Соёл уралиг 13 may 2022 841

Бэлигэйнь дээжэ салгидаһаар

Дугарма Батоболотова. Энэ нэрэ мэдэхэгүй, дуулаагүй зон үсөөн ёһотой. Агын тойрогой элитэ уран шүлэгшэн, Россиин, Буряад Уласай Уран зохёолшодой холбоонуудай болон Үбэр Байгалай хизаарай уран зохёолшодой эмхиин гэшүүн Дугарма Батоболотовагай буурашагүй бэлигэй дээжэ салгидаһаар.

Энэ удаа “Ажабайдалай агшан зуура” гэһэн 6-дахи номойнь 1-дэхи хуби  нара хаража,  уран шүлэгтэ дуратайшуулда сэгнэшэгүй бэлэг болобо ёһотой.  Тон өөрын онсо маягтайгаар, гүнзэгы удхатайгаар  бэшэгдэһэн бүтээлнүүдэйнь  мүрнүүд хүн бүхэнэй сэдьхэлэй хүбшэргэй  заатагүй дайрадаг, олон уншагшад шүлэгүүдыень сээжээр мэдэдэг. Гэр бүлын болон бэшэшье һайндэрнүүдтэ Дугарма Батоболотовагай шүлэгүүдэй зэдэлхыень оло дахин шагнаһан байнаб.

-Хорин нэгэдэхи зуун жэлэй онсо шэнжэ гэхэдэ, нюдэндэ харагдадаггүй интернет утаhан абаахайн шүлhэн мэтэ дэлхэйе хушаа. Тэрэ ушараар холо ойрошье, танил бэшэшье зон харилсахань, танилсахань  түргэн болоо. Интернедэй долгин дээрэ 2018 оной апрель hараhаа шүлэгүүдээ, үреэлнүүдээ вайберай хуудаhанда эльгээдэг болоо hэм. Тэрэ гэhэн сагhаа хойшо гурбан жэл үнгэршэбэ, үдэр бүриин шүлэгүүд яhала зузаахан дэбтэр болохоор сугларба. 2018-2019 онуудта бэшэгдэhэн шүлэгүүд согсологдожо, «Ажабайдалай агшан зуура» гэжэ нэрлэгдэhэн, гурбан бүлэгhөө бүридэhэн шүлэгүүдэй суглуулбари-ном нара хараба. Нэгэдэхи бүлэг — «Сэнтэй сэдьхэлэй булан». Эжы аба, нютаг, түрэл хэлэндэ зорюулhан шүлэгүүд. Хоёрдохи бүлэг —  «Минии юртэмсэ», тон шүлэгэй мүндэлжэ байха үедэ сэдьхэлыемни эзэлээд байhан hанал бодолнууд эндэ hуурияа эзэлээ. Гурбадахи бүлэг —  «Тогтууригүй уларил». Жэлэй дүрбэн сагта hэлгэжэ, хубилжа байдаг байгаали, сагай уларил адаглажа, оршон тойрон юртэмсын үзэгдэлтэй нягта холбоотойгоо мэдэржэ бэшэhэн шүлэгүүд. Үлхөө шүлэгүүдни үдэр бүри бэшэгдэдэг дэбтэр хадаа, hара үдэртэеэ бэшэгдэбэ. Энэ суглуулбари-ном үргэлжэлтэй байха гэжэ уншагшадтаа соносхохо, найдуулха байнаб. 2020-2021 онуудта бэшэhэн шүлэгүүд дээрэ хүдэлхэ саг ерээ, - гэжэ автор хөөрэбэ.

Светлана Махабадарова, ирагуу найрагша, Агын тойрогой Ж. Балданжабоной нэрэмжэтэ Уран зохёолшодой бүлгэмэй, Буряадай Уран зохёолшодой холбооной гэшүүн:

- Ород гүрэнэй Уран зохёолшодой холбооной гэшүүн, уран шүлэгшэн, эрхим хүндэтэ Дугарма Батоболотовнагай хэhэн ажалдань хүгжэлтэ хүсэжэ, хэблэhэн номдонь hанамжаяа оруулбаб. Талаан бэлигтэнь найдажа, сэдьхэлыень дэмжэжэ үргэнэб. Мүн лэ бэшэhэн шүлэгүүдыень ажаглан харахада, угай улигтай, hанаанай hабинууртай, зүрхэнэй зүнтэй, сэдьхэлэй зорилготой хүн гэжэ эли.    Үргэн дэлисэтэй уран үгэнүүдээр зураглан зохёоhон үдэр бүриин шэнэ шүлэгынь үндэhэн түрэл хэлэеэ буряад арадтаа дэлгэрүүлхэ, хүгжөөхэ гэhэн мүнөө үе сагта хүмүүжүүлгын үүргэ ехэтэй. Хэлэнэй дүримдэ тааруулан найруулжа, түүхэдэ тодорхой бүтээл болгоно. Байгаалиhаа үгтэhэн табисуурта талаан бэлигээ бүгэдэ арадтаа түхөөн дамжуулна. Түрэл хэлэндээ дуратай, үгэ холбожо, шүлэг зохёохо улигтай залуушуулда уран аргын дүрим, үгэдэ дурлал заажа, залажа, шэнэ үеын зохёолшодые hургана. Саашадаа бүри үгэеэ үтэгжүүлэн, хүмүүжүүлэн, сэнтэй hайн бодол үүсхэжэ, саглашагүй сэсэн хэлээр ажабайдалай агшан зуурые зураглан зохёожо, сэгнэшэгүй баян сэдьхэлэй аянга зэдэлүүлжэ, уран зохёолой хүгжэлтэдэ үндэр хубитаяа оруулжа ябахыень хүсөөд, ээлжээтэ номойнь хуудаhа иража, үгын уран аянгаhаа тэжээл абахыень уншагшадаа уряалнаб.

 

Автор: Янжима ДАРМАЕВА

Фото: Гэр бүлын архивһаа