​БУРЯАДАЙ ТҮРҮҮ ХҮБҮҮДЭЙ НЭГЭН ВЛАДИМИР ЕШЕЕВ

Ерэхэ долоон хоногто Буряад Уласаймнай ниислэл Улаан-Үдэ хотодо һур харбалгаар намарай Россиин Кубок эмхидхэгдэхэнь. Энэ хэмжээ ябуулга түбэй стадион дээрэ сентябриин 12-то эхилхэ юм. Бразилида үнгэргэгдэһэн Олимпиин наадануудта Оросой суглуулагдамал командын шангай хоёрдохи һуури эзэлһэнэй удаа, гүрэн доторнай һур харбалгада анхаралаа ехээр хандуулжа, олон хүн энэ спортын зүйлөөр һонирхожо эхилбэ гэхэдэ, алдуу болохогүй.

Мүнөөнэй Россиин Кубок 2020 ондо Токио хотодо үнгэргэгдэхэ Олимпиин наадануудай дүрбэн жэлэй эхи табиһан мүрысөөн гээд, олон мэргэжэлтэд тэмдэглэнэ. Тиимэһээ Буряад Уласта Оросой бүхы түрүү һур харбагшад ерэхээр хараалагдана. Мүн тиихэдэ Оросой суглуулагдамал командын һоригшод Улаан-Үдэ ерэжэ, ургажа ябаа залуу тамиршадые өөрын нюдөөр хаража, шэлэн абаха юм. Удаань, тэдэнэртэй бэлэдхэлэй олон тоото ажал ябуулагдаха гээшэ.

Буряад угсаатанай бэрхэ хүбүүдэй нэгэн Владимир Николаевич Ешеев оросой һур харбалгын алтан хуудаһануудые бэшэжэ ябана гэхэдэ, тон зүб гэжэ һанагдана. Юуб гэхэдэ, Владимир Николаевич өөрөө 1988 ондо Олимпиин наадануудта хүрэл медаль абаһан байна. Харин мүнөө Оросой Һур харбалгын федерациин хүтэлбэрилэгшөөр ба суглуулагдамал командын ахамад һоригшоор хүдэлжэ, гүрэндөө Олимпиин нааданай мүнгэн медаль бэлэглэбэ гээшэ.

Буряад арадаймнай бэлигтэй хүбүүн Шэтын можын Ононой аймагай Новая Заря һууринда 1958 оной майн 7-до Николай Ешеевич болон Валентина Гомбоевнагай гэр бүлэдэ түрэһэн намтартай. Энэ айлайхин хоёр хүбүүдые, зургаан басагадые гарынь ганзагада, хүлынь дүрөөдэ хүргэһэн юм.

Ешеевтэнэй гэр бүлэ спортдо, илангаяа һур харбалгада тон дуратай һэн. Эжы абань арадай һайндэрнүүдтэ ходо амжалта туйлажа, нютаг нугануудта мэргэн гэжэ ходо хэлүүлжэ байдаг бэлэй. Валентина Гомбоевна спортивна һур харбалгаар спортын мастерта кандидат боложо шадаһан намтартай. Эгээл аха Александр хүбүүн спортын мастерай нэрэ зэргэдэ хүртөө һэн. Удаань Вера болон Тамара басагадынь баһал спортын мастер болоо. Гэр бүлэ соогоо Владимир хүбүүниинь аргагүй ехэ амжалта туйлаха хуби заяатай байшоо.

Багахан Володиин һургуулида ошоходонь, хүгшэн абань агнадаг һур номшоёо аша хүбүүндээ бэлэглээ һэн. Хэшээлэйнгээ һүүлээр Володя нүхэдөөрөө хамта нютагайнгаа захада ошожо, харбажа наададаг бэлэй.

1970-аад онуудай эхеэр Новая Заря һууринда мэдээжэ һоригшо Владимир Митупов ерэжэ, һур харбалгын түрүүшын секци байгуулаа бэлэй.

Түрүүшээр тэндэхи бүхы һууринай ажаһуугшад бэшэгдээд байгаа. Хоёр-гурбан час хүлеэжэ, тэдэ һорилго хэгшэ һэн. Удангүй олон хүн һорилгодо ябахаяа болёо һэн. Ушар гэхэдэ, оройдоол нэгэ хүн харбаха аргатай байгаа. Эгээл энэ үедэ Валентина Гомбоевна эжы түрүүтэй Ешеевтэнэй үхибүүд һорилгоёо орхингүй, бэлэдхэлээ үргэлжэлүүлһэн байна.

Иигэжэ түрүүшын алхам хэжэ, Владимир Ешеев 1973 ондо “Урожай” гэһэн спортын бүлгэмэй Түбэй Соведэй чемпионадта эдиршүүлэй дунда илалта туйлаа.

1979 ондо СССР-эй Арадуудай зунай Спартакиадын үедэ хоёрдохи шангай һуури эзэлжэ, СССР-эй суглуулагдамал командын бүридэлдэ оруулагдаа бэлэй. Москвада үнгэргэгдэхэ Олимпиин наадануудай урдахана Ашхабад хотодо эмхидхэгдэһэн мүрысөөндэ 90 метр зайда дэлхэйн рекорд табижа шадаа. Иимэ һайн бэлэдхэлтэй байбашье, Олимпиадада Владимир бирагүйдэбэ. Тэрэ гурбан зайн удаа гурбадахи шангай һуурида ябаһан аад, 30 метрэй зайда муугаар харбажа, оройдоол зургаадахи һуури эзэлбэ.

Владимир Николаевичай хэлэһээр, энээнэй һүүлээр тэрэ һур номшоёо хараха дурагүй болошоо һэн. Уруу дуруу гэртээ бусахадань, эжы абань баяртайгаар угтан абаа. Тэрэ үедэ колхозой түрүүлэгшээр хүдэлжэ байһан Николай Ешеевич абань Александр болон Владимир хоёр хүбүүдээ абаад агнахаяа, загаһашалхаяа хэдэн үдэрөөр ябашоо бэлэй. Байгалай оршондо Володиин сэдьхэл бодол тэгшэржэ, һанаанда унаһанаа тэрэ мартажа шадаа. “Ешеевтэн бэрхэшээлнүүдэй урда нэгэшье сухаряагүй юм, урагшаа дабшажал ябадаг”, - гэжэ хэлээд лэ, гэр бүлынхидынь ээлжээтэ мүрысөөндэ Володя хүбүүгээ эльгээдэг байгаа.

Тиигэжэ 80-яад онуудта Владимир Ешеев спортын, илангаяа һур харбалгын, түүхэдэ өөрынгөө нэрэ алтан үзэгүүдээр бэшэһэн байна. 1987 ондо дэлхэйн, 1982 оной Европын чемпион боложо шадаа. Харин 1988 ондо Сеул хотодо Олимпиин наадануудта хүрэл медаль абаа бэлэй.

Мүнөө сагта Владимир Николаевич Оросой Һур харбалгын федерациин түрүүлэгшэ, Европын федерациин вице-президент, Уласхоорондын федерациин исполкомой гэшүүн юм.

Буряад арадай урдаа хараха хүбүүдэй нэгэн Владимир Ешеев Улаан-Үдэдэ хэдэн үдэр айлшалха юм. Манай буряад басагадай Олимпиин наадануудта амжалта туйлахадань, аргагүй нүлөө үзүүлһэн Владимир Николаевичта Буряад Уласай ажаһуугшад баяраа мэдүүлнэ.