Унаа тээбэриин оюун ухаанай системын һалбарида тобшолол хэдэг мэргэжэлтэд унаа тээбэриин хангамжын ажахы һайжаруулгада, харгын аюулгүйе сахилгада шэглүүлэгдэһэн түсэлнүүд тухай Улаан-Үдэдэ мартын 26-27-до үнгэргэгдэһэн «ИТС регионам» гэжэ хуралдаан дээрэ зүбшэн хэлсээ.
Мартын 27-до хэмжээ ябуулгын хабаадагшадта Буряад Уласай Толгойлогшо Алексей Цыденов видеоконференц-холбоогоор хандаба.
- Нарата Буряад ороной ниислэлдэ таанадые мэндэшэлнэб. «Унаа тээбэриин тоо оньһонто ээрэ» гэжэ нэгэдэлтэй хамта дүй дүршэлөөрөө хубаалдаха шухаг платформо байгуулнабди. Улаан-Үдэ унаа тээбэриин оюун ухаанай системын шэнэ аргануудые нэбтэрүүлжэ байһан түрүүшүүлэй нэгэн болоно. Хотодо хэдэн түсэл амжалтатайгаар бэелүүлэгдээ, манай дүршэл нютаг можонуудта туһатай байхань дамжаггүй, - гэжэ Буряад Уласай Толгойлогшо хэлэбэ.
«Ростелеком» компаниин «Унаа тээбэри» гэһэн шэглэлэй захирал Дмитрий Марков Улаан-Үдын унаа тээбэриин тоогой оньһожоруулга үндэрөөр сэгнэбэ.
- Хотодо светофор хүтэлэлгын подсистемэ байгуулагдаа. Светофорно объектнүүдэй 58 хуби хүтэлэлгын түбтэ залгагданхай. Баримтануудые болбосоруулха түб мүн байгуулагдаа. Түбэй мэргэжэлтэд харгын һалбари адаглан хүтэлхэ талаар мүнөө сагай эрилтэдэ таарама тоо оньһоной хэрэгсэлнүүдтэй. Унаа тээбэри саг үргэлжэ таһалгаряагүй адаглаха системэ бии болоо. Тиихэдэ 230 детектор тодхогдоо, хаана юун болоноб гэжэ тэрэ дары ойлгохоор, - гэжэ Дмитрий Марков хэлэбэ.
«Южный Байкал» гэһэн эмхиин даргын орлогшо Зорикто Ленхобоев харгын хүдэлөөниие нэгэдэмэл түбһөө хүтэлбэрилхэ дурадхал оруулба.
- Һүүлэй хэдэн жэлэй туршада унаа тээбэриин 5 янза бүри эршэтэйгээр ябана. Илангаяа ашаанай машинанууд. Тиимэһээ харгын аюулгүйе сахихын тула бүхы Росси дотор унаа тээбэриин оюун ухаанай системэ нютаг можын ба холбоото уласай харгын һужаатай холбоотой хүдэлхэ ёһотой, - гэжэ «Южный Байкал» эмхиин даргын орлогшо хэлэбэ.
Зорикто Ленхобоевой тэмдэглэһээр, харгын аюулнуудые шэнжэлхэ программна комплекс хэрэгтэй.
- Харгын аюулда хабаадагшад, аюулай болоһон саг, хабаадагшадай наһан гэхэ мэтэ зүйлнүүд шэнжэлэгдэхэ ёһотой. Тиигэжэ олоной ами наһа абарха аргатайбди, - гэжэ тэрэ хэлээ.
Оросой Холбоото Уласай Унаа тээбэриин яаманай харгын ажахын һалбарида гүрэнэй политикын департаментын захирал Ренат Гайнетдиновэй тэмдэглэһээр, нютаг можонуудта ажал эдэбхитэй ябуулагдана. «Аюулгүй ба шанартай харгынууд» гэжэ холбоото уласай түсэл 5 жэлэй туршада бэелүүлэгдэжэ, унаа тээбэриин системэ хүгжөөлгэ эрилтэтэй гэжэ харуулаа. 2024 оной эсэстэ иимэ системэнүүд гүрэнэй 56 нютаг можодо нэбтэрүүлэгдээ.
- «Ажамидарал хангаха ажахы» гэжэ шэнэ түсэл «Аюулгүй ба шанартай харгынууд» түсэлэй орондо бэелүүлэгдэхэ. 5 жэлэй туршада харгынуудые хүгжөөхэ түсэлдэ 22 млрд түхэриг һомологдоһон байна. 2025 онһоо 2030 он болотор бэелүүлэгдэхэ шэнэ түсэлдэ 46 млрд түхэриг шэглүүлэгдэхэ. Унаа тээбэриин оюун ухаанай системэ хүгжөөхэ ажалай эрхэ нүхэсэл байгуулагдаа. Удаадахи 6 жэлэй туршада бүри эршэтэйгээр ажал ябуулагдаха, найданаб, - гэжэ Ренат Гайнетдинов хэлэбэ.
Автор: Янжима ДАРМАЕВА бэлдэбэ
Фото: Буряад Уласай Засагай газарай мэдээсэлэй албан









