Культура 29 янв 2020 950

​​Бүхы ажабайдалынь - Илалта

Гол рольдо - Булат Тудупов

Туяна Доржиевагай дурадхаһан гэрэл зураг

1945 оной майн 9-иие тэмдэглэжэ баярлаха тэнхээгүй хэбтэһэн Рабдан Раднаевичай саашанхи бүхы ажабайдалыень Илалта гэхээр. Хүлгүйб гээд, хүнэй гарай болошоогүй. Түгсүүл шэнгихэн хоёр модо углаад лэ: «Урагшаа!» - гээд, арад зонтой алхасаа нэгэдэн ябаһан. «Запорожец» машинаяашье өөрөө шадамар бэрхээр жолоодохо. «Гарыеш адхан мэндэшэлхэдээ, бута бажуужархин алдахал даа – иимэ шүрбэһэлиг шамбай байхаһаа гадна, шанга голтой хүн һэн», - гэжэ нютагайхидынь хэлсэдэг.

Дайнһаа бусаад, һандарһан ажахыгаа һэргээлгэдэ Рабдан Раднаев хамсыгаа шуун оролсоһон. Ага тойрогой Кировэй нэрэмжэтэ колхозой экономистаар ажаллажа, суута түрүүлэгшэ Бальжинима Мажиевтай ганзага ниилэн, хүлеэгдээгүй ехэ амжалтануудые туйлаа. «Энэнь бүхыл колхознигуудай габьяа юм аабза, зүгөөр хэн иимэ хёрхо мэргэнээр ажалаа түсэблэжэ, ороһон, гараһан мүнгэеэ тэнсүүлдэг байгааб?» - гээд, тэрэ үеын зон асууха зуураа, өөһэдөөл нэгэн дуугаар: «Раднаев!» - гэжэ харюусадаг. Тэрэнэй сэхэ хабаадалгатайгаар Хара-Шэбэртэ хэдэн зуугаад шэнэ гэрнүүд, гурбан дабхар һургуули, эмнэлгын газар, хоёр дэлгүүр, хоол бариха газар, Соёлой байшан болон бусад олон объектнүүд баригдаһан.

- Илалтын 75 жэлэй ойе угтуулан, Николай Суханов болон Гурожаб Бальжиров гэгшэдэй бэшэһэн «Сердце Рабдана» гэжэ баримтата очеркын удхаар нёдондо намар шэнэ зүжэг табяабди. Тиигэжэ «Сагай сууряан» гэһэн драматическа бүлгэмнай Могойтынгоо аймагта түрүүлжэ, тойрогой хэмжээндэ II шатын дипломдо хүртөө, - гэжэ Хара-Шэбэрэй Соёлой байшанай захирал Туяна Доржиева хөөрэхэтэеэ хамта, – Зүжэг найруулагша Аюна Ширабцынгуевагай ажал тэмдэглэгдээ, Рабдан Раднаевай роль наадаһан Булат Тудуповта «Бүһэтэнэй гүйсэдхэһэн эрхим дүрэ» гэһэн тусхай шан барюулагдаа, - гээд, урматайгаар үргэлжэлүүлнэ.

Теэд гансал дээрэ дурдагдагша зохёолой үндэһөөр зүжэг табигдашоогүй юм аабза. Рабдан Раднаевтай мүр мүрөө түшэлсэн, түрэл ажахыгаа амжалтада хүргэлсэһэн үбгэд, хүгшэдэй үсөөн болоошье һаань, мэндэ байгшадынь зүбшэл заабаринуудаа хэлээ, хүндэтэ ветераниие дурсаа. Рабдан Раднаевичай роль гүйсэдхэһэн Булат Тудуповшье хүршэ ажаһууһан ушарһаа абари зангыень һайн мэдэхэ байба. Иигэжэ юрэ бусын намтартай Рабдан Раднаевай дайшалхы зам, ажалайнь габьяа нютагайхидынь зүжэг болгон мүнхэлбэ.

Даши-Доржо БОЛОТОВ 

ЭНЭ СЭДЭБЭЭР УНШАГТЫ:

Рабданай зүрхэн

Автор: Даши-Доржо БОЛОТОВ