Үндэһэтэнэй «Элүүрые хамгаалга» түсэлэй хэмжээндэ Буряадта мэргэжэлтэдые бэлдэнэ

Үндэһэтэнэй «Элүүрые хамгаалга» түсэлэй хэмжээндэ бэелүүлэгдэһэн «Элүүрые хамгаалгын эмхи зургаануудые мэргэжэлтэдээр хангалга» гэжэ нютаг можын түсэлэй дүнгүүд тухай Буряад Уласай Засагай газарай Түрүүлэгшын орлогшо - Элүүрые хамгаалгын сайд Евгения Лудупова хэлэбэ. Энэ сэдэбээр «Шухала юумэн тухай сэхэ руунь» гэжэ ээлжээтэ пресс-клубта зүбшэн хэлсээ. Сэдхүүлшэдэй асуудалнуудта сайдтай хамта уласай ба хүүгэдые эмнэлгын газарнуудай ахамад эмшэд Игорь Шпак ба Анатолий Дмитриев гэгшэд харюусаа.

– Ородой Холбоото Уласай ехэ һургуулинуудта 1300 гаран оюутад эмнэлгын тусхай зорилгото шэглэлээр һурана. Эгээ олон оюутад Буряадай гүрэнэй ехэ һургуулида һурана. Эмнэлгын колледжнуудта 1800 гаран оюутад һурана. Бидэ Северобайкальск хотодо нэмэлтэ тайлмайнуудые нээгээбди. Тэндэ Нижнеангарск болон Муяын түбэй больницануудта хүдэлхэ түрүүшын мэргэжэлтэд мүнөө жэлдэ һуралсалаа дүүргэхэ. Тиигэжэ хойто аймагуудта хүдэлхэ дунда шатын мэргэжэлтэдээр хангагдахабди. Тиихэдэ Новоильинск һууринда техникум нээгдэнхэй, тэрэнэй таһаг Загарайн аймагай Шэнэ Бэрээн һууринда бии. Тэндэ манай оюутад мүн лэ һурана. Дүрбэн жэлэй саана бюджетнэ һууринуудай тоо Уласай Толгойлогшын шиидхэбэреэр олон болгогдоһон юм. Урид 200 һуури байһан һаа, 2022 ондо 700 болгогдоо һэн. Харин мүнөө тусхай зорилготой һууринуудта жэл бүри 500 хүн абтана. Мянгаад шахуу оюутад мүнөө жэлдэ һуралсалаа дүүргэхэ, тэдэнэй 541-иинь тусхай зорилготой һууринуудта һураа. Тэдэ булта бидэндэ хүдэлхэеэ ерэхэ,- гэжэ Евгения Лудупова хэлэбэ.

 Хүүгэдэй уласай клиническэ эмнэлгын назарта эмшэдэй болон дунда шатын мэргэжэлтэдэй һууринууд 60 хубяар хангагданхай. Эмшэд дуталдана, тиигэбэшье энэ талаар ажал ябуулагдаһаар гэжэ эмнэлгын эмхиин ахамад эмшэн Анатолий Дмитриев тэмдэглээ.

- 3-дахи жэлээ тусхай зорилготой һууринуудта оюутадые абанабди. Мүнөө ординатурада - 17, эмнэлгын ехэ һургуулинуудта 23 оюутан һурана. Түрүүшын оюутад 3-дахи курсын болоо. Манай уласта хүүгэдэй эмшэдые бэлдэдэг һургуули үгы, тиимэһээ энэ шэглэлээр Иркутск, Томск, Новосибирск, Красноярск, Шэтэ, Москва хотонуудта һурганабди. Колледждо һураха оюутадыешье абадагбди. Үнгэрэгшэ жэлдэ дунда шатын мэргэжэлтэдые бэлдэхэ тусхай зорилготой һууринууд булта эзэлэгдээ һэн. Тиимэһээ Элүүрые хамгаалгын яаман бидэндэ нэмэлтэ һууринуудые үгэһэн байна. Удахагүй дунда шатын мэргэжэлтэдээр дүүрэн хангагдахабди гэжэ найданаб,- гээд,  ахамад эмшэн  Анатолий Дмитриев хэлэбэ.

ДРКБ-н залуу мэргэжэлтэд нэгэдэл байгуулжа, өөһэдын асуудалнуудые шиидхэнэ.

- Манай залуушуул элдэб хэмжээ ябуулгануудта эдэбхитэй хабаададаг, бидэ тэдэниие дэмжэдэгбди. Тиихэдэ аяншалгын клуб байгуулагдаа. Залуушуул хада уулануудые дабадаг, голоор уруудадаг. Ёһо заншалаар баян коллективтэ хүдэлнэбди гэжэ тэдэ ойлгохо ёһотой, - гээд, Анатолий Дмитриев тэмдэглээ.

Уласай Н. А. Семашкын нэрэмжэтэ клиническэ больница мэргэжэлтэдээр 70 хубяар хангагданхай.

- Шэнжэлэлгын дүнгөөр манай коллективэй мэргэжэлтэдэй 40 хубинь табан жэлһээ бага хугасаада хүдэлнэ. Тиимэһээ тэдэниие һургаха асуудал тобойн гарана. Һуралсалда мүнгэ гамнадаггүйбди, жэлэй туршада 800 хүниие элдэб талмайнуулта һурганабди. Энэ хэрэгтэ 5 сая түхэриг гаргашалагдадаг. Залуушуул манай ерээдүй, тэдэ саашанхи түсэбүүдэй, хараа бодолнуудай түлөө харюусаха, - гэжэ Игорь Шпак хэлэбэ.

«Элүүрые хамгаалга» гэжэ үндэһэтэнэй түсэлэй хэмжээгдэ федеральна «Земский доктор» ба «Земский фельдшер» программануудаар 2024 ондо Буряад Уласта 82 эмшэн, 26 фельдшер ажалтай болоо.

– Табиһан түсэбөө дүүргээбди. 50000-һаа үсөөн ажаһуугшадтай Гусиноозёрск, Хяагта, Закаменск, Бабушкин хотонуудта программын хэмжээндэ ажалда ороһон эмшэдые Буряад Уласай Засагай газар дэмжэнэ. 2024 ондо 14 эмшэндэ хоёр сая түхэригэй туһаламжа үзүүлэгдээ. Тиихэдэ 2022 онһоо анестезиолог-реаниматолог, акушер-гинеколог, хирург, травматолог-ортопед гэһэн хоморой мэргэжэлтэй эмшэдтэ уласай бюджедһээ нэмэлтэ 1 сая түхэриг хараалагданхай, - гэжэ Буряад Уласай Засагай газарай Түрүүлэгшын орлогшо - Элүүрые хамгаалгын сайд Евгения Лудупова хөөрэбэ.

2024 ондо 3 сая түхэригэй дэмжэлтэ 17 эмшэн абаа. Тэрээнһээ гадуур тон хоморой мэргэжэлтэй 13 эмшэндэ нэгэ сая түхэригэй түлбэри байгаа. Тэдэ булта Улаан-Үдын эмнэлгын эмхинүүдтэ ажалда ороо.

Буряад Уласай аймагуудта эмшэдые тогтоохын тула «Хүдөөгэй ипотекэ» программа хүдэлнэ, харин 2023 онһоо хойшо «Алас Дурнын ипотекэ» программа бэелүүлэгдэнэ. 2024 оной ноябриин 1-нэй байдалаар 47 мэрэгэжэлтэн тус программада ороо. 2024 онһоо уласай 8 аймагта эмшэдтэ гэрнүүд баригдана. Энэ хэрэгтэ Юрэнхылэгшын Алас Дурнын тэдхэмжын мүнгэн һанһаа 300 сая түхэриг һомологдоһон байна. Эдэ арганууд хүдөө һууринуудта залуу эмшэдые үлээхэ, гэр бүлэ байгуулха хэрэгтэ нүлөөлнэ.