Главная / Новости /Общество / ДҮРБЭН ТЭЭШЭЭ ТЭГШЭ БЭРХЭ ҮХИБҮҮД

ДҮРБЭН ТЭЭШЭЭ ТЭГШЭ БЭРХЭ ҮХИБҮҮД

16-10-2019

Октябриин 11-эй га­рагай 6-да Улаан- Үдын сэсэрлигүүдэй үхибүүд Буряадай хүү- хэлдэйн “Үльгэр” театрта сугларжа, Буряад хэ­лэнэй габшагай һарада зорюулһан “Дүрбэн тэгшэ” гэһэн урилдаанда эдэбхи­тэйгээр хабаадаа.

Энэ харалга-урилдаан жэлэй туршада нэгэ удаа үнгэргэгдэдэг. Мүнөө жэл 89-дэхи “Тохорюухан”, 35- дахи “Ягаахан далбаганууд”, 3-дахи “Колобок”, 15-дахи “Һолонго”, 52-дохи “Ая ган­га”, 1-дэхи “Номина” болон “Булагхан” сэсэрлигүүдэй хөөрхэн хүүгэд буряад хэ­лэеэ сэсэрлигтээ хэр үзэжэ байһанаа харуулаа.

Театрай тайзан аятай зо­хидоор үндэһэн буряад маягаар шэмэглэгдэһэн байна гэжэ анхараабди. “Дүрбэн тэгшэ” урилдаа “Ая ганга” сэсэрлигэй захирал Светла­на Зоригтуевна Цыренжа­пова нээжэ, буряад хэлэнэй үдэрөөр бултаниие амар­шалжа, сэсэрлигэй бишыхан шабинарта амжалта хүсөө. Тэрэшэлэн мэдээжэ дуушан, хүгжэмшэн Вера Шобосо­ева “Дүрбэн тэгшэ” урилдаае уран шадабаритайгаар хүтэлбэрилбэ.

Эшэхэ, гайхахые мэдэдэггүй

Тайзан дээрэ гаража мэндэшэлхэдээшье, хэниинь ямар шадалтайб гэжэ ха­руулжа эхилнэ. Балшар­хан хүүгэд хадаал хүүгэд – эшэхэ ба гайхаха гээшые мэдэхэгүй, шадаха мэдэхэ­еэл харуулна, хөөрэнэ, дуу­лана, наадана. “Тохорюуха­най” бүлэг “Нарата юртэмсэ” гэжэ өөһэдын нэрэтэйгээр хабаадаа. “Колобок” сэсэр­лигэйхид харагшадые ехэтэ хүндэлжэ, гараа наманша­лан мэндэшэлхэдээ, ехэл зо­хидхонууд байгаа.

Амар мэндэеэ мэдүүлээд, эдир багашуул аяар табан шата урилдаае дабажа гараа. “Танилсая” гэһэн түрүүшын урилдаанда хүүгэд сэсэр­лиг тухайгаа уран гоёор шүлэглэн, зариман дуунай бадагуудаар уранаар харуул­жа шадаа. Энэ шатада “Ягаахан далбагануудай” хүүгэд үглөөнэй дасхал эршэтэй­хэнээр хэдэгээ бодотоор үзүүлбэ. “Номина” сэсэрли­гэй бэлигтэйшүүл өөһэдын тайзанай шэмэглэлтэй га­ража шалгараа. “Колобогой” хүүгэд “Манай сэсэрлиг” дуу­гаа уранаар хангюурдаа.


Хоёрдохи шатада до­оромбо лама Эрдэни- Хайбзан Галшиевай “Бэли- гүүн толиһоо” эжы аба­даа зорюулһан нэжээд һургаал сээжээр уншаа. Эр­дэмтэ дооромбо багшын һургаалнуудые “Тохорюу­хан”, “Ягаахан далбаганууд”, “Һолонго”, “Ая ганга” болон “Номина” сэсэрлигүүдэй хүүгэд һайнаар мэдэхэ бай­бад.

Гурбадахи шатада гэр бүлэ тухайгаа гурба-гурбан асуудалнуудта хабаадаг­шад харюусаа. Буряадаараа һайнаар ойлгодог, зүбөөр ха­рюусажа шададаг байһанаа “Ягаахан далбаганууд”, “Ко­лобок” болон “Һолонго” сэсэрлигүүдэй хабаадагшад гэршэлээ. Тэдэнэр асуудал­нуудта харюусаа. Аба эжы, төөдэй таабай, аха дүүнэр тухайгаа хөөрөө.

“Түшэхэ угтай, талаан бэлигтэй” бидэнэр “Яга­ахан далбаганууд” болон “Номина” сэсэрлигүүдэй “угаа уһанда хаяагүй” үхибүүдбди гэжэ дүрбэдэхи шатын урилдаанда хару­улжа шадаа. Эндэ гэрэй да­абари дүүргэжэ, хүүгэдэй гараар бүтээгдэһэн табан хушуу малнууд дэлгэгдээ. Өөһэдынгөө барималнуу- дые харуулхадаа, тэдэнэр шүлэгүүдые уранаар уншаа, дуунуудые дуулаа. Аминдаа таһаг соо зурагуудые зуража, табан хушуу малые ямараар харанабибди гэжэ харуулаа.

“Сэдьхэл соомни – сэл­геэхэн тоонтом” һүүлшын шатада угайнгаа тоон­тые түүрээһэн дуунуудые гүйсэдхэлгэдэ бултадаа шал­гараа. Эндэһээ тобшолон хэ­лэхэдэ, шүлэг, дуун, оньһон хошоо үгэнүүд, таабарину­уд, үреэлнүүд буряад хэлэ үзэлгэдэ ехэ нүлөө үзүүлдэг юм байна.

Хабаадаһан долоон бү- лэг булта Үргэмжэлэл- нүүдые абаа, эбээн тэд­хэгшэ “Полином”, “Митра” нэгэдэлнүүдэй бэлэгүүдтэ, Улаан-Үдэ хотын болбосо­ролой хорооной шангуудта хүртөө. “Тохорюухан” эгээл талаан бэлигтэй гэжэ шалга­раа. “Колобок” буряад хэлэ­эрээ эгээл бэрхэ гэгдээ. Ёһо заншалаа “Һолонго” һайнаар сахина гэжэ элирүүлэгдээ. “Ая ганга” эгээл ирагуу дуу- шадтайбди гэжэ харуулаа. “Булагханай” хүүгэд эбтэй эетэйгээ гэршэлжэ шадаа.


“Ягаахан далбаганууд” урагшатай

Бүхы шатануудай дүнгүүдээр “Номина” 3-дахи шатын дипломдо хүртөө. “Ая ганга” 2-дохи шатын диплом абаа. “Ягаахан далбаганууд” нэгэдэхи һуурида гарахаа- раал гараа.

Хүүгэдые сэсэрлигүүдтээ буряад хэлэндэ һайнаар һургажа байһан 89-дэхи “Тохорюухан”сэсэрлигэй Дэ­жэд Матвеева, 35-дахи “Ягаа­хан далбаганууд” – Людмила Бальжурова, 3-дахи “Коло­бок” – Соёлма Бадмацырено­ва, 15-дахи “Һолонго” – Сэсэг Будаин, 52-дохи “Ая ганга” - Дарима Дашиева, 1-дэхи “Но­мина” – Туяна Раднагуруева Бэлигма Дашеева хоёр, “Бу­лагханай” Ольга Борбонова багшанар магтуулжа, Баярай бэшэгүүдые абаа.

“Дүрбэн тэгшэ” урилдаае Юмжана Жамбалова, Аюр Аю­шиев, Артур Сатаров, Очирма Цыдыпова гэһэн эдир заахан дуушад ирагуу дуунуудаараа шэмэглэжэ, буряад хэлэнэй ёһотойл найр болгоо.

Иимэ урилдаанууд эхэ хэлэеэ мэдэжэ ябаха нангин хэрэгтэ нүлөөлхэһөө гад­на, үндэһэн соёл, уралигаа арьбадхаха хүсэлтэй бол­гоно. Үхибүүдэй хоорондо­хи харилсаан үргэдхэгдэжэ, эб хамта хүмүүжэхэдэнь һайнаар нүлөөлнэ.

Антон Иршутовай зурагууд. 

Сэнгэ РИНЧИНОВ

Теги:



17:43

​Звезда Алексея БУТУНАЕВА 

17:30

Ученый, внесший существенный вклад в науку Бурятии – Валентин Рассадин 

17:26

​Олондо жэшээ - Ольга Намдакова 

17:08

Буряад уласта​ сүлөөтэ барилдаагаар Ородой Холбоото Уласай чемпионадта бэлэдхэл эхилээ 

16:55

​Үрхэ гэрээ – үндэһэн маягаар 

16:52

​Буряад уласта фермернүүдтэ грантын тэдхэмжэ үзүүлхэдэ аша туһатай 

16:40

​В микрорайоне Восточ­ный Улан-Удэ появилась пер­вая модельная библиотека - центр чтения «Семейный меридиан» 

16:31

​Залуушье һаа, залхуурангүй... 

16:20

​Основное энергогенерирующее предприятие Бурятии подвело итоги девяти месяцев работы 

16:05

​Что связывает грузинского художника Ираклия Тоидзе с Бурятией?  

15:11

Үһэ абахада – ушартай 

14:37

​Нэрэдэмнай нэмэритэй гү? 

14:08

​Спортсменка из Бурятии выступит на Кубке мире по женской борьбе в Японии 

13:56

​​Георгий Кушиташвили представляет Бурятию на чемпионате России по боксу 

13:52

​Татьяна Полозова: «Хүдөө нютагуудта үйлэдбэрилһэн эдеэ хоол элбэгжэнэ» 

13:48

Бурятские шахматисты завоевали путевки в Сочи 

13:36

​Бурятия - в лидерах 

13:33

​Москва хотын ажаһуугшад болон айлшад Буряад уластай квестын аргаар танилсаха 

12:10

В Улан-Удэ пожарные спасли шестерых человек 

12:07

Как поживают животные в Уголке живой природы в Этнографическом музее народов Забайкалья? 

12:04

В Бурятии детям с инвалидностью помогают преодолеть изоляцию 

12:01

Картина инфляции в Бурятии: потребительские цены на товары и услуги выросли на 3,4% 

11:59

В Бурятии проверили питание в образовательных организациях 

11:48

Народный Хурал Бурятии обсудил ход реализации государственных программ 

11:33

Более 300 сильнейших спортсменов соберутся на Чемпионате и Первенстве по ушу в Улан-Удэ 

11:19

​Будут в списке героев Бурятии 

11:11

​«Дом, где я спал...»: возродят ли в России вытрезвители? 

11:07

Жителя Бурятии обязали снести самовольно возведенный торговый павильон 

11:03

Директора ресурсоснабжающей организации в Бурятии привлекли к ответственности за перерыв в отоплении домов 

10:59

В Бурятии бывшего оперуполномоченного приговорили к девяти годам лишения свободы за взятку в 1,5 млн рублей 

10:57

​Алексей Цыденов поддержал спецпроект газеты «Бурятия» ­­– «Герои без звезд» 

10:56

Вячеслав Володин: «Дети должны иметь возможность ходить в детсад, школу вместе с братьями и сёстрами» 

10:56

​Хэжэнгэдэ ургаса хэр бэ? 

10:55

​Опыт выращивания лекарственных растений в Бурятии будут доводить до стандартов инвестпроекта 

10:51

Бичура приняла Совет представительных органов МСУ Бурятии 

10:48

Петр Носков бурятским фермерам: «Мы вам в помощь!» 

10:46

​В Бичурском районе Бурятии к новому году откроется новый физкультурно-спортивный центр 

10:33

​Буряад Уласай хүүгэдэй уралигай 26 һургуулида шэнэ пианинонууд дамжуулагдаха 

10:19

​В Улан-Удэ проходит региональный этап Всероссийского конкурса «Воспитать человека»  

09:47

​Алас Дурнын федеральна тойрогой бүридэлдэ Буряад Уласай оруулагдаһаар жэлэй дүнгүүд тухай Алексей Цыденов хэлэбэ 

09:37

​Успешные практики бурятских стоматологов представлены на международном конгрессе 

09:34

​В главной экстренной больнице Бурятии осваивают новый УЗИ аппарат премиум – класса 

09:03

​Алексей Цыденов об итогах первого года Бурятии в ДФО: "Мы получили сразу много плюсов"  

08:45

Зурхай на 15 ноября, 18 лунный день 

08:35

Местами небольшой снег, днём до -20 мороза 

Наши издания