Юртэмсын хүгжэмэй ном

Байгша оной мартын 18-да Оросой Холбоото Уласай соёлой габьяата хүдэлмэрилэгшэ, арадай гэгээрэлэй отличник, Агын Буряадай автономито тойрогой хүндэтэ эрхэтэн, «Хүндэлэлэй Тэмдэг» орденоор шагнагдаһан Дагба Ринчинович Ринчиновэй түрэһөөр 90 жэл гүйсэбэ.

Ниигэм 12 apr

Ажалда дурлуулан хүмүүжүүлнэ

Түнхэнэй аймагай Шэмхын интернат-һургуули дүүргэһэн үхибүүд ажабайдалай хүнгэн бэшэ замда бэлэн гарана. Үшөө һургуулиин ябаад, тэдэ огород тарижа һурана, хониной нооһоор хубсаһанай элдэб зүйлнүүдые оёно, тамирайшье талаар һайн бэлэдхэлтэйнүүд юм. Байгаалидаа гамтайгаар хандаха хэрэгтэй гэжэ бага наһанһаань ойлгоод ябадаг болоно.

Ниигэм 11 apr

Зуун жэлнүүдэй хүшэгэ сэлин...

Манай үбгэ эсэгэнэр XVIII зуун жэлдэ малай хоол бэлэдхэлгын шэнэ арга - үбһэ сабшалга - хэрэглэжэ эхилһэн юм. Энээн тухай Вандан Юмсуновай түүхын бэшэгүүд соо тодорхойгоор бэшэгдэһэн.

Ниигэм 11 apr

Үүлтэр һайтай үхэрнүүд

Буряад Уласай малшад бодо малаа зохёомол аргаар үдхэжэ эхилбэ. Мухар-Шэбэрэй аймагай ажахыда пробирка соо болбосорһон табан тугал мүндэлөө.

Ниигэм 10 apr

Гурбан харгын голыень бариха

Буряад зон хэлэнэйнгээ хэр байһан тухай хэлсэхэ дуратайл байдаг агша. Эндэ һаяхана мэдээжэ сэдхүүлшэ, уран шүлэгшэ Николай Шабаев имагтал энэ асуудалаар өөрынгөө һанамжа элирхэйлхэдээ, олондо мэдээсэл тараадаг хэрэгсэлнүүдэй, тэрэ тоодо манайшье сониной харюусалга тухай һануулаа. «Хэлэмнай мүнөө үедэ олондо мэдээсэл тараадаг хэрэгсэлнүүдтэ ямар янзаар хэлэгдэнэб, тэрэл хэбээрээ арад соогуур таража ошоно ха юм. Тиимэһээ тэдэ газарнуудай хүтэлбэрилэгшэдые, эрхилэгшэдые эхэ хэлэндээ гамтай хандажа, ажабайдалдаа зүбөөр хэрэглэжэ, арад түмэндөө жэшээ боложо ябаха нангин уялгаяа хэр зэргэ бэелүүлжэ байһан тухайгаа тоосожо байхаар уялгалха шухала», - гэжэ дурадхаһыень тодожо абан, һанамжа бодолнуудаа ниитэлхэмни гээшэ гү?

Ниигэм 10 apr

Архигүй, элүүр энхэ талмай

Буряад һайхан орондомнай үшөө нэгэ нютагта архиин зүйлнүүд наймаалагдахаяа болижо, улад зон элүүр энхэ байдалай түлөө улам оролдожо эхилбэ. Уласаймнай зүүн зүгтэ нэмжыһэн Яруунын аймагай Догно нютаг энэ хабарһаа «элүүр энхэ байдалай талмай» гээд нэрлэгдэбэ.

Ниигэм 10 apr

Арбан сая анхаран хараа

Апрелиин 6-да уласхоорондын «Россия» үзэсхэлэн- хуралдаанда 10 саядахи айлшан дансалагдаба. Ярославль хотодо ажаһуудаг Константин Панфилов наһанайнгаа нүхэр Екатеринатай үзэсхэлэндэ ерээ.

Ниигэм 10 apr

Хошуун-Үзүүртэ хүшөө табигдаха

Буряадай арадай поэт, Россиин соёлой габьяата хүдэлмэрилэгшэ, СССР-эй Уран зохёолшодой холбооной гэшүүн Гунга Чимитовэй 100 жэлэй ойдо зорюулагдаһан хэмжээ ябуулганууд үнгэргэгдэжэ эхилээ.

Ниигэм 10 apr

Хасагуудай зүргѳѳр

Хаанта засагай үедэ хасагууд түрүү сэрэгшэдэй тоодо байhан. Алибаа ехэ буhалгаа ба байлдаануудые хасагууд «унтарааха» үүргэтэй hэн тула засагай талаhаа онсо хандасатай hааб даа. Эгээл тиимэhээ улаантанай урдаhаа олонхи хасагууд эсэргүүсэhэн, тиигэhэнэйнгээ түлѳѳ сүлүүлhэншье. Совет засагай үедэ хасагай үриб гэжэ үгэ хэлэхэнь хорюултай байгаа. Шэнэдхэн хубилалтын 1990- ээд онуудта хасагуудай соёл hэргээгдэжэ эхилээ hааб даа. Хориин аймагай Санномыск hууринай соёлой ордоной дэргэдэ хасаг дуунуудай «Вольница» гэжэ ансамбль байгуулагдаhан юм. Тус ансамблиие хүтэлэгшэ Лариса СКВОРЦОВАТАЙ хѳѳрэлдэбэбди.

Ниигэм 10 apr

Эсэгын һургаал – эрдэм, эхын захяа - хүсэн

Хатуу шэрүүн уларилтай байгаалитай тала нютагта жэлэй дүрбэн сагта олон мянгаад толгой адуу малаа туугаад, шэнэ буусада нүүжэ ябадаг монгол туургата арадууд алишье талаар – дотор сэдьхэлээрээ, махабад бэеэрээшье тусгаар шанга бүхэ ба хүсэтэй угсаатан байһанаа гэршэлдэг.

Ниигэм 4 apr

Эхэнэрнүүд – эрхим загаһашад

Байгал шадарай аймагай Турка нютаг шадар «Байкальская рыбалка» гэһэн заншалта болоһон мүрысөөн үнгэрһэн амаралтын үдэрнүүдтэ олониие суглуулаа. Мүльһэн дороһоо загаһашалха дуратай зон олоороо суглараа. Бүхыдөө 1000 гаран хабаадагшад 200 гаран команда бүридүүлээ.

Ниигэм 3 apr

Эсэгынгээ нэрэ мүнхэлхэ гээд...

Эгсэ 70 жэлэй урда тээ, 1953 оной июлиин 27-до Солонгосой дайн дүүрэбэ гэжэ тунхаглагдаһан юм. Үйлын үреэр нэгэ арад хоёр анги боложо хубаараад, гурбан жэлэй туршада шуһата дай үүсхэһэн түүхэтэй. Хоёр можо боложо һалаһан арадые нэгэ талаһаань Америкын Холбоотой Штадууд дэмжэбэ, харин нүгөөдыень СССР гүрэн дүмэһэн бэлэй.

Ниигэм 3 apr

Түрэлхидые суглуулаа

Бүгэдэ буряадай «Эрдэм» диктантын нэгэ талмай Улаан-Үдэ хотын 89-дэхи «Журавлёнок» сэсэрлигэй дэргэдэ зохёогдодог заншалтай. Энэшье удаа тэндэ 25 хүн сугларжа, мүнөө жэлэй диктант бэшэһэн байна.

Ниигэм 3 apr

«Онтохоной ороноор аяншалга»

Буряадай ниислэлдэ иимэ нэрэтэй урилдаан хоёрдохиёо үнгэргэгдэбэ. Тус хэмжээ ябуулгада хүүгэдэй сэсэрлигүүдэй болон һургуулинуудай театральна студинууд хабаадаа. Энэ удаа 9 һуралсалай гуламта зүжэгүүдээ дурадхаа.

Ниигэм 3 apr

Хатарай һайндэр

Хабарай амаралтын урдахана Түнхэнэй аймагай Горхоной дунда һургуулиин шабинар уян һайхан хатарай хэмжээ ябуулгада хабаадаһан байна.

Ниигэм 3 apr

Амитадые тооложо бүридхэбэ

Түнхэнэй Үндэһэтэнэй хүреэлэндэ ан амитадые үбэлэй сагта тооложо бүридхэлгын хаһын дүнгүүд һаяхана согсологдобо. Байгаали хамгаалгын энэ дэбисхэр дээрэ тус ажал февраль һарада ябуулагдаа.

Ниигэм 3 apr

Хитадтай харилсаа холбоотойгоор

Хүн олон хэлэ мэдэхэдээ, хаанашье ябажа ядахагүй. Ород, буряадайнгаа хажууда англи, монгол, хитад хэлэнүүдые шудалбал, һайн байгаа гээд, багшанарнай хэлэдэг. Хүршэ оршоһон Хитадтай манай гүрэн һайн харилсаатай. Тэрэнээ улам батадхан хүгжөөхын тула 2024-2025 онуудта Ород- Хитад гүрэнүүдэй соёлой жэлнүүд үнгэргэгдэнэ.

Ниигэм 3 apr

Хамтын хэрэг хүсэтэй

Буряад ороноймнай аймаг бүхэнэй нютаг һууринуудаар эльгэ нимгэн, энхэргэн сэдьхэлтэй эхэнэрнүүд сугларжа, баруун тээ дайшалхы талмайда ябаһан хүбүүдтээ хубсаһа хунар, бээлэй болон бусад хэрэгтэй зүйлнүүдые оёно, бүхыгөөрөө туһалха гэжэ оролдоно. Сэрэгэй тусхай үйлэ хэрэгэй эхилһээр, нигүүлэсхы сэдьхэлэй уряатай хэмжээ ябуулганууд хаа-хаанагүй эмхидхэгдэнэ. Тэрэ тоодо Дамба-Даржаа Заяевай нэрэмжэтэ «Даши Чойнхорлин» гэһэн Буддын шажанай университедэй дэргэдэхи һайн дуратанай бүлгэм 2023 оной намарһаа хүн зоной суглараад оёхо дүрбэн газар байгуулаа.

Ниигэм 3 apr
Үшөө харуулха