа сахидаг, бурханаа тахи­даг боложо байнхай. Тиин Влади­мир Санхоров нёдондо мастерской нээжэ, гунгарбаа, ханза болон бу­ряад арадай бусадшье бараа дар­хална. Баһал захилаар хүдэлдэг. Бүтээлнүүдээ ёһо соонь урлахаһаа гадна, эхэ эсэгэһээ үхибүүдтэ, сааша­даа аша гушанарта дамжуулжа бай­хаар бүхэ, һайн зүйлнүүдээр хэдэг. Жэшээнь, хуша гү, али нарһан модон дээрэ угалзануудые һиилэжэ, нэгэ­шье хадааһагүйгөөр хабсаруулжа бүтээдэг. Иимэ бараан хүн бүхэнэй хүшхэрхөөр бэшэ үнэтэй ааб даа. Тиимэһээ илангаяа гунгарбаа болон ханзануудынь ехэшье, багашье хэм­жээтэй.

Дарханай бүтээһэн бараае ехэн­хидээ түрэ хуримда залуушуулда бэлэг болгодог. Илангаяа басагаяа хадамда үгэхэеэ байһан түрэлхид гунгарбаа, ханза, эргэнэг гурбанһаа бүридэһэн суглуулбари бараа худал­дажа абана. Мүн “Байгал далай” гэжэ нэрлэгдэһэн шэрээгээр хүнүүд ехэ һонирходог юм.

«Байгал далай» гэһэн шэрээ

Энээнһээ гадуур Санхоровтоной мастерскойн уран гартай дархашу­ул зөөлэн һандали болон бусад гэ­рэй заншалта бараа, гэшхүүр, үүдэ, хорой гэхэ мэтые бүтээнэ. Гэр соохи ханашье модоор шэмэглэхэ аргатай.

Хүнэй хүсэл тааха шухала

Дина Бэлигтоевна Владимир Сергеевич хоёрой һанамжаар, ам­жалтатай хэрэгэй шухала эрилтэ – алиш талаар һайн шанарай хажу­угаар хүнэй хүсэл, дура тааха хэрэг­тэй. Тиимэһээ тэдэ сүлжээ холбоон­до зонтой харилсажа, зүбшэлсэжэ, бултанайнь һанамжа хараадаа абан, ажалаа ябуулдаг байна.

Жэшээнь, “Байгал” гэжэ шэрээ дархалжа захалхадаа, ажалайнгаа шата бүхэнэй гэрэл зурагуудые сүлжээ холбооной хуудаһан дээрээ толилон харуулжа, эхинһээнь эсэс болотор хүнүүдтэй зүбшэжэ байжа бүтээгээ. Үгы һаа гунгарбаа дархала­ад, тэрэнэйнгээ гэрэл зураг толил­жо, хэды сэн үгэхыень асуулта хэнэ. Мүн иимэ бараан тиишээ эльгээгдэ­бэ гэжэ тунхаглана.

Амтан эдеэниинь баһал иимэрхүүгээр тараагдадаг, дэлгэрүүлэгдэдэг байха юм. Ямар гүрэн эльгээгдэбэб, суута хүнүүдэй дундаһаа хэн амталжа үзэбэб гэхэ мэтэ тодорхой тоосоон дурадхаг­дана. Ямар амта нэмэжэ оруулхаар бэ, ямар түхэл һайшаагдахаб – эдэ бүгэдэ асуудал шэнжэлхын тула хүнүүдтэй эдэбхитэйгээр харилсана.

“Һаял шоко-буузануудые хэжэ эхилхэдээ, Сагаалганай урдахана сүлжээ холбоондо багахан суртал­шалга хэн гэһээмнай, Улаан-Үдэһөө, Эрхүү можоһоо, Ага тойрогһоо ни­лээн олон захил орошоо һэн. Кон­дитернууднай үдэр һүнигүй шахуу хүдэлөө бэлэй. Тэрэ гэһэнһээ хойшо энэ хүсэтэй, хурдан оньһые эдэбхи­тэйгээр хэрэглэнэбди”, - гэжэ Дина Бэлигтоевна хэлээ.

Үнэхөөрөөшье, “Худалдан абаг­ша хэзээдэшье зүб” гэһэн дүримые баримталаад хүдэлһэнэйхи ураг­шатай байна гэжэ эли. Үнэтэй гэжэ һанаһан зондо буузануудаа зорю­ута дүрбөөр багсалжа гоёогоод, наймаанда табидаг. Ондоо тээхи ажаһуугшадай хорхойтоходо, байһан газар руунь эльгээхэ арга олоод ор­хидог. Һайндэрнүүдэй үедэ, иланга­яа бүхэдэлхэйн шоколадай үдэртэ дашарамдуулан, амтан эдеэгээрээ хүн зониие хүндэлдэг. Хүүгэдэй дун­да элдэб янзын урилдаануудые эм­хидхэжэ, илагшадта шан болгон ба­рюулдаг юм.

Дина Ванчиковагай дурадхаһан гэрэл зурагууд