Дурасхаалай хүшөө

Мүнөө энэл һуралсалай эмхиие байгуулха гэжэ үүсхэһэн суута уран зураашын хүшөө эндэл табиха гэһэн ажал ябуулагдажа байна.

Үбэр Байгалай арадуудай зан­шалта урлалай болон гар ур­лалай колледжын ажалша коллективэй үүсхэлээр буряад ара­дай түрүү хүбүүдэй нэгэндэ хүшөө табиха гэһэн үүсхэл гаргахада, Пётр Чайковскиин нэрэмжэтэ урлалай колледж суг хүдэлдэг нүхэдөө бүри мүһэн дэмжэхэ гэжэ шиидээд, мүнгэ һомололгын буян үйлэдэлгын то­глолто эб хамта эмхидхэжэ, сентя­бриин 11-дэ өөһэдынгөө танхим соо үнгэргөө. Энэ хэмжээндэ Үбэр Байга­лай арадуудай заншалта урлалай бо­лон гар урлалай колледжын бэлиг­тэй шабинарай уран бүтээлнүүдэй үзэсхэлэн дэлгэгдэжэ, олоной анха­рал татаа.

- Энэмнай бидэндэ ехэ хүндэтэй дэмбэрэлтэ хэрэг, Даши-Нима Ду­гарович манай тэрэ үеын Уран зу­рагай лицей хүгжөөлгэдэ ехэ хүсэл оролдолго гаргадаг һэн. 35 жэлэй саана Ивалгын ГМТ-гэй техникумэй үндэһэн дээрэ байгуулагдаһан юм. Даши-Нима Дугаровичай үүсхэлээр шэнэ шэглэлнүүд нээгдээ бэлэй. Тиимэһээ нэрыень зүүжэ абаһан хойноо һургуулидаа хүшөө табижа, аллея шэмэглэхэ гэжэ ажалша кол­лективэймнай зүблэл шиидээ, - гэжэ колледжын захирал Наян Сагаев хөөрэнэ.

Наян Сагаев

Үндэр гантиг һуури дээрэ хүрэл хүшөө-бюст табигдаха. «Лотос» эмхи­дэ захил хэнхэйбди. Уран баримал­шад тэрэниие бүтээжэ байна.

- Энэ хэрэгтэмнай 1 сая 760 мян­га гаран түхэриг хэрэгтэй. Мүнгэн биил даа, гэбэшье хүрэнэгүй. Баһа ганса хүшөө табижархихал бэшэ, үшөө оршон тойруулан нюдэндэ ду­лааханаар шэмэглэжэ, гоё гоо бол­гохобди. Тиимэһээл энэ дэмбэрэлтэ хэрэг дэмжэһэн мэдээжэ дуушаднай энэ тоглолто үнгэргэжэ байнал даа, - гэжэ Наян Сагаев нэмэбэ.

Буряад арадайнгаа «Аба эжын һургаал», Дулгар Доржиевагай «Абамни» шүлэгөөр Лудуб Очировай найруулһан дуунуудые гүйсэдхэһэн Бадма-Ханда Аюшеева: «Абамнай анха түрүүн Буряад орондо ерэхэдээ, Даши-Нима Дугаровичтай дүтөөр танилсажа, Абай Гэсэрэй 1000 жэлэй ойдо манай нагасатай Гэсэрэй мори­ной тоног бүхыдэнь бүтээһэн юм», - гэжэ хөөрэнэ.

- Эгээл түрүүн би Даши-Нима Дугаровичтай Усть-Ордада уулзаа һэм. Тиихэдэл «Ши Цыдыбэй хүбүүн ха юмши. Үшөө һургуулида һуража байхадамнай, Агын тойрогто эрхим шүлэгшэ, зураашадые элирүүлхэ гэһэн урилдаан үнгэргэгдөө, тэндэ абыншни шүлэг эрхимлэжэ, баһал минии зураг эрхим гэгдэһэн юм. Тиигэжэ анхан танилсажа, наһаараа нүхэсөөбди», - гэжэ хөөрөө һэн. Бу­ряад арадайнгаа урлалые хүгжөөхэ гэжэ ехэл оролдоһон холын бодол­той байгаа. Манай театр шэмэглэн гоёоһониинь мүнөөшье арад зони­иемнай, айлшадыемнай баясуулжа байна ха юм даа, - гэжэ Саян Жамба­лов омогорхоно.

Тэрэ Эржена нүхэртэеэ «Нюта­гаа һананаб» гэжэ дуу хангюур­даа. Тэдэнэй шаби Тимур Болотов арадайнгаа дуратай «Хүрин хээр» хүүюулээ, «Мэдэгмаашаяа» дуулаха­даа, эндэ сугларһан буряад басага­дай нэрэнүүдыень дуулажа, бултан­да дэмжэгдээ. «Эгэшэ аха хоёрни» дуугаараа Чингис Раднаев бултанда һайшаагдаа, Чимит Санжимитупов­тай хамта харагшад баяртайгаар ха­тараа.

Оперо болон баледэй театрай солист Баяржаб Дамбиев: «Суг хүдэлдэг Билигма Ринчиноватай ба Бадма Гомбожаповтай сугтаа ирагуу дуунуудаа Даши-Нима Дугарович­та манай хүндэлэлгэ болгобобди», - гэжэ хөөрэбэ.

Билигма Ринчинова

Даши-Нима Дугаров Үбэр Бай­галай хизааргүй тала дайдада, ал­дарта Байгалай эрьедэ, Саяан үндэр мундаргануудай хормойдо, орьёлто Ахын үндэртэшье, Баргажанай гол­дошье, заха холын хангай Захаамин­дашье –буряад хүнэй байгаал газар­та мэдээжэл даа. Тэрэмнай ганса бэ­лиг ехэтэ уран зураашан, уран дар­хан бэшэ, буряад хэлэеэ, соёлоо, ур­лалаа, заншалаа һэргээн хүгжөөхэеэ оролдогшо, олон зониие нэгэдүүлжэ шадаһан багша-зүбшэлэгшэ, олон түсэлнүүдые ударидаһан хүтэлбэрилэгшэ мүн. Ямар нэгэн асу­удалтайгаар хандаһан гү, али зүбшэл эрижэ ерэһэн хүн бүхэн - уран зура­ашад, архитекторнүүд, барилгашад, дархашуул, багшанар – бултадаал зо­хихо харюу абажа, хэрэг ажалаа зүб тээшэнь залаһан байдаг.

Удаан саг соо Буряадай Уран зу­раашадай холбоо толгойлһон юм. Энэ хэмжээ ябуулгада Буряадай Уран зураашадай холбооной 87 гэшүүдһээ 16-ниинь ерэжэ хабаадаа, шадаагүйшүүл мүнгэ эльгээжэ байна гэжэ холбооной түрүүлэгшэ Евгений Болсобоев хөөрөө.

- Даши-Нима Дугарович Дугаров Агын Буряадай автономито тойрогой Могойтын аймагай Амидхааша тоон­тотой юм. Тэрэ буряад арадаймнай урдаа хараха түрүү хүбүүдэймнай нэ­гэн байгаа гэжэ эндэ нэгэнтэ бэшэ тон зүб хэлэгдэбэ. Хүшөө табиха хэрэгые бидэ, нютагаархидынь, бүри мүһэн дэмжэнэбди. Хүн бүхэн эдир залуу­даа эсэгын нэрээр, наһатай болохо­доо, хүбүүнэйнгээ нэрээр ябадаг; эжы абынгаа буянгаар ябанабди, манай буянгаар үхибүүднай ябаха. Тиимэһээ нэрэеэ арюун һайханаар абажа, аха захатанаа хүндэлжэ, дүүнэртээ һургаал заажа ябаха шухала. «Өөдэнь шэдэһэн шулуун өөрын толгойдо буу­ха» гэжэ бултадаа ойлгожо, һайн хэрэг бүтээжэ, сэдьхэл тэнюун, ухаан һонор ябая! – гэжэ Агын Баясхалан Раднагу­руев бүгэдэндэ хүсөө.

Уран зураашад

- Урагшаа һанаатай, урма зориг­той Даши-Нима Дугарович түрэл арадайнгаа ёһо заншал, хэлэ бэшэг, уран зураг, гар урлал, соёл һэргээхэ зорилготойгоор 1990-ээд онуудай эхеэр Бүгэдэ Буряадай үндэһэн соёл хүгжөөлгын эблэл (ВАРК) байгуул­гын эхиндэ эмхидхэлэй ехэ ажал ябуулаа һэн. Тиимэһээ түрүүшын Юрэнхылэгшээр һунгагдахаараал һунгагдаа. Даши-Нима Дугаровичай дэмбэрэлтэ хэрэгые үшөөл һайнаар үргэлжэлүүлхэ ёһотойбди, - гэжэ Бүгэдэ Буряадай үндэһэн соёлой эблэлэй юрэнхылэгшэ Чимит Баль­жинимаев бүгэдэниие уряалаад, хүшөө бодхоолгодо табин мянган түхэриг оруулаа.

Энэ үдэшэ үнгэрһэн хэмжээ ябуулга олоной оролдолгоор, бүгэдэнэй хүсэлөөр Даши-Нима Дугарович Ду­гаровта түрүүшын хүшөө түргэн саг соо бүтээгдэхэ гэһэн бата найдал түрүүлнэ.