​Таргалһан хүнэй тама

Банкын мэргэжэлтэн Антонида Хутанова бэеэ һорижо эхилһээр ганса бэе махабадаа ондоо болгоо бэшэ, мүн ажалаашье, ажабайдалаашье һэлгүүлээ. Бэеэ һорижо, тамирай шэглэ­лээр тон ехээр һонирхоходоо, тамирай хүсэ мэдэржэ, бэеэ һорилгын, тамирай түб өөрөө нээжэ, үмсын хэрэг эрхилдэг болоо. Тиигэжэ, өөрынгөө жэшээтэй манай уншагшадые та­нилсуулна.

Энэ ушар хоёр жэлэй саана эхилээ. Шэнэ жэлэй һүүлээрхи удаан амаралтануудай һүүлээр гэнтэ өөрыгөө гэрэлдэ харажархёод, “мүнөө, энэ дары, үгы бол, хэзээдээшье – үгы” гэжэ өөртөө хэлээд, бэеэ ондоо болгохо гэжэ шиидээб. Тэрэ үедэ 80 килограмм байхадаа, өөрынгөө бэе тамир тухай бодомжолжо эхилээб. Бэемни намдаа “сошордо­мо дохёо” үгэжэл байгаа: нюргамни үбдэжэ, ша­ладаг болоод, бүхы юумэндэ дураа гутадаг бо­лоод байгааб.Үглөөдэрынь фитнес-бүлэг тухай мэдээсэл уншажа, мартын 15-һаа бэеэ һорижо эхилээб. Эндэһээл эхилжэ, шэнэ ажабайдални за­халаа. “Өөрынгөө байдал, һуудал, хараа бодол, бүхы ажабайдалаа ондоо болгохоёо һанана гүт?” – гэжэ һоригшо намһаа һураба. Тиихэдэнь хүнэй туһаламжагүйгөөр ажабайдалаа хубилгажа, бэеэ элүүржүүлжэ шадахагүй байһанаа мэдэрээ бэ­лэйб. Эндэ ганса һайхан бэе бэшэ, элүүр энхэ байлга шухала һэн.

Өөрөөшье мэдэнгүй, таргалаа һэм

Сэхыень хэлэхэдэ, наһанайнгаа энэ хаһа һанахадамни, эшхэбтэр байдаг. Үхибүүгээ түрөөд, гэртээ һууха үедөө гансал эдихэ ажалтай байгааб, тиигэжэ богонихон саг соо арбаад килограмм нэ­мэшэбэб. Ажалдаа гарахадаа, үглөөгүүр эдеэлхэ сүлөөгүй гүйжэ гэрһээ гараад лэ, ажалдаа ерээд, сникерстэй халуун амтатай кофе уугаад лэ, үдын хоол гэдэһэнэйнгээ тэһэртэр эдижэрхихэш. Саг үнгэрһэн хойно дахин амтатай печени, конфетэ­тэй сай уухаш. Үдэшэндөө гэртээ ерээд лэ, одоол садатараа дуратай юумээ эдеэд лэ унтахаш.

Залууһаа хойшо бэеэ һорижо байтараа болихо­доо, бүри ехээр таргалхаш гэжэ хэлсэдэг байгаа, мүнөө ойлгоходоо, буруу һанамжа гэжэ ойлгобоб.

Тарган болоходошни, хүн зоншье ондоогоор хандаха, наймаанда гоё хубсаһа харахадашни, танай размер үгы гэхэл даа. Гоёор, мүнөө үеын шэглэлээр хубсалжашье шадахагүйш. Бэедээ гом­доошье һаа, тарган бэеэ бөөмэйлөөд лэ ябажал байгааб. Нэгэтэ нүхэр басагамни намайе хараад: “Ши ямар тарган тётя болошообши, бэеэ аба­рыш, үгы һаа, бүхэли наһаараа иимэ тарган яба­ха гээ гүш?” - гэжэ асуугаа бэлэй. Үнэхөөрөөшье, дүтынхидни намай хараад, нэгэшье муу юумэ, сэхыень хэлэдэггүй байгаа. Одоо нүхэр басага­наймни эдэ эрид үгэнүүд намай унатарни “сохёо” бэлэй. Cухалаа хүрөөд лэ, бэеэ һорижо эхилээ һэм.

Бэеын тамирай хубисхал

Хоёр һарын туршада ехэ амжалта туйлабаб, үргэлжэ бэеэ хэмжэжэ, хоол багаар, саг соогоо, тусхай хэмжүүрээр эдидэг болобоб. 5-6 дахин эдеэлдэг, амһарта соо бэлдэһэн эдеэ ходол абаад ябадаг һэм. Энэ ехэ ажал даа, сагни, ажабайдални эгсэ хубилаа. Тон зүбөөр, һайн шанартай эдеэ эди­хэ гэжэ оролдохош, тиихэдээл бэе хүнгэн болоод, бэеын хэмжүүрэй бага болохо бүри урмашажа, элдэб бага тоһотой, туһатай эдеэ бэлдэхэ дуран хүрэдэг һэн.

Бэеэ һорихын хажуугаар гүйдэг болооб. Түрүүн ехэ хүшэр байдаг һэн, ехээр эсэхэш, өөрыгөө хайр­лажа зобохош даа. Тиигэ-тиигэһээр, дадажа эхи­лээб, 2-3 модо гүйдэг, һүүлдэнь 5 модо, хоёрдохи һарадаа 10-аад модо һаадгүй гүйдэг болооб. Үдэр бүри 30 минута гүйдэг һэм, харин амаралтын үдэр Дээдэ Онгостой ошожо гүйгөөд, бэеэ сэбэр агаарта һоридог болообди. Гэртээ ерээд, дорюун, солбон, сэлмэг, ажалшни урагшатай, гэртэхиншье садхалан, хүхюутэй, һүүлдэнь бүлөөрөө хайшааб даа сугтаа ошохош. Гоё даа! Хүсэ шадалшье ехэ, һайн зантай, хүхюу байхаш.

Дүн согсолходо...

Хоёр һара бэеэ һориһоор, журам сахяад, зүбөөр эдеэлһэнэй ашаар аяар 9 килограмм турааб, һүүлдэнь үшөө 5 килограмм хаяаб. Эндэ юун шухалаб гэхэдэ, энэ хэжэ байһан үйлэмни намда хэрэгтэй гэһэн мэдэрэл болоно. Үрэ дүнтэй болоходо, хэрэг урагшатай ябадаг. Бэеэ һорилгын хэшээлнүүдтэ ябажа байһан үхибүүдэй жэшээгэ­эр мэдэнэб. Сэбэр гоё, элүүр энхэ, хүсэ шадалтай боложо байтараа, бүхы хэжэ байһан ажалаа хаяад, дахин һөөргөө хуушан түхэлдөө орохо хэн дура­тай байхаб даа.

Бэеэ һорижо эхилһэн зондо юун гэжэ хэ­лэхэбиб? Элдэб ушарнууд болохо. “Энээхэни­ие эдижэрхихэдэ, нэгэ хэршэмэгһээ юуншье болохогүй, нэгэ дахин амтатай торт эдихэдэ, яахашьегүй”,- гэжэ байгаад дурадхаһан зон олдо­хол даа. Өөрынгөө урда зорилго табяад, тэрээ­нээ бэелүүлхэ зориг эрмэлзэлтэй байхадаа, ямар нэгэ юумэндэ хорхойтонгүй ябахал даа. Оройдо­ол юрын лэ зүбшэл. Би өөрөө бэеэ шанга баряад лэ ябадагби, намайе хэншье бааладаггүй. Ямар­шье сагта холодильник соомни намда хэрэгтэй эдеэ хоол байдаг: фруктнууд, йогурт, тараг, на­рин хилээмэнүүд. Ябаһаар байтараа, өөрөө тэрэ­эндээ дадажа, бүхэли наһандаа иимэл байдалтай ажаһууһан мэтэ болошохо байна.

Тураад, зохид бэетэй болоод ябахадашни, хүн зон ехэ һонирхожо эхилхэ. Минии жэшээ хүн зон һажаадаг болоо. Олон танилнуудни зүбөөр эдеэл­дэг боложо, муу эдеэ, унданһаа арсадаг болонхой. Тэдэнэй һайн үрэ дүнтэй байхада, тон баярладаг­би.

Сэхыень хэлэхэдэ, би мүнөө майонез, колбаса эдихэеэ һанадагшьегүйб. Хара хилээмэн дээрэ но­гоон саладай набшаһа хээд, дээрэнь сыр табяад эдихэдэ, тон амтатай. Талханай ямар нэгэ амта­тай эдеэн туһа асарнагүй, үбшэ асарна гэжэ ойл­гоходоо, элүүр энхэ байхын тула оролдохол байна гэжэ бодонош.