Общество 1 янв 1970 256

​Энеэдэ наадан бэшэ...

Оюна Доржигушаева Гданьск хотодо автобусто һуухынгаа урдахана

Коронавирус һүрөөтэй түргэнөөр дэлхэйгээр тарана. Мэдээсэлэй албанууд ганса энэл үбшэн тухай дуулгажа байһаниинь гайхалгүй. Манай һанамжаар, шэнэ түхэлэй вирусэй һүжэрһэн тухай мэдээсэхэ бэшэ, энэ үедэ яагаад бэеэ абаад ябахаб гэжэ зүбшэл үгэхэнь шухала ха. Үбшэн халдаха аюул өөр дээрээ мэдэрһэн хүнэй һанамжа бүри һонирхолтой. Буряадай эрдэмтэн Оюна Доржигушаева Польшоһоо нютагаа бусаха гээд, ямар шиидхэбэринүүдые абаһан тухайгаа хөөрэжэ үгэбэ. 

Оюна Доржигушаева Варшавада апрелиин 1 болотор һуралсал гараха ёһотой байгаа. Теэд Европодо тохёолдоһон эрхэ байдал бүхы түсэбыень хубилгаа.

- Европодо коронавирусай дэлгэрхэдэ, гэртээ бусаха гэһэн шиидхэбэри абааб. Түргэн бусабал, бүришье һайн. Юундэб гэхэдэ, хэр удаан иимэ байдал тогтохоб гэжэ тодо харюу үгэхэ хүн үгы. Тиимэһээ Варшаваһаа Москва хүрэтэр мартын 18- да ниидэхээр билет абааб, - гэжэ тэрэ хөөрэнэ. 

Теэд харгыда гарахынь урда үдэр Польшо бүхы уласхоорондын авиарейснүүдые хаажархёо. Биледээшье һөөргэнь бусаахын аргагүй болоһон зон Ород гүрэнэй Польшодохи элшэн сайдай газарта хандахадань, ямаршье туһаламжа хүргөөгүй. Гэхэ зуура хари гүрэнэй түлөөлэгшэдые нютагаа бусагты гэжэ Польшо гүрэнэй засаг зургаан идхажал байхадань, яаха хээхэеэ ойлгохоёо болижо, айха мэгдэхэшье саг ерээ ха. 

Гурим журамаа жэншэдгүй сахина 

Хүршэ гүрэнүүдтээ орходоо, Польшын ажаһуугшад ехэ журамтай, нарин зон байшоо. Карантинай соносхогдомсоор, гудамжанууд хооһороо. Хүн зоноор билтаржа байдаг метродошье гансата хон-жэн болошоо. Томо магазинууд хаагдажа, һуралсалай болон бусадшье эмхи зургаанууд дистанционно гуримаар хүдэлжэ эхилһэн байна. Юрын сагташье полягууд үбшэлхэдөө, иимэ гуримаар ажаллажа һурашаһан байна – олониитын аюулгүй байдал сахиха гээшые наринаар сахидагайнь гэршэ болоно бшуу. 

- Минии гайхаһан юумэн гэхэдэ, гэрнүүд шадарай багахан магазинуудта (эдэл хүдэлһөөрөө үлөө) хүнүүд ганса гансаараа ороно. Урид хүнэй ороһон байгаа һаань, тэрэнэй гаратар, газаань зогсожо хүлеэнэ. Дэлгүүр соо нэгэл хүнэй ороходо, юумэ наймаална, - гэжэ эрдэмтэн гайхалаа мэдүүлнэ. 

Нютагаа бусахын түлөө Польшоһоо гараха арга тухай Оюна Доржигушаева сүлжээ холбооной ашаар мэдээ. Олон тоото нүхэдынь хамтаржа, яажашье һаа нютагаа бусаха арга бэдэрэлсээ. Тиигэжэл Ородой талаһаа, Гданьск хотын консульствоһоо автобусоор манай гүрэнэй эрхэтэдые гаргана гэжэ мэдэгдээ.

- Гданьскын консульство ехэ эдэбхитэй хүдэлдэг, соёлойшье хэмжээ ябуулгануудые үнгэргэхэдөө бэрхэ гэжэ тэмдэглэхэ хэрэгтэй. Минии хүрэжэ ерэхэдэ, һүүлшын автобусто хүнүүд сугларжа байгаа. Тэдээн соо Буряадһаа гурбан хүн байгаабди. Ехэ хүлгөөн болоошье һаань, харгыда урагшатай гараабди. Хэзээ, хаана, юун болохоёо байһыень мэдээ бэшэ аад, хари гүрэндэ үлэшэхэнь аймшагтай, - гэжэ Оюна Доржигушаева хэлэнэ.

Доро зүрхэтэй гээшэ гүбди, харюусалгагүй гү?

Калининград хүрөөд, гайхахаар гэжэ эрдэмтэн тэмдэглэнэ. Энэ хотодо дэлхэйдэ юунэй боложо байһые мэдэхэгүй шэнги. Илангаяа энэ хажуудаханань халдабарита үбшэн һүрөөтэйгөөр һүжэржэ байхадань. Итали, Испани, Францида коронавирусай дэлгэрһэн ушар хараадаа абажа, полягууд түргэн дары хэмжээнүүдые абажа, гүрэн дотороо тохёолдоһон байдал хинажа шадаа. Иимэ аюултай сагта манай гүрэндэ юундэ бодолгото болоногүйб? Москвадашье ама хамараа бүтүүлээд ябаһан зоной тоо тон бага. Иимэ харюусалгагүй олониитэ һанаа зобооно. 

«Гэртээ ерэһээр, гурба хоноод байнаб, - гэжэ Оюна Доржигушаева хөөрөөгөө үргэлжэлүүлнэ. - Калининградһаа ниидэхэдээ, Москвада саг зуура тогтообди. Мүнөө амяараа байрланхайб. Юундэб гэхэдэ, баруун гарайнгаа хургануудые ойлгомторгүй адашоод, Польшоһоо гараха мэгдээн соогоо тэрээндээ ёһоор аргашье хэжэ шадаагүй бшууб. Гадна хаана, юу бариһанаа һанаханьшье хэсүү. Тиимэһээ аюулгүй байдал сахиха гэжэ шиидээб. Иимэ ушарта өөрын лэ харюусалга аюулһаа абарха».

Эрдэмтэнэй гэртээ бусаһанайнь удаа уласхоорондын холбооной таһагһаа хонходожо, бүридхэлдэ орохо хэрэгтэй гэжэ дуулгаа. Удаань гэртэнь эмшэд ерэжэ, анализуудые абаа. Тэрэнэйнь дүнгүүд табадахи үдэртэнь элирхэ. «Өөрөө ямаршьегүйб», - гэжэ тэрэ хэлэнэ. 

Хүн бүхэн нэн түрүүн өөрынгөө, түрэл гаралайнгаа, олониитын түлөө харюусалгатай байха ёһотой. Үшөө нэгэ һонирхолтой ушар адаглаһанаа Оюна Доржигушаева онсолно: «Европын зон бүхы азиадуудые хитадууд гэжэ тоолоно. Ородоор хөөрэлдэхэдэл, бага зэргэ бэеэ һула табина. Тиихэдэ гэрһээ холо ябахада, ямаршье туһа сэнтэй. Зарим гүрэнүүд нютагаархинаа хари гүрэнүүдһээ асарна, энээнииень би һайшаанаб. Жэшээнь, хүршэ Монгол Улас».

Дэлхэйдэ мэдээжэ миллиардернүүд Джорджио Армани, Бенеттон, Доменико Дольче, Стефано Габбана, Ремо Руффини, Сильвио Берлускони гэгшэд үбшэнэй тараһан үедэ гүрэндөө туһална. Хүн бүхэниинь дунда зэргээр 1 сая евро больницануудые барилгада, эмнэлгын хэрэгсэлнүүдые абалгада дамжуулна. Олондо мэдээжэ бренднүүдые зохёогшод, үйлэдбэрилэгшэд «Хүн бүхэн Италида үриеэ бусааха ёһотой» гэһэн уряа доро нэгэдэнэ.

Оюна Доржигушаевагай дурадхаһан гэрэл зураг