Зурхай 3 jul 2023 1067

Буряад-монгол зурхай июлиин 3-һаа 9 болотор

© фото: Анна ОГОРОДНИК

Июлиин 3, гарагай 2, буряад-монгол литээр 15.

Абида бурханай дүйсэн үдэр. Түбэд литээр энэ үдэр Пагшаг эхилнэ, харин монгол литээр 23-һаа (июлиин 10-һаа) эхилхэ.

Амгалан тайбанай, малгайн, гуталай, хубсаһанай хэшэг даллага абахада, гахай, хонин, туулай жэлтэй хүнүүдтэ хии мо­риёо хиидхэхэдэ һайн.

Энэ үдэр 9:00 саг болотор гарагай газар махабад одоной уһан махабадтай ушаржа, “эдир” болоно. Энэ үдэр шэнэ хуб­саһа үмдэхэдэ, шэмэг зүүдхэл зүүхэдэ, хатар наада эмхидхэхэдэ, хурим түрэ наадахада, шэнэ тушаал эзэлхэдэ, гэр бүлэ шэнээр байгуулхада һайн.

9:00 сагһаа хойшо гарагай уһан махабад одоной уһан ма­хабадтай ушаржа, «шэмэтэй» болоно: наһаяа утадхахада, эм найруулхада, эмнэлгэ эхилхэдэ, угаалга хүүлэхэдэ (уһанда оро­хо бүхы үйлэнүүд), шэнэ гэр барихада, аралжаа наймаа ябуул­хада, арьбажуулгын бүхы үйлэнүүдтэ һайн.

Харгыда гарахада, урда зүг руу муу, бэшэ тээшэ - һайн.

Нохой жэлтэндэ һанаһанаа бүтээхэдэ, урагшатай гараг; хо­нин жэлтэнэй буянай үдэр.

Үһэеэ абхуулхада – үлзытэй һайн, гэбэшье һүнэһэн толго­йдоо оршоно.

Июлиин 4, гарагай 3, буряад-монгол литээр 16.

Амгалан байдалай, илангаяа баялигай хэшэг даллага аба­хада, хулгана, луу, бишэн жэлтэй хүнүүдтэ хии мориёо хиид­хэхэдэ, пеэшэн табихада, һайн үдэр.

Энэ үдэр гарагай гал махабад одоной уһан махабадтай ушаржа, “үхэл” болоно. Энэ үдэр амидаралай хүсэн һуларна, эхилһэн хэрэгүүд буруу һүрэжэ болохо, эмнэлгэшье эхилэлтэ­гүй, олзын хэрэг эрхилхэгүй.

«Хэрэмэй» үүдэн нээгдэнэ: гэрэй һуури татахагүй, гэр бай­ра заһабарилхагүй, ондоо тээшээ зөөлгэхэгүй.

Энэ үдэр харгыда гарахада, баруун зүг руу - муу.

Морин, могой жэлтэнэй урагшатай үдэр, хулгана, гахай жэ­лтэнэй буян үйлэдэхэ гараг. Тахяа, бишэн жэлтэндэ муу үдэр, һэргэг ябаха хэрэгтэй.

Үһэеэ абхуулхада – үбшэндэ, амилхада хүндэ болохо.

Июлиин 5, гарагай 4, буряад-монгол литээр 17.

Амгалан тайбанай, адуу мориной хэшэг даллага абахада, тахяа, үхэр, могой жэлтэй хүнүүдтэ хии мориёо хиидхэхэдэ, һайн үдэр.

Энэ үдэр гарагай газар махабад одоной уһан махабад­тай ушаржа, “эдир” болоно. Энэ үдэр шэнэ хубсаһа үмдэхэдэ, шэмэг зүүдхэл зүүхэдэ, хатар наада эмхидхэхэдэ, шэнэ тушаал эзэлхэдэ, гэр бүлэ шэнээр байгуулхада, пеэшэн табихада, шэнэ гэр барихада ба шорой шулуугаар барилгын ажал хэхэдэ һайн.

«Бэриин» үүдэн нээгдэнэ: бэриин хэрэгүүдые үйлэдэхэгүй.

Энэ үдэр харгыда гарахада, баруун зүг руу муу, бэшэ тээ­шэ - һайн.

Хулгана, гахай жэлтэнэй һайн гараг; үхэр, луу, нохой жэл­тэнэй буян үйлэдэхэ үдэр. Морин, могой жэлтэн һэргэг байхые оролдог.

Үһэеэ абхуулхада – үнгэ зүһэ доройтохо.

Июлиин 6, гарагай 5, буряад-монгол литээр 18.

Гэгээн түрэлтэ XIV Далай ламын түрэһэн үдэр.

Амгалан тайбанай, хүүгэдэй хэшэг даллага абахада, тахяа, үхэр, могой жэлтэй хүнүүдтэ хии мориёо хиидхэхэдэ, пеэшэн табихада, һайн үдэр.

Энэ үдэр гарагай газар махабад одоной хии махабадтай ушаржа, “тааралдахагүй” болоно. Гарза гаража, хулгай дээр­мэшье боложо болохо, шухала хэрэг, эмнэлгэ эхилэлтэгүй, ху­рим түрэ наадахагүй, шэнэ гэр барихагүй, шорой шулуугаар барилгын ажал хэхэгүй.

«Хүүрэй» үүдэн нээгдэнэ: наһа барагшые хүдөөлхэгүй.

Энэ үдэр харгыда гарахада муу, илангаяа зүүн зүг руу.

Бар, туулай жэлтэнэй урагшатай үдэр, харин тахяа, бишэн жэлтэнэй буян үйлэдэхэдэ һайн. Үхэр, луу, хонин, нохой жэлтэн һэргэг ябахые оролдохо.

Үһэеэ абхуулхада – гарза гараха.

Июлиин 7, гарагай 6, буряад-монгол литээр 19.

Амгалан тайбанай, хониной хэшэг даллага абахада, пеэ­шэн табихада һайн үдэр.

Энэ үдэр гарагай газар махабад одоной газар махабадтай ушаржа, «эдир» болоошье һаа, "У-лаг хооһон гартай” зүрил­дэнэ: найр наада эмхидхэхэгүй, хурим түрэ наадахагүй, мүнгэ урьһалхагүй – үгырхын тэмдэг, гэр барихагүй, шорой шулууга­ар барилгын ажал хэхэгүй, нэрэ үгэхэгүй, үрэһэ тарихагүй.

Тон шухала хойшолуултагүй хэрэгэй гараа һаа, урид “ОМ АКАНИ НИКАНИ АДЖИЛА МАНДАЛЕМАЕ СУХА” тарни уншаха.

“Үхэлэй” үүдэн нээгдэнэ: наһа барагшын хэрэг үйлэдэхэгүй.

Энэ үдэр харгыда гарахада, зүүн зүг руу муу, бэшэ зүгүүд руу - һайн.

Хонин, тахяа, бишэн жэлтэнэй урагшатай, һайн үдэр; мо­рин, бишэн жэлтэнэй буянай үдэр. Бар, туулай жэлтэнэй чисаа гараг – һэргэг ябаха хэрэгтэй.

Үһэеэ абхуулхада – Бурхан багшын һургаал дэлгэрхэ, һайн нүхэртэй ушарха.

Июлиин 8, гарагай 7, буряад-монгол литээр 20.

Баялигай, илангаяа таряанай даллага абахада, бар, морин, нохой жэлтэй хүнүүдтэ хии мориёо хиидхэхэдэ һайн.

Энэ үдэр гарагай газар махабад одоной газар махабадтай ушаржа, «Сиддхи» болобошье, «юрэнхы» үүдэн нээгдэнэ: шуха­ла хэрэгүүдые эхилхэгүй, суглаа зарлахагүй, шухала уулзалгада суглархагүй, шэнэ гэр барихагүй, шорой шулуугаар барилгын ажал хэхэгүй.

Энэ үдэр “морин үхэхэ, эмээл хухарха” ушарһаа харгыда га­рахада муу, илангаяа зүүн зүг руу.

Үхэр жэлтэнэй урагшатай гараг; бар, туулай жэлтэнэй буян үйлэдэхэ үдэр. Хулгана, гахай жэлтэндэ урагшагүй үдэр, һэргэг байха хэрэгтэй.

Үһэеэ абхуулхада – үлэсхэлэндэ, ангалгада.

Июлиин 9, гарагай 1, буряад-монгол литээр 22 (21 таһарба).

Энэ үдэр амгалан тайбанай, эдеэ унданай, баялигай, адуу малай хэшэг даллага абахада һайн.

Энэ үдэр гарагай гал махабад одоной гал махабадтай ушаржа, «арьбажаха» болоно: үрэһэ тарихада, худалдаа най­маанда, хүрэнгэ шэглүүлгэдэ, урьһалалгада болон арьбажаха бүхы хэрэгүүдтэ, үрэһэ тарихада, пеэшэн табихада, урагшатай, һайн.

«Наймаанай» үүдэн нээгдэнэ: олзын хэрэг эхилхэгүй, шэнэ гэр барихагүй, шорой шулуугаар барилгын ажал хэхэгүй.

Энэ үдэр харгыда гарахада муу, илангаяа баруун зүг руу.

Луу жэлтэнэй урагшатай, һайн үдэр.

Үһэеэ абхуулхада – эдеэ ундан элбэгжэхэ, гэбэшье үбшэн хүрэжэ магад.

Жаргал лама ДУГДАНОВ бэлдэбэ

Фото: Анна ОГОРОДНИК